Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rodzinnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ubezwłasnowolnienie chorego męża

Autor: Katarzyna Brzozowska • Opublikowane: 2020-06-15

Mąż mojej siostry jest chory na Alzheimera, ma lat 82, choroba jest bardzo zaawansowana, nie poznaje rodziny, nie podpisze żadnego dokumentu, słabo słyszy, nie reaguje na prawie żadne życzenia czy prośby, ale jest silny fizycznie. Obawiam się, że jak siostra zachoruje, to będą problemy nawet z umieszczeniem go w domu opieki. Czy ubezwłasnoeolnienie tak chorego męża pozwoli na samodzielne podejmowanie przez żonę decyzji tak formalnoprawnych, jak i finansowych, np. odbieranie jego emerytury i innych świadczeń, i czy pozwoli (po diagnozie odpowiedniego lekarza) umieścić go w domu opieki?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Ubezwłasnowolnienie chorego męża

Całkowite lub częściowe pozbawienie osoby chorej zdolności do czynności prawnych

Skutkiem ubezwłasnowolnienia jest całkowite lub częściowe pozbawienie osoby zdolności do czynności prawnych. Przez zdolność do czynności prawnych rozumie się zdolność do dokonywania we własnym imieniu czynności prawnych, czyli przyjmowania i składania oświadczeń woli mających na celu wywołanie powstania, zmiany lub ustania stosunku prawnego. Zdolność do czynności prawnych jest więc zdolnością do nabywania praw i zaciągania zobowiązań.

Mamy więc do czynienia z dwoma rodzajami ubezwłasnowolnienia:

  • ubezwłasnowolnieniem całkowitym,
  • ubezwłasnowolnieniem częściowym.

Przesłanki ubezwłasnowolnienia

Poniżej wskazuję na przesłanki ubezwłasnowolnienia. Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności. Ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają osoby małoletnie, które ukończyły lat 13, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo.

Aby osoba pełnoletnia lub osoba, która ukończyła 13 lat, mogła być ubezwłasnowolniona całkowicie, a w przypadku osoby pełnoletniej również i częściowo, musi zostać stwierdzona u niej:

  • choroba psychiczna,
  • niedorozwój umysłowy,
  • innego rodzaju zaburzenie psychiczne szczególnie pijaństwo lub narkomania.

Poniżej wskaże na skutki ubezwłasnowolnienia całkowitego. Osoby całkowicie ubezwłasnowolnione nie mogą względem wobec siebie podejmować żadnych czynności prawnych, np.:

  • zawierać umów sprzedaży,
  • zawierać związku małżeńskiego,
  • głosować,
  • przyjąć ani dać spadek,
  • przyjąć darowiznę,
  • podjąć pracę,
  • podejmować decyzje o swoim leczeniu.

W przypadku, gdy osoba całkowicie ubezwłasnowolniona dokona czynności prawnej, czynność ta jest nieważna. W przypadku, gdy osoba ta zawarła umowę w drobnych sprawach dnia codziennego, np. zakup pieczywa, to jeśli nie jest ona rażąco krzywdząca dla ubezwłasnowolnionego, umowa ta staje się ważna w chwili jej wykonania.

Opiekun osoby ubezwłasnowolnionej

Osobie ubezwłasnowolnionej całkowicie przydzielony zostaje opiekun, który w jej imieniu podejmuje różne decyzje prawne.

Poniżej wskaże skutki ubezwłasnowolnienia częściowego. Osoby częściowo ubezwłasnowolnione mogą zawierać umowy w bieżących sprawach, np. robić drobne zakupy, iść samemu do lekarza, podjąć pracę i dysponować swoim wynagrodzeniem. Nie mogą jednak dokonywać czynności prawnych nie mieszczących się w zakresie drobnych spraw życia codziennego, np. kupić, sprzedać mieszkanie (nieruchomość), sporządzić testament.

Osobie ubezwłasnowolnionej częściowo przydzielony zostaje kurator. Wniosek o ubezwłasnowolnienie do sądu okręgowego w miejscu zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek może złożyć: małżonek, krewni w linii prostej (dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie), rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy, prokurator okręgowy.

Art. 544 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego wskazuje bowiem, iż sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych, które rozpoznają je w składzie trzech sędziów zawodowych.

Natomiast stosownie do § 2 art. 544 w sprawach tych właściwy jest sąd miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, a w braku miejsca zamieszkania – sąd miejsca jej pobytu. Do wniosku należy dołączyć co najmniej zaświadczenie lekarza potwierdzające stan zdrowia osoby, której dotyczy. Wniosek o ubezwłasnowolnienie powinien być należycie opłacony. Opłata od wniosku o ubezwłasnowolnienie jest stała i stosownie do art. 23 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wynosi 40 zł.

Postępowanie o ubezwłasnowolnienie

W toku postępowania o ubezwłasnowolnienie sąd powoła biegłego w celu wydania opinii dotyczącej stanu psychicznego osoby mającej zostać ubezwłasnowolnioną. Wnioskodawca musi uiścić wydatki biegłego – to obecnie ok. 500–600 zł.

Należy pamiętać, iż strona, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ze względu na trudną sytuację materialną, może się starać o zwolnienie jej z tych kosztów. Stosowny wniosek można zamieścić we wniosku o ubezwłasnowolnienie.

W uzasadnieniu wniosku o zwolnienie z kosztów postępowania należy wskazać, że nie jest się w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania własnego i swojej rodziny.

Sąd wydaje postanowienie w przedmiocie zwolnienia z kosztów postępowania na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Do wniosku należy dołączyć takie oświadczenia na obowiązującym formularzu (dostępne w sądach, stronach internetowych sądów i Ministerstwa Sprawiedliwości). Wskażę, iż nie ma konieczności dołączania do oświadczenia zaświadczeń o dochodach oraz dokumentów potwierdzających wydatki. Sąd może jednak takich dokumentów zażądać.

Reasumując, aby Pana siostra mogła decydować we wszystkich kwestiach, jakie wymienił Pan w zapytaniu – musi złożyć wniosek do sądu o ubezwłasnowolnienie, a wniosek ten musi zostać przez sąd uwzględniony.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »


Podobne tematy

Zgoda rodzica na adopcję ze wskazaniem

Jesteśmy rodziną zastępczą dla 7-letniego dziecka, które przebywa u nas od urodzenia. Matka zrzekła się praw zaraz po jego urodzeniu. Ojciec biologiczny...

Wymeldowanie męża z mieszkania który wyprowadził się do kochanki

Mój mąż ma kochankę. Wyprowadził się z domu i zabrał swoje rzeczy 8 miesięcy temu. Mieszka z nią w jej mieszkaniu. Nie chce się wymeldować. Straszy mnie...

Podopieczna rodziny zastępczej w ciąży

Moja podopieczna, dla której stanowię rodzinę zastępczą, zaszła w ciążę. Za 2 miesiące skończy 18 lat. Czy nadal może pozostać w rodzinie...

Nieformalna separacja a problem z kryterium dochodowym

Z mężem nie mieszkamy i praktycznie nie utrzymujemy kontaktów od 10 lat. Nie mamy rozwodu ani separacji. Na pełnoletnie dzieci przesyła mi 1000 zł...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »