Przysposobienie dziecka bez zgody ojca biologicznego

Najczęstsza sytuacja wygląda tak: matka wychowuje dziecko z mężem albo stałym partnerem, który od lat faktycznie pełni rolę ojca, a ojciec biologiczny nie uczestniczy w codziennym życiu dziecka. W takiej sprawie trzeba rozdzielić kilka kwestii: czy zgoda ojca biologicznego jest prawnie wymagana, czy partner matki może w ogóle wystąpić z wnioskiem w obecnej sytuacji rodzinnej oraz czy przysposobienie będzie zgodne z dobrem dziecka.

Przysposobienie, potocznie nazywane adopcją, nie jest tylko formalnym potwierdzeniem więzi emocjonalnej ani prostą zmianą nazwiska. To orzeczenie sądu, które tworzy między dzieckiem a przysposabiającym relację prawną taką jak między rodzicem a dzieckiem. Dlatego sąd bada nie tylko wymagane zgody, ale także rzeczywistą więź, stabilność rodziny, motywację przysposabiającego, jego kwalifikacje osobiste i bezpieczeństwo dziecka.

Czy można przysposobić dziecko bez zgody ojca biologicznego?

Tak, ale tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach. Zasadą jest, że do przysposobienia potrzebna jest zgoda rodziców dziecka. Zgoda ojca biologicznego nie jest jednak potrzebna, jeżeli został on pozbawiony władzy rodzicielskiej, jest nieznany albo porozumienie się z nim napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.

Jeżeli ojciec biologiczny ma pełną albo ograniczoną władzę rodzicielską, jego adres jest znany i sąd może go zawiadomić o sprawie, sąd co do zasady będzie oczekiwał jego stanowiska. Odmowa ojca nie może zostać pominięta tylko dlatego, że matka i jej mąż uważają przysposobienie za korzystne. Trzeba wykazać ustawową podstawę do orzeczenia przysposobienia bez jego zgody albo wcześniej doprowadzić do prawomocnego pozbawienia go władzy rodzicielskiej.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy ojciec został już prawomocnie pozbawiony władzy rodzicielskiej. Wtedy jego zgoda na przysposobienie nie jest wymagana. Nie oznacza to jednak automatycznego uwzględnienia wniosku. Sąd nadal oceni, czy przysposobienie leży w interesie dziecka, czy istnieje trwała więź z przysposabiającym i czy przysposabiający daje rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków rodzica.

Dobro dziecka i podstawowe warunki przysposobienia

Przysposobić można osobę małoletnią i tylko dla jej dobra. Wymóg małoletności musi być spełniony w dniu złożenia wniosku o przysposobienie. Sąd nie ogranicza się więc do sprawdzenia, czy ojciec biologiczny wyraża zgodę. Bada także, czy adopcja rzeczywiście poprawi i ustabilizuje sytuację dziecka.

Przysposabiający musi mieć pełną zdolność do czynności prawnych, odpowiednie kwalifikacje osobiste i odpowiednią różnicę wieku względem dziecka. Sąd może analizować jego sytuację zdrowotną, emocjonalną, mieszkaniową, finansową, relację z dzieckiem, dotychczasowe zaangażowanie w wychowanie oraz motywację do przysposobienia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że dobro dziecka jest podstawowym kryterium rozstrzygnięcia, a celem przysposobienia powinno być stworzenie dziecku bezpiecznego środowiska rodzinnego.

Jeżeli przysposabiający jest mężem matki dziecka, sąd zwróci szczególną uwagę na to, czy rodzina funkcjonuje stabilnie, czy dziecko traktuje go jak rodzica oraz czy przysposobienie nie jest jedynie sposobem na odsunięcie ojca biologicznego od dziecka.

Czy partner matki w konkubinacie może przysposobić dziecko?

To jedna z najważniejszych różnic między zwykłą więzią faktyczną a przysposobieniem dziecka małżonka. Przysposobić wspólnie mogą tylko małżonkowie. Partner matki, który pozostaje z nią w konkubinacie, nie jest jej małżonkiem, a więc nie korzysta z przepisów przewidzianych dla przysposobienia dziecka drugiego małżonka.

W praktyce oznacza to, że nawet bardzo silna więź emocjonalna między dzieckiem a partnerem matki zwykle nie wystarczy do bezpiecznego przeprowadzenia adopcji w czasie trwania konkubinatu. Gdyby konkubent przysposobił dziecko jako osoba samotna, co do zasady mogłoby dojść do zerwania dotychczasowych więzi prawnych dziecka z rodziną naturalną, w tym do utraty przez matkę dotychczasowej władzy rodzicielskiej. Wyjątek chroniący relację z rodzicem działa przy przysposobieniu dziecka małżonka, a nie zwykłego partnera.

Dlatego, jeżeli celem jest stworzenie dziecku pełnej rodziny prawnej z matką i jej partnerem, najczęściej właściwa kolejność jest następująca: najpierw uporządkowanie sytuacji ojca biologicznego, następnie zawarcie małżeństwa przez matkę i jej partnera, a dopiero potem wniosek męża matki o przysposobienie dziecka. W podobnych sprawach znaczenie może mieć także to, jak wygląda codzienna relacja dziecka z partnerem matki i czy odpowiada dobru dziecka.

Ojciec nieznany albo niewpisany do aktu urodzenia dziecka

Jeżeli ojcostwo nie zostało prawnie ustalone i w akcie urodzenia dziecka nie figuruje ojciec, w sensie prawnym nie ma rodzica, którego zgoda byłaby potrzebna do przysposobienia. Liczy się tu prawne ustalenie ojcostwa, a nie wyłącznie biologiczne pochodzenie. Ojcostwo może wynikać z domniemania pochodzenia dziecka od męża matki, uznania ojcostwa albo orzeczenia sądu.

W takiej sytuacji wniosek o przysposobienie może złożyć mąż matki. Sąd nadal będzie badał dobro dziecka, więź z przysposabiającym, sytuację rodzinną oraz to, czy przysposobienie nie służy obejściu innych problemów prawnych. Jeżeli w sprawie pojawi się mężczyzna twierdzący, że jest ojcem dziecka, sąd oceni, czy i w jaki sposób wpływa to na rozpoznanie sprawy.

Jeżeli matka urodziła dziecko jako osoba małoletnia, a dla dziecka ustanowiono opiekuna, trzeba dodatkowo uporządkować sytuację władzy rodzicielskiej. Pełnoletność uzyskuje się przez ukończenie 18 lat, a kobieta, która ukończyła 16 lat, może uzyskać pełnoletność przez zawarcie małżeństwa za zgodą sądu. Gdy matka może już wykonywać władzę rodzicielską, opieka nad dzieckiem może ustać, a opiekun powinien rozliczyć się z opieki, zwłaszcza z zarządu majątkiem dziecka, jeżeli taki zarząd wykonywał.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej ojca biologicznego

Jeżeli ojciec biologiczny formalnie ma władzę rodzicielską, ale od lat nie interesuje się dzieckiem, nie utrzymuje kontaktu, nie uczestniczy w leczeniu, edukacji i wychowaniu oraz nie wspiera dziecka finansowo, matka może złożyć wniosek o pozbawienie go władzy rodzicielskiej. W języku potocznym często mówi się o pozbawieniu praw rodzicielskich, ale prawidłowe określenie prawne to pozbawienie władzy rodzicielskiej.

Zgodnie z art. 111 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd opiekuńczy pozbawia rodzica władzy rodzicielskiej, gdy władza ta nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody, gdy rodzic nadużywa władzy rodzicielskiej albo gdy w sposób rażący zaniedbuje obowiązki względem dziecka. Pozbawienie władzy może dotyczyć jednego z rodziców.

W praktyce trzeba wykazać, że brak zaangażowania ojca nie jest krótkotrwałym konfliktem albo przejściowym osłabieniem kontaktów, lecz poważnym i utrwalonym zaniedbywaniem obowiązków. Sąd będzie oceniał czas trwania tej sytuacji, jej przyczyny, wpływ na dziecko oraz to, czy ojciec podejmował realne próby uczestniczenia w życiu dziecka. Szerzej tę procedurę omawia materiał o tym, jak wygląda postępowanie o pozbawienie władzy rodzicielskiej.

Jakie obowiązki ma rodzic wobec dziecka?

