Zakończenie płacenia alimentów na dzieci

Pełnoletnie dzieci a obowiązek alimentacyjny

Generalnie rodzice pełnoletniego dziecka zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem niego, jeśli nie jest ono w stanie utrzymać się samodzielnie.

W naszym prawie fakt osiągnięcia pełnoletności nie przesądza sam przez się o wygaśnięciu spoczywającego na rodzicach obowiązku łożenia na utrzymanie i wychowanie dziecka.

Ustawodawca dopuścił jednak możliwość uchylenia się rodziców od dostarczania swojemu pełnoletniemu dziecku środków utrzymania w następujących wypadkach, a mianowicie:

1) jeśli świadczenia alimentacyjne połączone są z nadmiernym dla rodziców uszczerbkiem, a dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (art. 133 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Przykładowo, jeśli student nie uczy się, i w efekcie nie zalicza kolejnego roku studiów, to rodzice mogą zostać zwolnieni z obowiązku łożenia na jego dalszą naukę;

albo

2) jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 144¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Czy można uchylić obowiązek alimentacyjny względem pełnoletnich dzieci?

Nadto rodzice mogą zostać zwolnieni z obowiązku dostarczania dziecku środków utrzymania, jeśli dziecko posiada wystarczające dochody ze swego majątku.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż obowiązek alimentacyjny rodziców względem ich pełnoletnich dzieci zależy zarówno od sytuacji ekonomicznej rodziców, jak i od tego, czy dziecko czyni starania, by ekonomicznie się usamodzielnić oraz czy posiada jakiś majątek, który przynosi dochody. Rodzice mogą też kwestionować roszczenie swego dorosłego dziecka ze względu na sprzeczność tego roszczenia z zasadami współżycia społecznego.

W treści pytania wskazał Pani, iż Pana dzieci mają problemy z zaliczaniem egzaminów. Są zatem podstawy, by wystąpić do sądu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego, z tym że przed sądem będzie musiał Pan wykazać, iż dzieci nie czynią starań, by osiągnąć życiową samodzielność, np. nie zaliczają egzaminów, bo się nie uczą czy zmieniają szkoły tylko i wyłącznie w celu przedłużenia Pana obowiązku alimentacyjnego. Nadto musi Pan także wykazać, iż Pana sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia uchylenie Pana obowiązku alimentacyjnego. Dowodem może być wszystko, co pozwoli wyjaśnić sprawę. W celu wykazania Pana sytuacji majątkowej należy załączyć np. ostatni PIT czy zaświadczenie pracodawcy o wysokości otrzymywanego wynagrodzenia.

Zobacz również: Alimenty a choroba ojca

Co powinien zawierać i gdzie złożyć pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego?

W tym stanie rzeczy powinien Pan skierować do sądu pozew o uchylenie obowiązku alimentacyjnego.

Sądem właściwym będzie sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania Pana dzieci. Niestety ustawodawca nie dał Panu możliwości zmiany tej właściwości.

Sam pozew może Pan oczywiście przesłać pocztą do ww. sądu. W pozwie też może Pan wnieść o rozpoznanie sprawy także pod Pana nieobecność (art. 209 Kodeksu postępowania cywilnego). Jednak, jeśli sąd uzna Pana stawiennictwo za obowiązkowe, to niestety będzie Pan musiał się stawić. Nadto w celu udowodnienia twierdzeń podniesionych w pozwie niekiedy warto stawić się na posiedzenie sądu, by popierać swój pozew.

Pozew należy złożyć w 3 egzemplarzach. Opłata sądowa od pozwu wynosi 5% wartości przedmiotu sporu. W Pana przypadku wartość przedmiotu sporu to suma świadczeń alimentacyjnych za jeden rok (art. 22 Kodeksu postępowania cywilnego). Dowód uiszczenia opłaty należy załączyć do pozwu. Opłatę tę może Pan uiścić na konto właściwego sądu. Jeśli nie jest Pan w stanie ponieść ww. opłaty może Pan spróbować wnieść o zwolnienie z kosztów sądowych w ww. pozwie lub odrębnym piśmie. Wówczas załączyć Pan będzie musiał wypełnione oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59