Pieniądze od męża przy rozdzielności majątkowej

Stan prawny: 9 września 2026 r. W małżeństwie z rozdzielnością majątkową nie ma majątku wspólnego w rozumieniu ustawowej wspólności majątkowej, ale nadal istnieją obowiązki rodzinne wynikające z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dlatego nie każde przekazanie pieniędzy przez męża żonie jest darowizną i nie każdą wpłatę można też automatycznie uznać za opodatkowany przychód.

Pieniądze na potrzeby rodziny przy rozdzielności — czy to darowizna?

Zgodnie z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie są obowiązani, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Obowiązek ten może być wykonywany przez przekazywanie pieniędzy, opłacanie kosztów domu, utrzymanie dzieci, leczenie, a także przez osobiste starania o wychowanie dzieci i pracę we wspólnym gospodarstwie domowym.

Rozdzielność majątkowa nie znosi tego obowiązku. Jeżeli więc mąż przekazuje żonie środki na czynsz, media, żywność, leczenie, edukację dzieci lub inne bieżące potrzeby rodziny, podstawowym tłem prawnym jest art. 27 KRO, a nie umowa darowizny. O tym, jak rozdzielność wpływa na obowiązki między małżonkami, szerzej piszemy w artykule o obowiązku utrzymania rodziny mimo rozdzielności.

Inaczej należy ocenić kwotę przekazaną żonie bez związku z potrzebami rodziny, bez obowiązku rozliczenia i do swobodnego wykorzystania, np. na jej prywatne oszczędności albo zakup składnika majątku osobistego. Taka czynność może być darowizną. Pokrewny problem omawia poradnik o tym, kiedy darowizna między małżonkami wywołuje skutki podatkowe.

Jeżeli jeden z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu nie wykonuje obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny, art. 28 § 1 KRO pozwala sądowi nakazać, aby wynagrodzenie za pracę albo inne należności przypadające temu małżonkowi były w całości lub w części wypłacane do rąk drugiego małżonka. Jest to instrument służący zabezpieczeniu rodziny, a nie podziałowi majątku.

Obowiązek z art. 27 KRO trwa co do zasady do ustania małżeństwa. W razie prawomocnego rozwodu dalsze świadczenia między byłymi małżonkami trzeba oceniać już według właściwej podstawy, np. przepisów o alimentach między rozwiedzionymi małżonkami, a nie jako dalszą realizację art. 27 KRO.

Jeżeli problemem jest sam ustrój majątkowy małżeństwa, odrębne zasady dotyczą jego zmiany; opisujemy je w artykule o powrocie do wspólności majątkowej.

PIT: stanowisko KIS i przeciwny wyrok WSA

Największa niepewność dotyczy podatku dochodowego. Art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT nadal stanowi, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodziny, o których mowa w art. 27 KRO, objętych wspólnością majątkową małżeńską. Sam tekst przepisu zawiera więc odwołanie do wspólności majątkowej.

Interpretacja KIS z 23 maja 2025 r.

W interpretacji indywidualnej z 23 maja 2025 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.229.2025.2.KKA, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej rozpatrywał sytuację małżonki pozostającej od wielu lat w rozdzielności majątkowej, która w toku procesu rozwodowego otrzymywała od męża, a częściowo przez komornika, świadczenia zasądzone tytułem zaspokajania potrzeb rodziny.

Dyrektor KIS przyjął wykładnię literalną: skoro art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT wymienia także warunek objęcia świadczenia wspólnością majątkową małżeńską, to przy rozdzielności wyłączenie nie ma zastosowania. W konsekwencji organ zakwalifikował otrzymywane kwoty jako przychód z innych źródeł i wskazał w tej konkretnej sprawie na obowiązek wykazania ich w PIT-36.

To stanowisko jest istotne dla oceny ryzyka podatkowego, ale trzeba pamiętać, że interpretacja indywidualna rozstrzygała opisany przez wnioskodawczynię stan faktyczny. Nie jest ona przepisem prawa powszechnie obowiązującego i nie zastępuje oceny własnej sytuacji.

Wyrok WSA z 2 października 2025 r. VIII SA/Wa 500/25

Ta sama interpretacja została zaskarżona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2 października 2025 r., sygn. VIII SA/Wa 500/25, uchylił interpretację Dyrektora KIS. Sąd uznał wykładnię organu za wadliwą i przyjął, że świadczenia służące zaspokojeniu potrzeb rodziny na podstawie art. 27 KRO nie powinny stanowić opodatkowanego przychodu tylko dlatego, że między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa.

Nie oznacza to jednak, że ustawowy zwrot o wspólności majątkowej przestał obowiązywać albo został usunięty z art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT. WSA odczytał ten przepis w związku z art. 27 KRO i wskazał, że obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny istnieje niezależnie od ustroju majątkowego. Sąd odwołał się również do konstytucyjnej ochrony małżeństwa i rodziny oraz zasady równości, uznając, że samo ustanowienie rozdzielności nie powinno prowadzić do odmiennego podatkowego traktowania świadczeń pełniących tę samą funkcję rodzinną.

WSA powiązał tę ocenę także z przepisami o przychodach z innych źródeł i uznał, że przyjęta przez KIS kwalifikacja jako opodatkowanego przychodu była błędna. Jest to więc realny, korzystny dla podatników argument przeciwko stanowisku z interpretacji z 23 maja 2025 r.

Na dzień 9 września 2026 r. wyrok VIII SA/Wa 500/25 jest nieprawomocny. Nie można zatem przedstawiać go jako ostatecznego i jednolitego rozstrzygnięcia całego zagadnienia. Przy rozliczaniu konkretnego roku znaczenie może mieć dalszy bieg tej sprawy, ewentualne orzeczenie NSA oraz inne późniejsze orzeczenia i interpretacje.

Co zrobić praktycznie przy rozliczeniu?

Nie ma podstaw, aby po wyroku WSA automatycznie instruować każdego podatnika: „wykaż przychód” albo „nie wykazuj przychodu”. Rozsądna kolejność działania jest następująca:

• ustalić rzeczywistą podstawę przekazania pieniędzy: wykonanie art. 27 KRO, sądowe zabezpieczenie potrzeb rodziny, darowizna, zwrot wydatków, alimenty po rozwodzie albo inne rozliczenie;
• sprawdzić, czy stan faktyczny jest zbliżony do sprawy VIII SA/Wa 500/25, w szczególności czy świadczenie było rzeczywiście przeznaczone na potrzeby rodziny i było należne w czasie trwania małżeństwa;
• przed złożeniem zeznania za konkretny rok sprawdzić aktualny status wyroku WSA oraz późniejsze orzecznictwo i interpretacje;
• jeżeli rozważane jest podejście zgodne z interpretacją KIS, ocenić właściwe źródło przychodu i formularz w całym kontekście podatnika; w interpretacji z 2025 r. organ wskazał PIT-36 z uwagi na brak płatnika;
• jeżeli podatnik chce oprzeć się na korzystnym stanowisku WSA, uwzględnić, że orzeczenie jest nieprawomocne i nie daje automatycznej ochrony każdej osobie w innym stanie faktycznym;
• przy istotnej kwocie, regularnych świadczeniach albo planowanej korekcie rozważyć własną interpretację indywidualną lub profesjonalną analizę przed wykonaniem rozliczenia.

Indywidualna interpretacja może dać ochronę w granicach stanu faktycznego opisanego we wniosku, natomiast nie rozstrzyga automatycznie sytuacji innych podatników. Z kolei wyrok WSA jest ważnym argumentem interpretacyjnym, ale do czasu jego uprawomocnienia albo dalszego rozstrzygnięcia spór pozostaje otwarty.

Podatek od darowizn i SD-Z2

Środków przekazywanych w wykonaniu obowiązku z art. 27 KRO nie należy automatycznie zgłaszać jako darowizny. Jeżeli mąż przekazuje pieniądze po to, aby rodzina mogła zapłacić czynsz, media, leczenie, edukację dzieci lub bieżące koszty utrzymania, celem świadczenia jest realizacja obowiązku rodzinnego, a nie nieodpłatne wzbogacenie żony do swobodnej dyspozycji.

Jeżeli natomiast przelew ma rzeczywiście charakter darowizny, stosuje się przepisy o podatku od spadków i darowizn. Taka darowizna nie jest równocześnie zwykłym przychodem opodatkowanym PIT, ponieważ przychody podlegające przepisom o podatku od spadków i darowizn są wyłączone z zakresu ustawy o PIT.

Małżonek należy do tzw. grupy zerowej i może korzystać z pełnego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Jeżeli łączna wartość nabyć od tego samego małżonka w okresie branym pod uwagę przez ustawę nie przekracza 36 120 zł, zgłoszenie SD-Z2 nie jest wymagane dla zachowania zwolnienia. Po przekroczeniu tej kwoty trzeba co do zasady zgłosić nabycie w terminie 6 miesięcy. Przy darowiźnie pieniężnej należy też udokumentować przekazanie środków na rachunek płatniczy, rachunek bankowy lub rachunek w SKOK albo przekazem pocztowym.

Od 7 stycznia 2026 r. przepisy pozwalają w określonych przypadkach przywrócić termin na zgłoszenie SD-Z2, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, razem z samym zgłoszeniem. Nowe rozwiązanie dotyczy nabyć od 7 stycznia 2026 r. oraz wcześniejszych nabyć, jeżeli sześciomiesięczny termin nie upłynął przed tą datą.

Szerzej formalności związane z darowiznami między małżonkami omawia osobny poradnik.

Oświadczenie majątkowe

Obowiązek wykazania pieniędzy w oświadczeniu majątkowym zależy od tego, na jakiej podstawie składane jest oświadczenie i jaki formularz ma zastosowanie. Inne regulacje mogą dotyczyć radnych, pracowników samorządowych, osób pełniących funkcje publiczne, sędziów, prokuratorów czy innych grup zobowiązanych do składania oświadczeń.

Nie należy automatycznie utożsamiać kwalifikacji podatkowej w PIT ze sposobem wypełnienia każdego oświadczenia majątkowego. Jeżeli formularz wymaga wykazania dochodów lub innych przysporzeń uzyskanych w roku, trzeba ocenić, czy dane świadczenie mieści się w odpowiedniej pozycji. Jeżeli formularz wymaga podania środków pieniężnych według stanu na określony dzień, wykazuje się środki faktycznie posiadane w tym dniu, a nie każdą kwotę, która wcześniej wpłynęła i została wydana na potrzeby rodziny.

Przy rozbieżności między sposobem rozliczenia PIT a konstrukcją oświadczenia majątkowego warto zadbać o spójne, krótkie objaśnienie podstawy i pochodzenia środków, o ile dany formularz lub przepisy przewidują miejsce na takie informacje. Znaczenie mają także dokumenty źródłowe: przelewy, postanowienia sądu, porozumienia małżonków i dowody wydatków.

Jak opisywać i dokumentować przelewy?

Dobre udokumentowanie celu przekazania pieniędzy ma znaczenie zarówno przy kwalifikacji świadczenia na potrzeby rodziny, jak i przy odróżnieniu go od darowizny. Sam tytuł przelewu nie przesądza sprawy, ale powinien odpowiadać rzeczywistemu celowi płatności.

• w tytule przelewu wskazywać rzeczywisty cel, np. „czynsz i media za wrzesień”, „koszty leczenia”, „wydatki na dzieci” albo „zaspokajanie potrzeb rodziny”;
• zachowywać faktury, rachunki, potwierdzenia płatności i korespondencję dotyczącą kosztów rodziny;
• przechowywać postanowienia o zabezpieczeniu, ugody albo inne dokumenty, jeżeli obowiązek przekazywania środków wynika z postępowania sądowego;
• oddzielać przelewy rodzinne od prywatnych darowizn do swobodnego wykorzystania;
• przy większych lub regularnych kwotach zachować dokumentację pozwalającą wykazać, na jaki cel środki zostały przeznaczone.

FAQ

Czy wyrok WSA oznacza, że przy rozdzielności na pewno nie ma PIT?

Nie. Wyrok WSA w Warszawie z 2 października 2025 r., VIII SA/Wa 500/25, jest korzystny dla podatników i uchyla niekorzystną interpretację KIS, ale na dzień 9 września 2026 r. pozostaje nieprawomocny. Dlatego przed rozliczeniem konkretnego roku trzeba sprawdzić jego aktualny status oraz ewentualne dalsze orzecznictwo.

Czy 12 000 zł od męża trzeba zgłosić jako darowiznę?

Nie zawsze. Jeżeli pieniądze były przeznaczone na potrzeby rodziny, nie należy ich automatycznie traktować jako darowizny. Jeżeli była to rzeczywista darowizna, sama kwota 12 000 zł nie przekracza obecnego progu 36 120 zł, ale trzeba uwzględnić także inne nabycia od tego samego darczyńcy z okresu wskazanego w ustawie.

Czy w trakcie sprawy rozwodowej nadal działa art. 27 KRO?

Co do zasady tak, dopóki małżeństwo trwa. Samo wniesienie pozwu rozwodowego nie powoduje ustania obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Obowiązek z art. 27 KRO wygasa zasadniczo z chwilą prawomocnego ustania małżeństwa.

Czy pieniądze od męża trzeba wykazać w oświadczeniu majątkowym?

To zależy od konkretnego formularza i podstawy prawnej jego składania. Trzeba osobno sprawdzić, czy formularz pyta o dochody, inne przysporzenia, czy o stan środków pieniężnych na określony dzień. Kwalifikacja w PIT może mieć znaczenie, ale nie zastępuje analizy przepisów dotyczących danego oświadczenia.

Jaki tytuł przelewu jest najlepszy?

Taki, który odpowiada rzeczywistemu celowi. Jeżeli pieniądze służą rodzinie, można wskazać np. „zaspokajanie potrzeb rodziny”, „czynsz i media”, „koszty leczenia” albo „wydatki na dzieci”. Nie należy używać tytułu sugerującego darowiznę, jeżeli nią nie jest, ani odwrotnie.

Co z tego wynika?

Przy rozdzielności majątkowej najpierw trzeba ustalić charakter transferu. Świadczenie na potrzeby rodziny z art. 27 KRO i rzeczywista darowizna to dwa różne tytuły prawne, które prowadzą do odmiennych skutków podatkowych i dokumentacyjnych.

W PIT nie można już przedstawiać interpretacji KIS z 23 maja 2025 r. jako jedynego relewantnego stanowiska. WSA w Warszawie uchylił tę interpretację i opowiedział się za brakiem opodatkowanego przychodu także przy rozdzielności, lecz jego wyrok pozostaje nieprawomocny. Przy istotnych kwotach lub przed korektą zeznania rozsądne jest sprawdzenie aktualnego stanu sporu i uzyskanie oceny odnoszącej się do konkretnych dokumentów.

Źródła

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w szczególności art. 27 i 28 - ISAP
2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2026 r. poz. 592 - ELI
3. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, w szczególności art. 4a i art. 9 - ISAP
4. Ministerstwo Finansów, „Nabycie spadku lub darowizny w najbliższej rodzinie – zwolnienie od podatku SD” - podatki.gov.pl
5. Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 maja 2025 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.229.2025.2.KKA - opis interpretacji
6. Wyrok WSA w Warszawie z 2 października 2025 r., sygn. VIII SA/Wa 500/25 - treść orzeczenia i status.