Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z alimentami?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Konsekwencje płacenia alimentów w niepełnej kwocie?

Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 2021-11-19

Mam zasądzone 1500 zł alimentów na trójkę dzieci. Płacę regularnie, co miesiąc, ale tylko 800 zł, czyli niepełną kwotę alimentów, nie dlatego, że unikam płacenia, tylko po prostu na tyle mnie stać. Pieniądze wpłacam na konto opieki społecznej, bo tam była żona pobiera alimenty. Ostatnio założyła mi sprawę u komornika, nie wiem, co z tego może wyniknąć. Pracuję dorywczo za granicą i nie stać mnie na płacenie alimentów i do opieki społecznej, i do komornika. Czy coś mi grozi za takie płacenie alimentów w niepełnej kwocie?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Konsekwencje płacenia alimentów w niepełnej kwocie?

Przestępstwo niealimentacji

Niestety, jeżeli nie jest Pan w stanie płacić zasądzonych alimentów, powinien Pan jak najszybciej złożyć w sądzie rejonowym wydział rodzinny miejsca zamieszkania dzieci, wniosek o obniżenie obowiązku alimentacyjnego – wskazując na Pana ciężką sytuację. Obecnie bowiem, jeżeli zadłużenie będzie rosło, a matka dzieci będzie chciała uzyskiwać pełną kwotę, może skierować do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa niealimentacji. Zgodnie z treścią art. 209 Kodeksu karnego (K.k.):

„§ 1. Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.

§ 3. Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a odbywa się z urzędu.

§ 4. Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1, który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił w całości zaległe alimenty.

§ 5. Sąd odstępuje od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca przestępstwa określonego w § 1a uiścił w całości zaległe alimenty, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary.”

Jak wynika z powyższego, niealimentacja jest występkiem, co do zasady ściganym z oskarżenia publicznego na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego (art. 209 § 2 K.k.). Natomiast jeśli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie odbywa się z urzędu (art. 209 § 3 K.k.).

Uchylanie się od wykonania obowiązku utrzymania finansowego własnej rodziny

Odpowiedzialność karna sprawcy przestępstwa niealimentacji wymaga zatem przede wszystkim stwierdzenia, że miał on obowiązek świadczeń materialnych na rzecz rodziny lub innych osób i że od wykonywania tego obowiązku uchylał się. Po nowelizacji Kodeksu karnego z 23.03.2017 r. ustawodawca ograniczył zakres odpowiedzialności karnej sprawcy, albowiem w znamionach komentowanego czynu zrezygnowano z określenia jakiegokolwiek obowiązku „opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby” na rzecz włącznie obowiązku alimentacyjnego, co zostało wskazane expressis verbis w art. 209 § 1 K.k.

Zgodnie zatem z zasadą nullum crimen sine lege stricta (łac. Nie ma przestępstwa bez ustawy) nowe brzmienie przepisu należy interpretować w sposób wyłącznie odnoszący się do obowiązku określonego w przepisach Działu III Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) oraz w innych przepisach, które odsyłają do tego działu. Istotą zamachu sprawcy jest uchylanie się od wykonania obowiązku utrzymania finansowego własnej rodziny.

Samo zachowanie zawierające się w pojęciu „uchylanie się” polega na niewypełnieniu ciążącego na sprawcy obowiązku, takiego jednak, który – jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy – jest w ogóle możliwy do wykonania (wyrok SN z 09.05.1995 r., III KRN 29/95, OSNKW 1995, Nr 9-10, poz. 64; wyrok SN z 04.09.2008 r., II KK 221/08, OSNwSK 2008, Nr 1, poz. 1755).

Przestępstwa z art. 209 § 1 K.k. może zatem dopuścić się tylko ten, kto mógłby wykonać ciążący na nim obowiązek, ale nie czyni tego mimo realnych możliwości. Sprawca nie wypełnia zatem obowiązku, bo nie chce go wypełnić lub ten obowiązek lekceważy (post. SN z 17.04.1996 r., II KRN 204/96, Prok. i Pr. 1996, Nr 11, poz. 4).

Z uwagi na powyższe, nawet jeżeli co do zasady wpłaca Pan jakąś kwotę na poczet obowiązku alimentacyjnego, ale nie pokrywa ona całości zobowiązania, może się Pan narazić na zainicjowanie powyższego postępowania. Dlatego, jeżeli posiada Pan ciężką sytuację materialną, powinien Pan wystąpić do sądu o zmniejszenie obowiązku alimentacyjnego – przedkładając w tym zakresie stosowny materiał dowodowy.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Komentarze (0):



Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>



Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie » Szukamy prawnika »