Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z alimentami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Alimenty na ojca który nie utrzymywał kontaktu z dzieckiem

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 2019-11-01

Mam córkę z nieformalnego związku. Jej ojciec opuścił mnie przed jej urodzeniem. Uznał córkę, ale nigdy nie łożył na jej utrzymanie. Wniosłam sprawę o alimenty w wysokości 150 zł, a później do komornika. Komornik jednak nie potrafił wyegzekwować jakichkolwiek pieniędzy. Przez 2-3 lata otrzymywałam świadczenia z funduszu alimentacyjnego, potem wzrosły moje dochody i już do 20 roku życia córki nie otrzymałam żadnych świadczeń. Ojciec zerwał wszystkie kontakty, nigdy się nie odezwał do córki. Nawet kiedy wystąpiłam o paszport dla dziecka, nie stawił się na sprawie i zgody udzielił sąd. Skontaktował się z nami tylko raz, kiedy córka miała 19 lat, prosząc, aby podpisała oświadczenie, że spłacił wobec niej zobowiązania alimentacyjne, co było niezgodne z prawdą. W 2016 r. komornik zlicytował jego nieruchomość i przelał na moje konto zadłużenie ze wszystkich lat w kwocie ok 25 tys. zł. Niedawno córka otrzymała wezwanie do sądu, ponieważ jej ojciec wystąpił o alimenty od niej w wysokości 800 zł. Podobno na skutek licytacji stracił dach nad głową i nie może znaleźć pracy. Oprócz mojej córki on ma jeszcze trójkę dzieci, dwoje z małżeństwa i jedno spoza związku. Uważam, że to nie jest w porządku, żeby córka płaciła na takiego ojca, którego nigdy nie znała i który nigdy nie chciał jej poznać. Chciałabym jej w tej sprawie pomóc. Dlatego proszę o poradę, jak powinna się bronić na sprawie o alimenty na ojca.

Alimenty na ojca który nie utrzymywał kontaktu z dzieckiem

Opisana sytuacja stanowi wyzwanie dla obu Pań. Pani córka stała się pełnoletnia, w więc uzyskała pełną zdolność do czynności prawnych – art. 10 Kodeksu cywilnego (K.c.). Przestała więc podlegać władzy rodzicielskiej – wniosek z art. 92 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) w związku z art. 10 K.c. Córka jest uprawniona zdecydować, czy chce korzystać z czyjejkolwiek pomocy w załatwianiu swych spraw i czyja miałaby to być pomoc. Jeżeli udzieli Pani pełnomocnictwa (art. 98 i następne K.c.), to będzie Pani mogła ją reprezentować także w sprawie cywilnej (np. dotyczącej alimentacji) – art. 87 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.).

W sprawach cywilnych (dotyczących różnych zagadnień) należy bardzo poważnie traktować art. 230 K.p.c., który stanowi: „Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane”. Ważne (szczególnie w sprawach rzeczywiście spornych) jest wywiązanie się także z prawnego obowiązku udowodnienia faktów (okoliczności), z których wywodzi się skutki prawne (art. 6 K.c., art. 232 K.p.c.). Skoro Pani córka została pozwana, to przynajmniej należy (pisemnie!) odpowiedzieć na pozew – najlepiej w terminie przez sąd wskazanym.

Wiele osób lekceważy potrzebę udzielenia odpowiedzi na pozew, a potem dziwią się, „jak mogli przegrać?”. Jeżeli ktoś faktycznie lekceważy swe uprawnienia i obowiązki procesowe, to – zwłaszcza w niektórych sytuacjach – niemalże faktycznie „aż prosi się o przegraną”. Złudne może okazać się zakładanie, jakoby „wszystko dało się wyjaśnić podczas rozprawy”. Postępowania prawne są, w dużym stopniu, pisemne; to zrozumiałe – pismo pozostaje w aktach, można do jego treści dość łatwo wrócić (np. ponownie przeczytać); prawnicy (w tym sędziowie) na ogół niewiele wiedzą o sprawach innych osób – czyli tak, jak większość ludzi. Trzeba sprawę przedstawić, najlepiej: jasno, konsekwentnie, sensownie oraz odpowiednio wiążąc argumentację z wnioskami dowodowymi. Na ogół przydaje się do tego zwłaszcza forma pisemna. Oczywiście rozprawy mają spore znaczenie, ale trzeba się do nich przygotować – w tym kierując odpowiednio wcześniej pisma procesowe (przynajmniej odpowiedź na pozew). Nawet najlepszy mówca może być w gorszej formie lub coś może przeszkodzić mu w dotarciu na rozprawę – jeżeli zaniedba przedstawienia swego stanowiska na piśmie, to może przegrać (nawet „z kretesem”). Panie wiedzą, jak się sprawy miały i mają. Sąd (sędzia) tej wiedzy najprawdopodobniej nie ma.

Należy przedstawić różne istotne okoliczności. Proponuję zacząć od tego, czy ów Pan nadal jest formalnie dłużnikiem alimentacyjnym córki – czy ma obowiązek płacić alimenty (w tym czy są zaległości alimentacyjne po przeprowadzeniu egzekucji komorniczej). Jeżeli nadal jest formalnie zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz pozwanej i jeżeli rzeczywiście stał się bardzo ubogi, to wolno mu pozwać swoją córkę o zwolnienie go z obowiązku alimentacyjnego. Być może w zaistniałej sytuacji (której w pełni nie znam) nawet zasadne byłoby uznanie takiego powództwa i uniknięcie sporu prawnego w tym zakresie – w przeciwnym razie ów Pan byłby zobowiązany udowodnić przed sądem, że rzeczywiście wystąpiły przesłanki zwolnienia go z obowiązku alimentacyjnego na rzecz pozwanej. Już w zakresie samych konstrukcji prawnych niekonsekwentne („nielogiczne”) wydaje się dążenie do powstania sytuacji, w której ojciec i córka staliby się formalnie wobec siebie dłużnikiem i wierzycielem alimentacyjnym. Jeżeli ów pan nie zażądał formalnie zwolnienia go z obowiązku alimentacyjnego wobec córki, to jaki sens miałoby otrzymywanie przez niego alimentów od niej? Czy w celu płacenia przez niego alimentów na jej rzecz? Trudno byłoby to uznać za zasadne.

W sprawie z powództwa o obciążenie Pani córki formalnie alimentami na rzecz jej ojca oczywistym wydaje się zażądanie (oficjalnie), by do udziału w sprawie (po stronie pozwanych) zostały wezwane wszystkie dzieci powoda. Poza tym w sprawie powinna brać udział (oficjalnie) jego żona (jeśli jest żonaty) – z uwagi na jej obowiązek wspierania męża.

Obowiązek wsparcia między małżonkami może mieć różne przejawy. W małżeństwie (zwłaszcza bez orzeczonej separacji) występuje obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 K.r.o.), którego wolno dochodzić na drodze sądowej (art. 28 K.r.o.) – jest to jeden z obowiązków małżonków. W przypadku orzeczenia separacji albo rozwodu może mieć miejsce obowiązek wsparcia (tak zwana alimentacja) – możliwość dochodzenia takich roszczeń oraz ich zakres wiążą się ściśle z orzeczeniem winy za rozkład pożycia małżeńskiego (art. 57 K.r.o.); sytuację takich osób należy zestawiać z treścią art. 60 K.r.o. Poza pozostałymi dziećmi powoda w wytoczonym przez niego Pani córce procesie o alimenty być może powinna brać udział jego żona albo była żona – bez znajomości szczegółów można w tym zakresie formułować jedynie wskazania ogólne.

Proponuję zestawić sytuację z przepisami o obowiązku alimentacyjnym (od art. 128 do art. 1441 K.r.o.); przepisy prawne są teraz szeroko dostępne (np. przy pomocy sejmowej bazy danych). Ostatni z tych przepisów (to jest art. 1441 K.r.o.) brzmi: „Zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie dotyczy to obowiązku rodziców względem ich małoletniego dziecka”. Warto mieć na uwadze także treść art. 133 § 2 K.r.o.: Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.

