Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rodzinnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Naruszenie miru domowego przez byłego męża żony

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2017-01-18

Przed rokiem ożeniłem się z rozwódką. Aktualnie toczy się sprawa o podział majątku pomiędzy moją żoną a jej byłym mężem. Były mąż został wymeldowany z ich mieszkania. Na skutek niedopełnienia formalności przywrócono termin do wniesienia odwołania od decyzji o wymeldowaniu. Były mąż poprzez rozwiercenie zamka wdarł się do mieszkania, a już wcześniej został uznany za winnego znęcenia się psychicznego i fizycznego nad nią i dziećmi. Zgłosiliśmy to na policji, ale bezskutecznie. Miał też zakaz zbliżania się do niej, który aktualnie uchylono. Nic z tego wszystkiego nie rozumiemy. Dlaczego przestępca ma większe prawa niż skazany? Groził nam śmiercią, ale sprawę zawiesiliśmy, dając mu szansę, tym czasem jest coraz gorzej. Co możemy zrobić?

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeku karnego (K.k.) oraz przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.), a także przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.).

W opisie wskazuje Pan, iż mieszkanie jest wspólne – należy zatem do Pańskiej żony i jej byłego męża. Powyższe ma bardzo istotne znaczenie, albowiem czyn byłego męża powinien być oceniany z punktu wiedzenia art. 193 K.k.

„Jednym z zasadniczych jego elementów jest zagadnienie »wdarcia« się do obiektu, który w stosunku do sprawcy ma stanowić mienie »cudze«. Podkreślić trzeba, że tak opisane znamiona przestępstwa z art. 193 K.k. może zrealizować jedynie sprawca, któremu nie przysługuje – na mocy obowiązujących przepisów lub istniejących między stronami relacji bądź umów – prawo dostępu do obiektu będącego formalnie mieniem „cudzym” w stosunku do niego. Natomiast osoba, która z mocy prawa lub w wyniku czynności cywilno-prawnych uzyskuje dostęp do takiego obiektu, staje się osobą uprawnioną w rozumieniu art. 193 K.k. – również w stosunku do właściciela obiektu z ograniczeniami wynikającymi z prawa cywilnego. Nie ma natomiast żadnych podstaw do tego, aby do oceny wypełnienia znamion przestępstwa, przeprowadzanej w ramach procesu karnego, stosować dyrektywy zawarte w art. 5 K.c.” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt V KK 415/10).

W ocenie Sądu Najwyższego „wdarcie w rozumieniu przepisu art.193 k.k. to wejście połączone z pokonaniem przeszkody, lecz nie chodzi tu o przeszkodę o charakterze fizycznym, ale o przełamanie woli osoby uprawnionej, która dla wdzierającego się stanowi barierę do pokonania. Sposób naruszenia woli osoby uprawnionej może być różny, jest on przy tym okolicznością drugorzędną, nieistotną z punktu widzenia bytu samego przestępstwa” (wyrok SN z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II AKa 384/10).

Przedmiotem ochrony na gruncie przepisu art. 193 K.k. nie jest własność ani zakres uprawnień właściciela, ale wolność podmiotu i związane z nią prawo do spokojnego, niczym niezakłóconego zamieszkiwania w swoim centrum życia, gwarantujące nienaruszalność mieszkania jednostki oraz poszanowanie jej prywatności. Z tego faktu należy zatem wyprowadzić wniosek, że źródłem ochrony miru domowego nie jest jedynie tytuł własności przysługujący danemu podmiotowi w stosunku do określonej nieruchomości.

W mojej ocenie nie można próbować skutecznie wywodzić, iż zachowanie byłego męża wypełniało znamiona czynu, o którym mowa w art. 193 K.k.

W literaturze przedmiotu pojawiają się głosy krytyki wobec treści art. 193 K.k. i de lege ferenda (na przyszłość) wskazówki, iż „obecne brzmienie przepisu art. 193 k.k., które nie wyklucza, a wręcz prowadzi do dwukierunkowej wykładni, nie spełnia wymogów określoności ustawowej. [...] Przy aktualnym stanie prawnym właściciel nie jest podmiotem zdatnym do ponoszenia odpowiedzialności za przestępstwo naruszenia miru domowego. Nie ulega jednak wątpliwości, że takiej odpowiedzialności powinien podlegać, gdy bezprawnie ingeruje w nietykalność mieszkania innej osoby uprawnionej”*.

Powyższe stanowisko jest podzielana w literaturze, jednakże z uwagi na treść art. 193 K.k. nie znajduje odzwierciedlenia w orzecznictwie, albowiem to opiera się wyłączenie na treści przepisów prawa.

Obenie można co najwyżej zgłosić sprawę o zniszczenie mienia, groźby karalne i naruszenie posiadana jako sprawę cywilną.

Z opisu wynika bowiem, że Pańska żona została pozbawiona możliwość swobodnego korzystania z mieszkania. Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

W mojej ocenie najlepszym rozwiązaniem jest jednak złożenie do sprawy o podział majątku wniosku o zabezpieczenie roszczenia poprzez ustalenie, że na czas postępowania Pańska żona ma prawo zamieszkiwać w mieszkaniu. Podstawę prawną takiego wniosku stanowi art. 730 § 1 K.p.c. w zw. art. 755 § 1 pkt 1 K.p.c. Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania. W każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił. Opłata sądowa od wniosku o zabezpieczenie wynosi 100 zł.

Dodatkowo na Państwa miejscu powiadomiłbym policję o groźbach kierowanych wobec Państwa.

* Dyluś Patrycja, Wiśniewska Katarzyna, artykuł, Cz.PKiNP.2011.3.17, Właściciel jako podmiot czynności sprawczej przestępstwa z art. 193 k.k.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Zgoda rodzica na adopcję ze wskazaniem

Jesteśmy rodziną zastępczą dla 7-letniego dziecka, które przebywa u nas od urodzenia. Matka zrzekła się praw zaraz po jego urodzeniu. Ojciec biologiczny...

Czy mogę otrzymać zwrot za finansowanie studiów pasierbicy?

Moja pasierbica 2 lata temu skończyła 5-letnie studia dzienne. Nie przysposobiłem jej i nie adoptowałem. Całe studia ją utrzymywałem (stancja itp.)....

Jak zmusić rodzeństwo do dokładania się do opłat za dom?

Kilka lat temu otrzymałem gospodarstwo rolne od rodziców. Później ożeniłem się. W domu, który zajmuję z żoną i dziećmi, mieszka też moje...

Wymeldowanie męża z mieszkania który wyprowadził się do kochanki

Mój mąż ma kochankę. Wyprowadził się z domu i zabrał swoje rzeczy 8 miesięcy temu. Mieszka z nią w jej mieszkaniu. Nie chce się...

Przymusowe leczenie męża alkoholika

Sprawa dotyczy przymusowego leczenie alkoholika. Siostra ma męża alkoholika, który przechodził już leczenie, ale ciągle wraca do nałogu. Dzieci: 18-letnia...

Obciążenie kosztami za pobyt siostry w DPS

MOPS chce namówić moją jedyną siostrę, by podała mnie do sądu celem zasądzenia ode mnie alimentów. Siostra jest pełnoletnia, cierpi na chorobę...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »