Mieszkanie po rozwodzie, kredyt i nowy związek byłego męża

Wspólność majątkowa małżonków

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Tak stanowi Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r.

Wspólność ustawowa obejmuje m.in.:

1. wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej małżonków,

2. dochody z majątku wspólnego i osobistego,

3. środki na rachunkach funduszy emerytalnych,

4. składki zgromadzone w systemie ubezpieczeń społecznych.

Ustrój ten powstaje automatycznie z chwilą zawarcia małżeństwa, chyba że ustanowiono rozdzielność majątkową. Do majątku wspólnego zalicza się to, co nabyte w trakcie trwania małżeństwa, niezależnie od tego, kto formalnie był stroną umowy.

Majątek osobisty

Zgodnie z art. 33 k.r.o., do majątku osobistego należą m.in.:

• rzeczy nabyte przed ślubem,

• darowizny i spadki,

• przedmioty służące osobistym potrzebom,

• prawa niezbywalne,

• odszkodowania i zadośćuczynienia osobiste,

• nagrody za osobiste osiągnięcia,

• prawa autorskie i pokrewne.

Jeśli jednak mieszkanie zostało nabyte w czasie trwania małżeństwa i ze wspólnych środków (np. kredytu hipotecznego zaciągniętego przez oboje), należy ono do majątku wspólnego — niezależnie od tego, że w akcie notarialnym widnieje tylko były mąż.

Możliwe działania prawne

Jeżeli faktycznie nieruchomość została nabyta w trakcie małżeństwa i finansowana wspólnym kredytem, warto rozważyć pozew o ustalenie stanu prawnego nieruchomości — by wykazać, że w rzeczywistości stanowiła majątek wspólny. Można też wnieść o podział majątku wspólnego oraz żądać zwrotu nakładów poniesionych na nieruchomość.

Jeżeli takie działania nie będą możliwe, a w świetle prawa właścicielem jest wyłącznie były małżonek, to po jego śmierci dojdzie do dziedziczenia ustawowego. Zgodnie z art. 931 §1 Kodeksu cywilnego, w pierwszej kolejności dziedziczą dzieci i małżonek zmarłego — w równych częściach, przy czym udział małżonka nie może być mniejszy niż ¼ spadku.

Jeżeli były mąż zawrze nowy związek małżeński, jego żona będzie współdziedziczyła razem z dziećmi. Może to oznaczać konieczność sądowego działu spadku po jego śmierci.

Testament i zachowek

Były mąż może również sporządzić testament, w którym wskaże swoją nową żonę jako jedyną spadkobierczynię. W takim przypadku dzieci będą miały prawo jedynie do zachowku, o ile nie zostaną wydziedziczone.

Prawa nowej żony do mieszkania

Nowa żona będzie mogła zamieszkiwać w tym mieszkaniu jako członek rodziny właściciela. Sam fakt zameldowania nie daje jednak żadnych praw własności — meldunek jest wyłącznie czynnością administracyjną, nie stanowi tytułu prawnego do nieruchomości.

Kredyt hipoteczny

Kredyt hipoteczny pozostaje zobowiązaniem wspólnym — Pani i byłego męża. Spadkobiercy (dzieci) przejmą odpowiedzialność za kredyt tylko w razie śmierci kredytobiorców i przyjęcia spadku. Bank ma też prawo dochodzić swoich roszczeń z nieruchomości obciążonej hipoteką.