Samo twierdzenie, że powód znalazł się w niedostatku, wolno kwestionować oraz domagać się od niego udowodnienia jego twierdzeń. Jeżeli poza zlicytowanymi składnikami majątkowymi powód miał jeszcze inne wartościowe składniki majątkowe, to warto zażądać informacji o tym, co się z nimi stało – szczególnie, kto został nimi obdarowany, kto stał się właścicielem nieruchomości wskutek zawarcia umowy dożywocia lub kto stał się właścicielem gospodarstwa rolnego (jeżeli takowe należało do powoda). Chodzi o to, że umowa dożywocia (art. 908 i następne K.c.) szczególnie mocno zobowiązuje do wspierania dożywotnika (na ogół byłego właściciela nieruchomości); także obdarowany ma obowiązek wspierać znajdującego się w niedostatku darczyńcę (art. 897 K.c.) – podobnie rzecz przedstawia się w przypadku zawarcia umowy z następcą lub umowy o przekazaniu gospodarstwa rolnego następcy (zależnie od ustawy, są to inne przepisy prawne, ale istota rzeczy jest podobna). Takowe obowiązki poważnie modyfikują obowiązek alimentacyjny (jeśli ktoś zainteresowany takim obrotem sprawy o to zabiega) – więc warto pozyskiwać wiedzę o sytuacji majątkowej (także dawniejszej) powoda (np. przy pomocy internetowej przeglądarki ksiąg wieczystych). Wysokość otrzymywanego przez powoda świadczenia (np. rentowego) również może być istotną okolicznością.

Pani w opisie sytuacji zaakcentowała niewłaściwe zachowanie ojca wobec Państwa córki. Takie okoliczności należałoby podkreślać (zaczynając od odpowiedzi na pozew) – z uwagi na (wskazane w art. 1441 K.r.o.) kryterium zasad współżycia społecznego. Formułowanie (stawianie) zarzutów – w tym związanych z zasadami współżycia społecznego – zależy od tego, komu powinno zależeć na postawieniu zarzutu; proszę unikać czekania „aż sąd zauważy”. Sąd jest od rozstrzygania sporów – a nie od „zauważania” czegoś w zastępstwie strony; podkreślam to, bo wiele osób błędnie liczy na aktywność sądu w bronieniu ich lub ich sytuacji.

Sytuacja zarobkowa stron procesu (być może także pozostałych dzieci powoda) to istotna okoliczność – podobnie jak uzasadnione potrzeby powoda; są to kryteria zaakcentowane przez ustawodawcę w art. 135 K.r.o. Niekiedy przydaje się wnioskowanie do sądu o zwrócenie się przez sąd do Krajowej Administracji Skarbowej o informacje (np. z zeznań podatkowych określonych osób).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Pomoc od dziecka wychowywanego w rodzinie zastępczej

Wychowywałem dziecko nieżyjącej szwagierki – byłem rodziną zastępczą przez 18 lat. Teraz mam 74 lata i potrzebowałbym pomocy finansowej. Czy...

Do kiedy muszę płacić alimenty?

Do kiedy muszę płacić alimenty?

Ciąży na mnie obowiązek alimentacyjny, z którego wywiązuję się regularnie. Jednak moja córka jest już dorosłą osobą (w tym roku skończyła...

Zabezpieczenie alimentów od rodzica a podjęcie pierwszej pracy

Zabezpieczenie alimentów od rodzica a podjęcie pierwszej pracy

Pobieram od rodzica zabezpieczenie alimentów, które jest egzekwowane przez komornika. Postępowanie sądowe trwa już długi czas ze względu na przekładanie...

Alimenty od dziadków, gdy ojciec unika płacenia

Alimenty od dziadków, gdy ojciec unika płacenia

Mam trójkę dzieci w wieku 18, 17 i 5 lat. Jestem po rozwodzie, obecnie jestem w nowym związku, z którego pochodzi najmłodsze dziecko. Na...

Zawieszenie płacenia alimentów podczas braku pracy

Zawieszenie płacenia alimentów podczas braku pracy

Mam 23-letnią córkę, na którą płacę alimenty. Córka już się usamodzielniła, pracuje i wynajmuje mieszkanie z partnerem. Podobno uczy się...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »