Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podział majątku po uprzednim rozszerzeniu wspólności majątkowej

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 2015-08-17

Jestem kilka lat po rozwodzie i chciałaby przeprowadzić podział majątku. Razem z mężem wybudowaliśmy dom na działce, którą dostałam od rodziców przed ślubem. W księdze wieczystej widnieje tylko moje nazwisko jako jedynej właścicielki, ale pamiętam, że niedługo po ślubie została rozszerzona wspólność majątkowa. Nie mam w domu tego dokumentu. Jak wobec tego wyglądał będzie podział majątku?

»Wybrane opinie klientów

Po raz kolejny korzystam z porad na tym portalu. Jak zwykle jestem zadowolona. Cierpliwość i jeszcze raz cierpliwość do klienta. Pozdrawiam caly zespół.
Dorota
Odpowiedź fachowa, konkretna, na temat. Bez zbędnych prawniczych ozdobników trudnych do zrozumienia.
Urszula, 54 lata
Szybkość odpowiedzi i możliwość pytań dodatkowych
Bogumiła, 60 lat, Specjalista
Szybko i profesjonalnie
Ewa, 49 lat, Księgowa
Profesjonalnie, zrozumiale i szybko. 
Ryszard, inżynier, 80 lat
Fachowa i szybka pomoc, jeśli kiedykolwiek jeszcze będę miał konieczność skorzystania z porady prawnej na pewno skieruję się do serwisu eporady24 Już zdążyłem polecić eporady kilku znajomym.
Adrian
Odpowiedź bardzo mi pomogła. Była wnikliwa i wyczerpująca. 
Ewa
Bardzo dobrze rozwinięta odpowiedź na pytanie główne oraz dodatkowe. Dodatkowe informacje związane z prowadzoną sprawą wynikające z przepisów prawnych. 
Sławek
Szybkość, uprzejmość i precyzja merytoryczna odpowiedzi
Wojciech, 70 lat, Konsultant językowy
Dziękuję za bardzo szybką i wyczerpującą odpowiedź na moje pytanie, oraz na wątpliwości dodatkowe.Chętnie skorzystam ponownie w razie potrzeby. Można tu liczyć na pomoc prawną bez wychodzenia z domu. Polecam
Teresa
Dziękuję za wyjaśnienia. Szybko i wyczerpująco. Oczekiwania spełnione w 100%
Rafał
Szybko, sprawnie i cena ok
Joanna
Uzyskałem jasne i wyczerpujące odpowiedzi do pytania głównego jak i dodatkowego.
Sławomir
Jestem bardzo zadowolona z usługi. Odpowiedź wyczerpująca i bez zbędnego \"bełkotu\". Nie wychodząc z domu i nie tracąc czasu na umawianie się i dojazd otrzymałam poradę prawną.
Kasia, kasjer-dysponent, 30 lat
Rzetelna odpowiedź na pytanie w dość krótkim czasie z możliwością dopytywania nawet po kilku tygodniach - bardzo wygodna opcja. Polecam!
Karina, 45 lat
Bardzo dziękuję. Odpowiedź wystarczająca i rzeczowa.
Czesław
Bardzo szybko i profesjonalnie
Tomasz
Korzystam w waszych porad od lat i polecam każdemu, kto potrzebuje porady prawnej. Co najmniej 4 osoby korzystają z waszych porad z mojego polecenia.
Aleksandra
Uzyskałem wszystkie niezbędne mi informacje
Wiesław
Dziękuję za szybką i profesjonalną odpowiedź.
Renata
Szybkość odpowiedzi oraz wycena usługi
Mirosław, 65 lat, inzynier mechanik
Dziękuję bardzo. Odpowiedź była bardzo pomocna.
Ewka
Dziękuję za szybką, konkretną odpowiedź, bardzo mi pomogła.
Tomasz
Bardzo dziękuję za pisma i wyczerpujące odpowiedzi Panu Markowi Goli, bardzo mi pomógł, doradził i wszystko potoczyło się tak jak mówił. Po prostu majstersztyk. 
Marzena, działalność gospodarcza, 34 lata
Konkretne i bardzo fachowe porady.
Beata, 50 lat
Opinia rozczarowująca, jeśli chodzi o prawo, ale w myśl zasady \"nie zabijaj posłańca\" nie mogę mieć o to pretensji do osoby, która moją sprawa się zajęła. Rzetelnie i całkowicie wytłumaczone wszelkie tematy, jakie poruszyłem, tak więc wątpliwości, co do dalszych kroków nie mam. Szybkość odpowiedzi, a także szczegółowe wytłumaczenie sprawy są w pełni profesjonalne. Dziękuję
Patryk, 35 lat, Automatyk
Dziękuję za zrozumienie i profesjonalizm
Maria, 65 lat
Jesteście solidni i rzetelni.
Barbara, nauczyciel
Jestem bardzo zadowolona z kontaktu z prawnikiem z tej strony internetowej. Otrzymałam poradę fachowa, klarowna i mogłam zadawać dodatkowe pytania oraz załączać kopię dokumentów. Odpowiedzi otrzymywałam w szybkim czasie. Jest to już druga porada prawna z jakiej tutaj skorzystałam w ostatnim czasie. Wspaniale ułatwienie życia bez wizyty w kancelarii prawnej, szczególnie dla osób mieszkających poza Polska. dziękuję:)
Dorota, CAD Specialist, 58 lat
Witam serdecznie Bardzo dziękuję za przygotowanie pisma. Jestem bardzo zadowolona z jasnego zakomunikowania mojego problemu zaskoczyło mnie , że z takich szczątkowych moich informacji wyszło pismo oddające rzetelny obraz stanu faktycznego , a o to mi chodziło. Jak się sprawa potoczy poinformuję niezwłocznie. Życzę wszelkiej pomyślności. Pozdrawiam cały zespół a szczególnie prawnika, który przygotował pismo.
Ramona, informatyk, 32 lata

Działka była Pani majątkiem odrębnym (osobistym). Jednak, jak Pani wskazuje, nastąpiło rozszerzenie wspólności majątkowej na nią, co spowodowało, że stała się ona i to, co na niej zbudowano, majątkiem wspólnym małżeńskim.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Jak mniemam, nie była to umowa darowizny z Pani majątku osobistego do majątku osobistego małżonka, albowiem wtedy notariusz zawarłby w umowie wniosek o wpis EX do księgi wieczystej i byłby on w niej ujawniony. Byliby Państwo współwłaścicielami działki a udziały byłyby w Państwa majątkach odrębnych.

Zgodnie z art. 567 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.): „w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi”. Według § 3 tego przepisu: „do postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, a zwłaszcza do odrębnego postępowania w sprawach wymienionych w paragrafie pierwszym, stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku”.

W związku z tym w trakcie postępowania o podział majątku wspólnego sąd ustala skład tego majątku oraz jego wartość. W doktrynie i orzecznictwie uznaje się, że sąd – dążąc do zakończenia podziału majątku w jednym postępowaniu – powinien zwrócić uwagę małżonków na potrzebę wskazania całego majątku podlegającego podziałowi oraz że nie jest związany wnioskami małżonków, jeżeli z oświadczeń ich wyniknie, iż istnieje jeszcze inny majątek wspólny wymagający podziału. Przepis ten natomiast nie daje sądowi uprawnień do prowadzenia z urzędu dochodzeń, czy i jaki istnieje inny wspólny majątek. Tak między innymi stanowi postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 1968 r. (III CR 97/67, LexPolonica nr 315541, OSNCP 1968, nr 10, poz. 169).

Z chwilą uzyskania rozwodu powstała między Państwem rozdzielność majątkowa i wspólność małżeńska zamieniała się we współwłasność w częściach ułamkowych. W tym momencie każde ma swój własny majątek i udział we współwłasności, a wspólność majątkowa obejmowała także Pani działkę sprzed małżeństwa i to, co na niej wybudowano w trakcie trwania małżeństwa.

Mogłaby Pani twierdzić w sądzie, że działka jest tylko Pani, ale zapewne eksmałżonek wskaże na to, że została ona objęta wspólnością majątkową. Skoro Pani to pamięta, to on także będzie i jest prawdopodobne, że ma egzemplarz umowy. Zaprzeczanie temu to narażenie się na odpowiedzialność za składanie fałszywych zeznań. Sąd poprowadzi postępowanie w kierunku ustalenia prawdziwego stanu rzeczy.

Były mąż (nie mając egzemplarza umowy) może wskazać notariusza, u którego była sporządzana umowa, i zawnioskować o to, by przesłał on do sądu odpis zawartej przez Państwa umowy. Ponadto umowa może być w ewidencji nieruchomości. Zasadne byłoby sprawdzenie stanu, jaki jest w tej ewidencji ujawniony.

Jeżeli nie ma nic w księgach wieczystych, innych rejestrach i ewidencjach – to „może Pani nie pamiętać o fakcie zawarcia umowy, w wyniku której działka objęta została wspólnością majątkową”.

Gdyby działka nie została objęta wspólnością majątkową (ewentualnie były mąż nie wykazałby tego przed sądem, przy Pani biernej postawie opartej na „nie pamiętam” – wtedy zbudowany na niej dom traktowany byłby jako nakłady Państwa z majątku wspólnego na Pani majątek odrębny.

Konieczne byłoby rozliczenie tych nakładów co najmniej po połowie dla każdej strony. A ponieważ właścicielem działki i domu formalnie byłaby Pani, to w rachubę wchodziłoby:

  • pozostanie działki i domu przy Pani; ze spłatą byłego małżonka z tytułu nakładów na dom – zasadniczo połowa wartości domu), ale nie na działkę – ponieważ małżonek nie przyczynił się w żaden sposób do jej zakupu przez Panią (lub w czasie trwania małżeństwa);
  • przekazanie działki i domu byłemu małżonkowi ze spłatą Pani za działkę w całości oraz połowę nakładów na dom,

Dochodzimy do stanu, w jakim w opisywanej przez Panią sytuacji należy uznać, że działka jest majątkiem wspólnym, który w związku z tym obejmował także postawiony na niej dom (cała nieruchomość).

Co do zasady, Państwa udziały w majątku wspólnym wynoszą po połowie. Każde z Państwa ma prawo ubiegania się przed sądem o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym. Konieczne byłoby wykazanie, że dochody (a zatem i wydatki na budowę) pochodziły w większej części z pracy (działalności) osoby wnioskującej. Według jednej strony – podział nie powinien być 50/50, ale w innym stosunku, który wynikałby ze stosunku dochodów jednego małżonka do dochodów drugiego małżonka oraz ich nakładu pracy na utrzymanie rodziny oraz nakładu pracy osobistej.

Zgodnie z art. 43 § 1 K.r.o. oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Z ważnych powodów każde z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w jakim każde z nich przyczyniło się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji (art. 43 § 2 K.r.o.).

Według § 3 art. 43 K.r.o. przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

Kodeks rodzinny nie definiuje „ważnych powodów”, które mogą być podstawą ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżeńskim. Ogólnie mówiąc, rozumie się przez nie takie okoliczności, które oceniane z punktu widzenia zasad współżycia społecznego przemawiają za nieprzyznaniem jednemu z małżonków korzyści z majątku wspólnego w takim zakresie, w jakim nie przyczynił się on do powstania tego majątku. Przy ocenie istnienia „ważnych powodów” w rozumieniu art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego należy mieć na względzie całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli (tak: Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 października 1974 r., sygn. akt. III CRN 190/74).

W postanowieniu Sądu Najwyższego – z dnia 26 listopada 1973 r. (sygn. akt. II CRN 227/73) stwierdzono, iż art. 43 § 2 K.r.o. może mieć zastosowanie nie w każdym wypadku faktycznej nierówności przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, lecz tylko w tych wypadkach, gdy małżonek, przeciwko któremu skierowane jest żądanie ustalenia nierównego udziału, w sposób rażący lub uporczywy nie przyczynia się do powstania dorobku stosownie do posiadanych sił i możliwości zarobkowych.

Przyczynianie się do powstania majątku wspólnego polega nie tylko na osiąganiu wynagrodzenia i utrzymywaniu rodziny, ale również na prowadzeniu domu, wychowywaniu dzieci itp.

Ustalenie wartości nieruchomości dla oznaczenia wysokości spłat wymaga z reguły wiadomości specjalnych i uzasadnia przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Biegły, określając rynkową, czyli realną, wartość nieruchomości, powinien kierować się cenami uzyskiwanymi przy sprzedaży podobnych nieruchomości w tej samej miejscowości lub okolicy (tak: orzeczenie Sądu Najwyższego z 12 lutego 1998 r., I CKN 489/97, LexPolonica nr 1609997).

Ale teoretycznie możliwe jest, że Pani i były mąż zgodzicie się co do wartości domu oraz kwot spłat – wtedy sąd może odstąpić od dowodu z opinii biegłego.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Spory o dostęp do majątku po rozwodzie


Jestem po rozwodzie. Żona została w mieszkaniu, ja wynajmuję pokój. Zmieniła zamki w drzwiach i nie dopuszcza mnie do domu, mimo że to wspólny lokal. Ja użytkuję samochód. Teraz żona żąda możliwości korzystania z pojazdu (też jest wspólny), mimo że od 13 lat nie prowadziła auta. Wiem, że robi to ze złośliwości. Czy musze jej udostępnić samochód? Czy ona powinna mi dać klucze do mieszkania? Jak najlepiej dokonać podziału majątku?

Skomplikowany podział majątku


Pół roku po ślubie podpisaliśmy z mężem u notariusza rozdzielność majątkową. Mąż przed zawarciem związku małżeńskiego posiadał we współudziale ze swoją matką (po 1/2) działkę z domem w stanie surowym otwartym. Rok po ślubie mąż przepisał mi 1/3 ze swojej części nieruchomości. Ja jeszcze przed ślubem sprzedałam mieszkanie, z którego pieniądze (ok. 200 tys. zł) do podpisania rozdzielności stopniowo inwestowałam w dom. Przez cały okres małżeństwa, tj. 4 lata utrzymywałam męża i inwestowałam w dom. Ani ja, ani on nie mamy faktur na to, ile każde z nas przeznaczyło pieniędzy na budowę i wykończenie domu. Jedyne co posiadam, to umowę pożyczki z pracy na cele budowlane, wziętą już po podpisaniu rozdzielności. Nie układa się nam od pewnego czasu, dlatego chciałabym wiedzieć, jak wyglądałby w naszej sytuacji podział majątku.

Dom na kredyt przed zawarciem małżeństwa


Z mężem jesteśmy razem od 5 lat, ale ślub wzięliśmy w ubiegłym roku. Na trzy miesiące przed ślubem mąż kupił na kredyt dom z działką, w którym mieszkamy. Mąż twierdzi, że w przypadku rozwodu czy śmierci nie będzie mi się należała połowa, bo kredyt jest tylko na niego. To mi się wydaje nie w porządku, bo kredyt spłacamy razem. Myślałam, że w małżeństwie majątek dzieli się na pół, proszę mi to wyjaśnić, bo nie chciałabym zostać w razie czego z niczym. Mam dwoje dzieci z poprzedniego związku i teraz urodziło nam się nasze wspólne.

Jak po wielu latach podzielić majątek z byłą żoną?


Mąż nie dokonał podziału majątku po rozwodzie z pierwszą żoną. W trakcie pierwszego małżeństwa wykupili z ówczesną żoną spółdzielczą kawalerkę. Jak można teraz, po 24 latach od rozwodu, wyczyścić sprawę, by obecnie móc sprzedać tę kawalerkę? Była żona jest osobą chorą i nie ma możliwości kontaktu z nią.

Podział działalności gospodarczej między małżonków


Jesteśmy małżeństwem od 25 lat, nie mamy rozdzielności majątkowej. Mąż prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Moje pytanie dotyczy sposobów podziału majątku wspólnego, a w szczególności firmy męża. Jak może wyglądać podział firmy?

Umowa notarialna dotycząca podziału majątku po rozwodzie


Moi rodzice niedawno się rozwiedli, obecnie trwa sprawa o podział majątku wspólnego, w skład którego wchodzi przede wszystkim mieszkanie, które zostało wycenione na kwotę 100 tys. zł. Rodzice mają już termin kolejnej rozprawy. Mama chciałaby podziału w ten sposób, że mieszkanie zostanie przyznane byłemu mężowi ze spłatą na jej rzecz. Na taki podział jednak nie zgadza się ojciec, gdyż nie jest w stanie spłacić mamy. Rodzice chcieliby więc sprzedać mieszkanie i podzielić się uzyskaną ceną. Jak skonstruować umowę notarialną, w której ja wykupuję mamy udział w mieszkaniu i tym samym staję się w połowie właścicielką mieszkania? Druga połowa zostałaby ojcu, jednak pod warunkiem że musiałby pokrywać opłaty. Jak ta nasza współwłasność wyglądałaby po śmierci ojca? Mam brata, poza tym ojciec może powtórnie się ożenić, jaka byłaby wtedy moja sytuacja, jakie musiałabym ponieść koszty i co z podatkiem dochodowym?

Podział majątku wbrew byłemu małżonkowi


Jestem 9 lat po rozwodzie. Nie przeprowadziłam dotąd sprawy o podział majątku, bo były mąż utrudniał i opóźniał rozwód, i z podziałem majątku będzie tak samo. Mamy wspólne, duże mieszkanie, z którego ja się wyprowadziłam – chciałaby, aby były mąż mnie z niego spłacił. On zapewne zrobi wszystko, by nic mi się z tego podziału nie dostało. Jest już emerytem, więc będzie udowadniał, że nie ma pieniędzy na spłatę zobowiązań wobec mnie. Proszę mi więc wyjaśnić, jakie mam możliwości działania. Jeśli sąd zasądzi na moją rzecz określoną kwotę, jakie mam środki prawne, by rzeczywiście wyegzekwować pieniądze? Mąż mieszkania na pewno nie sprzeda.

Rozstrzygnięcie o sposobie korzystania z zajmowanego przez małżonków wspólnego mieszkania


Przed zawarciem małżeństwa otrzymałem od babci jako darowiznę kawalerkę. Obecnie pracuję od 4 lat za granicą, jestem w separacji faktycznej z żoną (nie jest ustanowiona przez sąd) i myślę o rozwodzie. Żona z dziećmi mieszka w tym mieszkaniu, ja natomiast bywam sporadycznie i widuję się z dziećmi. Czy po rozwodzie żona ma dalej prawo mieszkać w tym mieszkaniu? Czy mogę sam ustanowić rozdzielność majątkową do chwili rozwodu? Żona nie pracuje, ja dobrowolnie wysyłam pieniądze na dzieci (ale ciągle za mało). Zachodzi obawa, że żona weźmie kredyt, a ja będę musiał go spłacać.




Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »