Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Alimenty dla żony od męża bez rozwodu

• Zaktualizowano: 2025-12-10 • Autor: Marek Gola

Jestem w separacji nieformalnej (w papierach nadal małżeństwo). Nie mam środków do życia ani prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Mąż pracuje i nie daje mi ani grosza i twierdzi że nie należą mi się od niego alimenty. Czy mogę starać się o alimenty od męża bez orzeczonego rozwodu? 

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Alimenty dla żony od męża bez rozwodu

Czy mąż musi łożyć na żonę mimo braku wspólnego pożycia?

Z treści Pani pytania wynika, iż pozostaje Pani w związku małżeńskim. Faktycznie jednak pomiędzy Państwem występuje separacja (brak orzeczenia sądu). Jest Pani bez środków do życia. Nie ma Pani prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zastanawia się Pani, czy przysługują Pani alimenty od męża.

Przedmiotem interpretacji jest przepis art. 27 K.r.o. Zgodnie z tym przepisem „oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym”.

Z treści Pani pytania wynika, iż w chwili obecnej nie doszło jeszcze do faktycznej separacji.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Alimenty dla żony w czasie separacji

Istotnym z punktu widzenia Pani interesu jest fakt, iż nawet w przypadku separacji faktycznej może Pani wystąpić z takim roszczeniem. Pogląd taki został wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale Pełnego Składu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 16 grudnia 1987 r., sygn. akt III CZP 91/86. Zgodnie z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu „o potrzebach rodziny – w rozumieniu art. 27 K.r.o. – można mówić w zasadzie wówczas, gdy rodzina jest związana węzłem wspólnego pożycia. Tylko bowiem w takiej sytuacji powstają potrzeby dotyczące zespołu osób tworzących rodzinę. Nie ma przy tym znaczenia to, że małżeństwo jest bezdzietne lub wprawdzie ma dzieci, ale te utrzymują się samodzielnie (pracują i zarobkują). Także bezdzietni małżonkowie tworzą rodzinę, której materialne potrzeby muszą być zaspokojone. Dotyczy to zarówno rodziny, której członkowie tworzą wspólnotę gospodarczą, jak i takiego przypadku separacji faktycznej, gdy tylko jeden z małżonków pozostaje z dziećmi we wspólnym gospodarstwie rodzinnym. Separacja faktyczna bowiem nie powinna wywierać ujemnego wpływu na zakres zaspokajania potrzeb dzieci z małżeństwa, a potrzeb tych w praktyce nie da się oddzielić od potrzeb tego z rodziców, przy którym dzieci pozostały. Dlatego nawet zupełne zerwanie pożycia małżeńskiego nie uchyla obowiązku przewidzianego w art. 27 K.r.o., ale może wpłynąć na jego ukształtowanie i zakres”.

zobacz również: Niepracująca żona a rozwód

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Obowiązek małżonków do zaspokojenia potrzeb rodziny

Dla praktyki w pełni miarodajne jest stanowisko wyrażone w pkt II uchwały pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej SN z dnia 16 grudnia 1987 r., III CZP 91/86, zgodnie z którym rozstrzygnięcie o zaspokajaniu potrzeb rodziny następuje przez nakazanie wypłacania wynagrodzenia za pracę, które obejmuje zarówno płacę zasadniczą, jak i wszelkie dodatki, dopłaty i ekwiwalenty pieniężne, oraz rent, emerytur, a także wszelkich stałych i powtarzających się świadczeń albo innych należności.

Celem, który statuuje art. 27 K.r.o. jest zapewnienie środków finansowych, które umożliwiałyby prawidłowe funkcjonowanie rodziny jako całości oraz zaspokojenie uzasadnionych potrzeb poszczególnych jej członków przy zachowaniu zasady równej stopy życiowej. Obowiązek małżonków o którym mowa w art. 27 K.r.o., tj. przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa. Kończy się natomiast z chwilą jego ustania lub unieważnienia. Potrzeby, o których mowa w ww. przepisie to nie tylko wspólne potrzeby całej rodziny, ale także potrzeby indywidualne poszczególnych jej członków. Dla ustalenia zakresu obowiązku małżonków, o którym mowa w art. 27 K.r.o., właściwa jest reguła, według której stopa życiowa wszystkich członków rodziny powinna być w zasadzie równa (patrz w szczególności pkt I uchwały pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej SN z 16 grudnia 1987 r., III CZP 91/86, LexPolonica nr 304360, powołanej w uwadze 6; A. Szlęzak, Zasada równej stopy życiowej…, s. 37 i n.).

Żądanie (pozew) składa się do sądu właściwego dla miejsca Pani zamieszkania. Pozew nie podlega opłacie sądowej.

Zobacz również: Mąż nie daje pieniędzy na życie

Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›

Przykłady

Anna mieszkała z mężem przez siedem lat. Po narodzinach ich córki przestała pracować zawodowo, zajmując się domem i opieką nad dzieckiem. Gdy mąż wyprowadził się do innego miasta i zerwał kontakt, Anna została bez środków do życia. Choć formalnie nadal byli małżeństwem, mężczyzna przestał łożyć na potrzeby rodziny. Dopiero po złożeniu pozwu sąd zobowiązał go do comiesięcznych alimentów na żonę i dziecko, uznając, że mimo braku wspólnego pożycia obowiązek wynikający z art. 27 K.r.o. nadal istnieje.

 

Maria i Tomasz byli w nieformalnej separacji od dwóch lat. Maria, po utracie pracy, nie miała żadnych dochodów, a jej stan zdrowia uniemożliwiał podjęcie nowego zatrudnienia. Tomasz pracował jako kierownik w dużej firmie, ale nie przekazywał żonie żadnych pieniędzy, twierdząc, że "skoro nie mieszkają razem, to nic jej się nie należy". Sąd przyznał jednak rację Marii – mimo rozluźnienia więzi małżeńskich, obowiązek współfinansowania potrzeb rodziny nie wygasł, a jego realizacja miała zapewnić Marii godne warunki życia.

 

Joanna, po dwudziestu latach małżeństwa, została sama z kredytem hipotecznym i dwójką dorosłych dzieci, które jeszcze się uczyły. Jej mąż zamieszkał z nową partnerką i przestał wspierać rodzinę finansowo. Choć nie wystąpiła o rozwód, złożyła do sądu pozew o przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny. Sąd uznał, że mąż, mimo faktycznej separacji i nowego związku, nie może uchylić się od ustawowego obowiązku – Joanna otrzymała zasądzone świadczenie, które pozwoliło jej na spłatę bieżących rachunków i wyżywienie domowników.

Podsumowanie

Nawet w przypadku braku rozwodu i formalnej separacji, małżonek ma prawo domagać się alimentów, jeśli znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a drugi małżonek nie przyczynia się do zaspokajania potrzeb rodziny. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i obejmuje również sytuacje, w których doszło do zerwania pożycia. Sąd może zobowiązać małżonka do regularnych świadczeń pieniężnych, niezależnie od stanu relacji osobistych między stronami.

Oferta porad prawnych

Potrzebujesz pomocy prawnej w sprawie alimentów lub obowiązków małżonka? Skorzystaj z naszej porady online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Prześlij opis swojej sytuacji, a doświadczony prawnik przygotuje dla Ciebie rzetelną opinię lub projekt pisma do sądu. Gwarantujemy pełną poufność i indywidualne podejście.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Uchwała Pełnego Składu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 16 grudnia 1987 r., sygn. akt III CZP 91/86
3. Uchwała pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej SN z 16 grudnia 1987 r.,sygn. akt III CZP 91/86

Potrzebujesz pomocy w napisaniu pozwu o alimenty na ciebie lub dzieci? Zastanawiasz się jakie prawa i obowiązki mają względem siebie małżonkowie pozostający w separacji? Opisz nam swój problem i zadaj pytania wypełniając formularz poniżej ▼▼▼.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Marek Gola

O autorze: Marek Gola

Radca prawny, doktorant w Katedrze Prawa Karnego Procesowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, zdał aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach. Specjalizuje się w szczególności w prawie karnym materialnym i procesowym, bliskie jest mu też prawo pracyprawo rodzinne oraz prawo handlowe. Udzielił już ponad 2000 porad prawnych, pomagając osobom pokrzywdzonym przez nieuczciwych pracodawców, a także tym, w których życie (nie zawsze słusznie) wtargnęła policja i prokuratura.



Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

porady prawne eporady24.pl

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

prawozus.pl