Władza rodzicielska to nie tylko prawo do współdecydowania o dziecku. Obejmuje przede wszystkim obowiązek wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka, wychowania dziecka z poszanowaniem jego godności i praw oraz troski o jego rozwój fizyczny i duchowy. Rodzic powinien uczestniczyć w sprawach zdrowotnych, szkolnych, wychowawczych i finansowych dziecka.

Rażące zaniedbywanie obowiązków może polegać na całkowitym braku zainteresowania dzieckiem, uporczywym uchylaniu się od alimentów, ignorowaniu spraw szkolnych i medycznych, braku reakcji na potrzeby emocjonalne dziecka albo przerzuceniu całego ciężaru wychowania na drugiego rodzica.

Nie każde niewłaściwe zachowanie rodzica prowadzi jednak do pozbawienia władzy rodzicielskiej. Jest to najsurowszy środek ingerencji sądu rodzinnego. Jeżeli dobro dziecka można zabezpieczyć łagodniej, sąd może ograniczyć władzę rodzicielską, ustanowić nadzór kuratora albo zobowiązać rodzica do określonego postępowania.

Jak złożyć wniosek o pozbawienie ojca władzy rodzicielskiej?

Wniosek składa się do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego i nieletnich. Co do zasady właściwy jest sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania dziecka, a gdy dziecko nie ma miejsca zamieszkania w Polsce albo nie da się go ustalić, znaczenie mogą mieć dalsze reguły właściwości i jurysdykcji przewidziane w Kodeksie postępowania cywilnego.

We wniosku trzeba wskazać uczestników postępowania, opisać żądanie oraz przedstawić konkretne fakty uzasadniające pozbawienie ojca władzy rodzicielskiej. Warto unikać ogólnych sformułowań typu: ojciec nie interesuje się dzieckiem. Zamiast tego należy wskazać, od kiedy nie ma kontaktu, czy płaci alimenty, czy uczestniczy w decyzjach dotyczących leczenia i szkoły, czy odbiera korespondencję oraz jak dziecko odczuwa brak jego zaangażowania.

Do wniosku warto dołączyć w szczególności:

• odpis aktu urodzenia dziecka,
• odpisy wcześniejszych orzeczeń dotyczących władzy rodzicielskiej, kontaktów albo alimentów,
• dokumenty potwierdzające brak kontaktu ojca z dzieckiem,
• korespondencję, wiadomości i potwierdzenia prób kontaktu,
• dokumenty ze szkoły, przedszkola, poradni, lekarza albo ośrodka pomocy społecznej,
• dowody dotyczące alimentów, w tym informacje od komornika,
• dane świadków, którzy mogą opisać faktyczną sytuację dziecka.

Jeżeli nie jest znany aktualny adres ojca, trzeba opisać, jakie działania zostały podjęte w celu jego ustalenia. W praktyce duże znaczenie może mieć nieznany adres ojca w sprawie, ponieważ sąd musi zapewnić uczestnikowi możliwość udziału w postępowaniu albo zastosować właściwe rozwiązania procesowe, na przykład ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.

Od wniosku wszczynającego postępowanie nieprocesowe pobiera się co do zasady opłatę stałą 100 zł, chyba że przepis szczególny przewiduje inną opłatę albo strona uzyska zwolnienie od kosztów sądowych. Jeżeli sytuacja finansowa matki jest trudna, można złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

Dowody w sprawie o pozbawienie władzy rodzicielskiej

Ciężar przedstawienia okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa w praktyce na osobie, która domaga się pozbawienia ojca władzy rodzicielskiej. Sąd może działać z urzędu, ale nie warto opierać sprawy wyłącznie na nadziei, że sąd sam ustali wszystkie fakty.

Przydatne mogą być zeznania matki, świadków z rodziny, sąsiadów, nauczycieli, wychowawców, dokumentacja szkolna i medyczna, potwierdzenia egzekucji alimentów, wydruki wiadomości, e-maile, potwierdzenia zwrotu korespondencji oraz dokumenty pokazujące, kto faktycznie podejmuje decyzje dotyczące dziecka.

W sprawach spornych sąd może dopuścić dowód z opinii Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów, opinii psychologa, wywiadu kuratora albo dokumentów z ośrodka pomocy społecznej. Takie dowody są szczególnie istotne, gdy trzeba ocenić więzi rodzinne, potrzeby dziecka albo wpływ zachowania ojca na jego rozwój.

Czy brak alimentów wystarczy do pozbawienia władzy rodzicielskiej?

Sam brak płacenia alimentów nie zawsze wystarczy do pozbawienia ojca władzy rodzicielskiej. Obowiązek alimentacyjny jest odrębny od władzy rodzicielskiej, a przyczyny zaległości mogą być różne. Inaczej ocenia się rodzica, który ma przejściowe trudności finansowe, ale utrzymuje więź z dzieckiem, a inaczej osobę, która całkowicie wycofała się z życia dziecka.

Niepłacenie alimentów staje się istotnym argumentem, gdy jest elementem szerszego, trwałego zaniedbywania obowiązków: braku kontaktu, braku zainteresowania zdrowiem i edukacją, braku udziału w podejmowaniu decyzji oraz braku realnej troski o potrzeby dziecka.

Kontakty z dzieckiem a pozbawienie władzy rodzicielskiej

Pozbawienie ojca władzy rodzicielskiej nie oznacza automatycznie zakazu kontaktów z dzieckiem. Władza rodzicielska i kontakty są w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym uregulowane oddzielnie. Rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej może nadal mieć prawo do kontaktów, chyba że sąd je ograniczy albo zakaże ich utrzymywania.

Jeżeli kontakty poważnie zagrażają dobru dziecka albo je naruszają, można żądać ich ograniczenia, na przykład do spotkań w obecności drugiego rodzica, kuratora albo innej osoby wskazanej przez sąd. W najpoważniejszych sytuacjach można domagać się zakazu kontaktów, ale takie żądanie wymaga konkretnych dowodów.

Czy po pozbawieniu ojca władzy rodzicielskiej możliwe jest przysposobienie dziecka przez męża matki?

Tak. Po prawomocnym pozbawieniu ojca biologicznego władzy rodzicielskiej jego zgoda na przysposobienie nie jest wymagana. Mąż matki może wtedy złożyć wniosek o przysposobienie dziecka. Wniosek składa przysposabiający, czyli osoba, która chce stać się rodzicem dziecka w sensie prawnym.

Przysposobić można osobę małoletnią i tylko dla jej dobra. Wymóg małoletności musi być spełniony w dniu złożenia wniosku o przysposobienie. Sąd będzie badał kwalifikacje osobiste przysposabiającego, jego relację z dzieckiem, stabilność rodziny, motywację, sytuację mieszkaniową i to, czy dziecko rzeczywiście funkcjonuje w tej rodzinie jak z rodzicem.

Do przysposobienia przez jednego z małżonków potrzebna jest zgoda drugiego małżonka, chyba że ten nie ma zdolności do czynności prawnych albo porozumienie się z nim napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. W sprawie przysposobienia dziecka żony jej zgoda będzie zatem konieczna zarówno jako zgoda małżonki przysposabiającego, jak i jako zgoda rodzica dziecka.

Jeżeli dziecko ukończyło 13 lat, potrzebna jest również jego zgoda. Jeżeli dziecko ma mniej niż 13 lat, sąd powinien je wysłuchać, o ile stopień rozwoju dziecka pozwala mu zrozumieć znaczenie przysposobienia. Wyjątki są możliwe, ale wymagają szczególnych okoliczności i oceny dobra dziecka.

W sprawach przysposobienia dziecka małżonka przysposabiający jest z dzieckiem spowinowacony. Z tego powodu ustawowy obowiązek uzyskania opinii kwalifikacyjnej i świadectwa ukończenia szkolenia dla kandydatów do przysposobienia zasadniczo może go nie dotyczyć. Nie zwalnia to jednak sądu z badania kwalifikacji osobistych, motywacji, sytuacji rodzinnej i więzi z dzieckiem; w razie potrzeby sąd może korzystać z opinii specjalistów albo informacji ośrodka adopcyjnego.

Co, jeżeli ojciec biologiczny sprzeciwia się przysposobieniu?

Jeżeli ojciec ma władzę rodzicielską i sprzeciwia się przysposobieniu, sąd nie może pominąć jego stanowiska tylko dlatego, że ojczym od dawna zajmuje się dzieckiem. Trzeba wykazać, że zgoda ojca nie jest wymagana z powodu jednej z ustawowych przesłanek albo że zachodzą podstawy do wcześniejszego pozbawienia go władzy rodzicielskiej.

Sprzeciw ojca może być oceniany inaczej, gdy ojciec przez wiele lat nie utrzymywał relacji z dzieckiem, nie realizował obowiązków rodzicielskich, nie płacił alimentów i pojawia się dopiero w reakcji na planowane przysposobienie. Nie oznacza to jednak automatycznego przegrania sprawy przez ojca. Sąd ocenia cały materiał dowodowy i zawsze odnosi go do dobra dziecka.

Rodzaje przysposobienia i skutki dla więzi rodzinnych

W praktyce najczęściej mówi się o przysposobieniu pełnym, przysposobieniu całkowitym oraz przysposobieniu niepełnym. Dla sprawy dziecka małżonka najważniejsze jest to, czy przysposobienie ma wywołać pełne skutki rodzinne, czy tylko stworzyć więź prawną między dzieckiem a przysposabiającym.

Przez przysposobienie pełne powstaje między przysposabiającym a dzieckiem stosunek taki jak między rodzicem a dzieckiem. Dziecko nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa wobec krewnych przysposabiającego, a co do zasady ustają prawa i obowiązki wynikające z dotychczasowego pokrewieństwa z rodziną naturalną.

Przy przysposobieniu dziecka małżonka działa jednak ważny wyjątek: dziecko zachowuje więź prawną z tym małżonkiem, którego dziecko zostało przysposobione, oraz z jego krewnymi. Jeżeli więc mąż przysposabia dziecko swojej żony, relacja prawna dziecka z matką i rodziną matki nie zostaje zerwana. To właśnie dlatego konkubinat i małżeństwo prowadzą w praktyce do zupełnie innych skutków prawnych.

Przysposobienie niepełne jest możliwe wtedy, gdy sąd na żądanie przysposabiającego i za zgodą osób, których zgoda jest potrzebna, ograniczy skutki przysposobienia wyłącznie do powstania stosunku między przysposabiającym a przysposobionym. W sprawach rodzinnych trzeba jednak ocenić, czy takie rozwiązanie rzeczywiście odpowiada dobru dziecka i sytuacji rodzinnej.

Alimenty od ojca biologicznego po przysposobieniu

Przysposobienie przez męża matki wpływa także na alimenty. Jeżeli wskutek przysposobienia ustaje więź prawna dziecka z ojcem biologicznym, co do zasady ustaje również jego obowiązek alimentacyjny wobec dziecka na przyszłość. Obowiązek utrzymania dziecka przechodzi na rodziców w sensie prawnym, czyli na matkę i przysposabiającego.

Nie oznacza to jednak, że automatycznie znikają wszystkie zaległości alimentacyjne powstałe przed przysposobieniem. Zaległe alimenty za okres sprzed orzeczenia przysposobienia należy ocenić odrębnie, zwłaszcza gdy zostały już zasądzone albo są egzekwowane przez komornika.

Alimenty są jednym z powodów, dla których warto dobrze przemyśleć wniosek o przysposobienie. Przysposabiający nie tylko uzyskuje prawa rodzica, ale także przyjmuje obowiązki rodzicielskie, w tym obowiązek alimentacyjny wobec dziecka.

Skutki przysposobienia dziecka przez męża matki

Po przysposobieniu między dzieckiem a mężem matki powstaje stosunek taki jak między rodzicem a dzieckiem. Przysposabiający staje się rodzicem w sensie prawnym, z prawami i obowiązkami wobec dziecka, w tym z obowiązkiem alimentacyjnym i prawem wykonywania władzy rodzicielskiej.

Jeżeli jeden z małżonków przysposabia dziecko drugiego małżonka, władza rodzicielska przysługuje obojgu małżonkom wspólnie. Relacja dziecka z matką i jej rodziną nie zostaje zerwana. Sąd może również orzec o nazwisku dziecka albo zmianie imienia, jeżeli zostanie to objęte wnioskiem i będzie zgodne z dobrem dziecka. Przy zmianie imienia lub nazwiska dziecka, które ukończyło 13 lat, co do zasady potrzebna jest jego zgoda.

Przysposobienie jest instytucją trwałą. W wyjątkowych przypadkach możliwe jest późniejsze rozwiązanie przysposobienia, ale wymaga ważnych powodów i orzeczenia sądu. Rozwiązanie nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro małoletniego dziecka.

FAQ

Czy ojciec biologiczny musi zgodzić się na przysposobienie dziecka przez ojczyma?

Co do zasady tak, jeżeli jest prawnym ojcem dziecka, ma władzę rodzicielską i można się z nim porozumieć. Jego zgoda nie jest potrzebna, gdy został pozbawiony władzy rodzicielskiej, jest prawnie nieznany albo porozumienie się z nim napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.

Czy partner matki może adoptować jej dziecko, jeśli nie są małżeństwem?

W praktyce nie powinno się traktować takiej sytuacji jak przysposobienia dziecka małżonka. Konkubent nie korzysta z wyjątku chroniącego więź prawną dziecka z matką, dlatego bezpieczną drogą jest najpierw zawarcie małżeństwa, a dopiero potem wniosek męża matki o przysposobienie.

Czy brak ojca w akcie urodzenia ułatwia przysposobienie?

Tak, jeżeli oznacza to, że ojcostwo nie zostało prawnie ustalone. Wtedy nie ma ojca, którego zgoda byłaby wymagana. Sąd nadal bada jednak dobro dziecka, więź z przysposabiającym i sytuację rodzinną.

Czy dziecko musi wyrazić zgodę na przysposobienie?

Tak, jeżeli ukończyło 13 lat. Dziecko młodsze niż 13 lat powinno zostać wysłuchane przez sąd, jeżeli jego rozwój pozwala mu zrozumieć znaczenie przysposobienia. Wyjątki są możliwe tylko w szczególnych sytuacjach przewidzianych w przepisach.

Czy brak alimentów automatycznie pozbawia ojca władzy rodzicielskiej?

Nie. Brak alimentów jest ważnym dowodem, ale sąd ocenia całokształt sytuacji: kontakty z dzieckiem, zainteresowanie jego sprawami, przyczyny zaniedbań, czas ich trwania i wpływ zachowania ojca na dobro dziecka.

Czy po przysposobieniu ojciec biologiczny nadal płaci alimenty?

Co do zasady obowiązek alimentacyjny ojca biologicznego na przyszłość ustaje, jeżeli wskutek przysposobienia ustaje więź prawna między nim a dzieckiem. Zaległości alimentacyjne powstałe przed przysposobieniem trzeba ocenić osobno.

Czy po pozbawieniu władzy rodzicielskiej ojciec może widywać dziecko?

Tak, jeżeli sąd nie ograniczył albo nie zakazał kontaktów. Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem to odrębne kwestie. Zakaz kontaktów wymaga osobnej podstawy i konkretnych dowodów, że kontakty poważnie zagrażają dobru dziecka albo je naruszają.

Podsumowanie

Przysposobienie dziecka bez zgody ojca biologicznego jest możliwe, ale wymaga konkretnej podstawy prawnej. Najczęściej chodzi o sytuację, w której ojciec jest prawnie nieznany, nie można się z nim porozumieć z przyczyn obiektywnych albo został wcześniej pozbawiony władzy rodzicielskiej z powodu rażącego zaniedbywania obowiązków wobec dziecka.

Jeżeli ojciec ma władzę rodzicielską i można ustalić jego stanowisko, jego sprzeciw może zablokować przysposobienie, dopóki sąd nie stwierdzi podstaw do pominięcia jego zgody. Jeżeli natomiast dziecko ma zostać przysposobione przez partnera matki, trzeba pamiętać o różnicy między konkubinatem a małżeństwem. Najbezpieczniejszy prawnie model to przysposobienie przez męża matki, ponieważ wtedy relacja prawna dziecka z matką i jej rodziną zostaje zachowana.

Źródła

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. — Kodeks rodzinny i opiekuńczy, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 236 — Dziennik Ustaw.
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 468 — Dziennik Ustaw.
3. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1228 ze zm. — Dziennik Ustaw.
4. Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 49 ze zm. — Dziennik Ustaw.
5. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 1983 r., sygn. akt III CRN 234/83.