Czy oglądanie stron erotycznych może być powodem do rozwodu?

Kiedy sąd może orzec rozwód?

Podstawą orzeczenia rozwodu nie jest samo naganne zachowanie jednego z małżonków, lecz ustalenie, że między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Wynika to z art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Oznacza to, że sąd bada przede wszystkim, czy ustały trzy podstawowe więzi małżeńskie:

• więź duchowa – uczucie, zaufanie, bliskość emocjonalna, chęć pozostawania w związku,
• więź fizyczna – współżycie i intymność małżeńska,
• więź gospodarcza – wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, wspólne sprawy finansowe i organizacyjne.

Rozkład pożycia jest zupełny, gdy co do zasady ustały wszystkie te więzi. Jest trwały, gdy z okoliczności sprawy wynika, że powrót małżonków do wspólnego pożycia jest mało prawdopodobny.

Czy oglądanie stron erotycznych wystarczy do rozwodu?

Co do zasady samo oglądanie stron erotycznych nie musi być wystarczającym powodem do rozwodu. Sąd nie orzeka rozwodu dlatego, że jedno zachowanie jest przykre, niewłaściwe albo moralnie naganne. Sąd musi ustalić, czy to zachowanie doprowadziło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia.

Inaczej będzie oceniana sytuacja, w której małżonek sporadycznie oglądał treści erotyczne, a inaczej sytuacja, w której takie zachowanie było częste, ukrywane, wiązało się z odrzuceniem współmałżonka, utratą zaufania, zanikiem współżycia, uzależnieniem, wydatkami z majątku rodziny albo kontaktami z osobami oferującymi usługi seksualne.

Jeżeli mąż odwiedzał stronę lokalnej agencji towarzyskiej, znaczenie ma nie tylko sam fakt wejścia na taką stronę, ale również to, czy doszło do kontaktu, umawiania spotkań, płatności, korzystania z usług albo innych zachowań naruszających lojalność małżeńską. W podobnych sprawach pomocne może być porównanie z sytuacją, w której małżonek faktycznie podejmował korzystanie z usług seksualnych za pieniądze.

Obowiązek wierności i lojalności małżeńskiej

Zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli.

Wierność nie ogranicza się wyłącznie do zakazu współżycia z inną osobą. W praktyce sąd może badać także inne zachowania, które naruszają zaufanie i lojalność małżeńską, np. utrzymywanie erotycznych kontaktów internetowych, umawianie spotkań, korzystanie z aplikacji randkowych, wysyłanie intymnych wiadomości albo wydawanie pieniędzy na usługi seksualne.

Nie każde takie zachowanie automatycznie oznacza wyłączną winę. Sąd ocenia całokształt relacji małżeńskiej: czas trwania problemu, reakcję drugiego małżonka, wcześniejsze konflikty, próby ratowania małżeństwa, wpływ zachowania na więź fizyczną i emocjonalną oraz to, czy między zachowaniem a rozpadem małżeństwa istnieje związek przyczynowy.

Rozwód z orzeczeniem o winie a pornografia i kontakty erotyczne

Jeżeli małżonek chce rozwodu z orzeczeniem winy drugiej strony, musi wykazać, że zachowanie tej osoby było zawinione i przyczyniło się do rozkładu pożycia. Samo odkrycie stron erotycznych w historii przeglądarki może być niewystarczające, jeżeli nie da się wykazać wpływu tego zachowania na małżeństwo.

Inaczej może być, gdy zachowanie małżonka doprowadziło do utraty zaufania, zerwania więzi fizycznej, upokorzenia drugiej strony, konfliktów rodzinnych albo faktycznej zdrady. W takiej sytuacji warto przeanalizować, jak wygląda przygotowanie do rozwodu z winy i jakie dowody mogą mieć realne znaczenie w sądzie.

Jeżeli sąd uzna, że zachowanie jednego małżonka było główną przyczyną rozpadu małżeństwa, może orzec rozwód z jego wyłącznej winy. Ma to znaczenie nie tylko moralne, ale również praktyczne, zwłaszcza przy alimentach między byłymi małżonkami.

Jakie dowody mogą mieć znaczenie?

Zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W sprawie rozwodowej oznacza to, że małżonek powołujący się na określone zachowania drugiej strony powinien przedstawić dowody potwierdzające swoje twierdzenia.

W sprawach dotyczących pornografii, portali erotycznych lub kontaktów z agencjami towarzyskimi znaczenie mogą mieć m.in.:

• wiadomości SMS, e-maile, komunikatory i korespondencja z osobami trzecimi,
• potwierdzenia płatności, przelewów lub wydatków,
• historia przeglądania, jeżeli została pozyskana legalnie i nie narusza cudzych praw,
• zeznania świadków, jeżeli znają istotne okoliczności,
• nagrania lub dokumenty, o ile zostały uzyskane w sposób, który sąd może dopuścić,
• dowody na zerwanie więzi małżeńskich, np. osobne sypialnie, brak współżycia, wyprowadzkę, oddzielne finanse.

Należy zachować ostrożność przy zdobywaniu dowodów. Nie każde działanie jest dopuszczalne. Włamywanie się na cudze konta, instalowanie oprogramowania szpiegującego albo przejmowanie prywatnej korespondencji może rodzić odrębne konsekwencje prawne.

Kiedy sąd może odmówić rozwodu?

Nawet jeżeli rozkład pożycia jest zupełny i trwały, sąd nie zawsze orzeknie rozwód. Zgodnie z art. 56 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozwód jest niedopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów rozwód byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

Dodatkowo, zgodnie z art. 56 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo odmowa zgody jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

W praktyce oznacza to, że sąd bada nie tylko samą przyczynę konfliktu, ale również sytuację dzieci, postawę małżonków, czas trwania separacji faktycznej, możliwość dalszego wspólnego życia oraz skutki rozwodu dla rodziny.

Co zrobić przed złożeniem pozwu?

Przed złożeniem pozwu warto uporządkować fakty i dowody. Należy ustalić, od kiedy małżonkowie nie funkcjonują jak para, czy nadal mieszkają razem, czy prowadzą wspólne gospodarstwo, czy współżyją, czy mają wspólne małoletnie dzieci oraz czy druga strona zgodzi się na rozwód bez orzekania o winie.

Jeżeli celem jest rozwód z orzeczeniem winy, pozew powinien jasno opisywać, jakie zachowania małżonka doprowadziły do rozpadu pożycia i w jaki sposób naruszały obowiązki małżeńskie. Nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że mąż oglądał pornografię. Trzeba wykazać, jaki był wpływ tego zachowania na małżeństwo.

FAQ

Czy samo oglądanie pornografii jest zdradą?

Nie zawsze. Samo oglądanie pornografii zwykle nie jest traktowane tak samo jak fizyczna zdrada, ale może naruszać obowiązki małżeńskie, jeżeli prowadzi do utraty zaufania, zaniku współżycia, upokorzenia współmałżonka albo kontaktów erotycznych z innymi osobami.

Czy wejście na stronę agencji towarzyskiej wystarczy do orzeczenia winy?

Samo wejście na stronę może być za mało. Znaczenie mają dodatkowe okoliczności: wiadomości, umawianie spotkań, płatności, faktyczne skorzystanie z usług, częstotliwość zachowania oraz wpływ na rozpad małżeństwa.

Czy sąd bada historię przeglądarki?

Sąd może dopuścić różne dowody, ale ich znaczenie zależy od sposobu uzyskania i związku ze sprawą. Historia przeglądarki sama w sobie rzadko przesądza o wyniku sprawy, jeżeli nie pokazuje szerszego problemu w małżeństwie.

Czy trzeba udowodnić winę, żeby dostać rozwód?

Nie. Rozwód może zostać orzeczony bez orzekania o winie, jeżeli obie strony tego chcą. Wina ma znaczenie wtedy, gdy jeden z małżonków żąda jej ustalenia albo gdy może to wpływać na alimenty między małżonkami.

Czy dobro dzieci może zablokować rozwód?

Tak, ale w praktyce sąd dokładnie bada, czy rozwód rzeczywiście naruszyłby dobro wspólnych małoletnich dzieci. Sam fakt posiadania dzieci nie wyklucza rozwodu.

Podsumowanie

Oglądanie stron erotycznych przez małżonka może mieć znaczenie w sprawie rozwodowej, ale rzadko samo w sobie przesądza o rozwodzie lub o winie. Najważniejsze jest to, czy wskutek takich zachowań doszło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia oraz czy można wykazać naruszenie obowiązków małżeńskich.

Jeżeli sprawa obejmuje kontakty z agencjami towarzyskimi, zdradę, ukrywanie relacji, wydatki lub długotrwały zanik więzi fizycznej i emocjonalnej, argumenty za rozwodem z orzeczeniem winy mogą być znacznie silniejsze. Każda sprawa wymaga jednak osobnej oceny dowodów i sytuacji rodzinnej.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59, w szczególności art. 23 i art. 56.
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93, w szczególności art. 6.
3. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 marca 2010 r., sygn. akt I ACa 51/10.