Ojciec nie uznał dziecka - jak walczyć o alimenty?

Powództwo o ustalenie ojcostwa

Z treści Pani pytania wynika, że ma Pani dziecko z mężczyzną, który dziecka nie uznał. Dziecka w chwili obecnej ma 20 miesięcy. Ojciec dziecka w żaden sposób nie interesuje się nim. Nie interesował się także stanem Pani zdrowia w okresie ciąży. Ojciec nie łoży na utrzymanie dziecka.

Istotne jest, że ojciec dziecka nigdy nie pozostawał z Panią w związku małżeńskim. Mając na uwadze powyższe, w chwili obecnej jedyną możliwością prawną ustalenia ojcostwa jest sądowe ustalenie ojcostwa. Sądowego ustalenia ojcostwa może żądać matka dziecka. Podkreślenia wymaga fakt, że matka nie może wystąpić z takim żądaniem po śmierci dziecka lub po osiągnięciu przez nie pełnoletności. Powództwo o ustalenie ojcostwa winna Pani wytoczyć przeciwko domniemanemu ojcu. W opisanej przez Panią sytuacji domniemywa się, iż ojcem dziecka jest ten, kto obcował z matką dziecka nie dawniej niż w trzechsetnym, a nie później niż w sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem się dziecka. Okoliczność, że matka w tym okresie obcowała także z innym mężczyzną, może być podstawą do obalenia domniemania tylko wtedy, gdy z okoliczności wynika, że ojcostwo innego mężczyzny jest bardziej prawdopodobne.

Podkreślić należy także, że z powództwem o ustalenie ojcostwa wystąpić może także prokurator. Konieczne jest jednak wykazania dobra dziecka lub ochrony interesu społecznego.

Zobacz również: Nazwisko dziecka po zaprzeczeniu ojcostwa

Czy w czasie sprawy o ustalenie ojcostwa można wnosić o zasądzenie alimentów i udzielenie zabezpieczenia?

Może Pani także w jednym pozwie żądać ustalenia ojcostwa oraz alimentów wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia. Pozew winien być wniesiony do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania pozwanego. Pozew winien spełniać wymogi przewidziane dla każdego pisma procesowego, tj.:

• oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
• oznaczenie rodzaju pisma;
• osnowę wniosku lub oświadczenia oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności;
• podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
• wymienienie załączników.

Jako że pozew jest pierwszym pismem w sprawie, powinien ponadto zawierać oznaczenie przedmiotu sporu (wysokość żądanych alimentów: 12 x miesięczna kwota żądania) oraz oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku.

Jakie są koszty sądowe ustalenia ojcostwa i dochodzenia alimentów?

Ustalenie ojcostwa oraz dochodzenia alimentów jest zwolnione od kosztów sądowych, a to z kolei powoduje, iż złożenie takiego pozwu w sądzie nie wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty sądowej. Zwolnienie obejmuje nadto koszty związane z badaniem DNA.

Żądania pozwu winny wskazywać, iż wnosi Pani o ustalenie, że pozwany … urodzony …, jest ojcem małol. … ur. … w …, której/którego akt urodzenia sporządzony został w ….

Jeżeli żądać będzie Pani nadania dziecku nazwiska ojca, konieczne jest złożenie takiego wniosku w pozwie. Nadto w treści pozwu może, ale nie musi Pan wnosić o pozbawienie ojca władzy rodzicielskiej na dzieckiem.

Żądanie alimentów za czas ciąży i porodu

Prócz alimentów na przyszłość, z uwagi na fakt, iż dziecko ma 20 miesięcy, może Pani także dochodzić alimentów za czas, kiedy była Pani w ciąży.

Wskazać nadto należy na przepis art. 141 K.r.io., zgodnie z którym „ojciec niebędący mężem matki obowiązany jest przyczynić się w rozmiarze odpowiadającym okolicznościom do pokrycia wydatków związanych z ciążą i porodem oraz kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie porodu. Z ważnych powodów matka może żądać udziału ojca w kosztach swego utrzymania przez czas dłuższy niż trzy miesiące. Jeżeli wskutek ciąży lub porodu matka poniosła inne konieczne wydatki albo szczególne straty majątkowe, może ona żądać, ażeby ojciec pokrył odpowiednią część tych wydatków lub strat. Roszczenia powyższe przysługują matce także w wypadku, gdy dziecko urodziło się nieżywe. Roszczenia matki przewidziane w paragrafie poprzedzającym przedawniają się z upływem lat trzech od dnia porodu”.

Jakiej kwoty żądać w pozwie o alimenty na dziecko?

Odnosząc się do kwestii wysokości alimentów, wskazać należy, że ta uzależniona jest po pierwsze od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, w tym przypadku dziecka, jak i możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, przez co należy rozumieć możliwości zarobkowe w sensie obiektywnym, a nie wysokość rzeczywistego wynagrodzenia. Sąd będzie także brał pod uwagę stan majątkowy zobowiązanego, tj. czy dysponuje prawem własności do lokalu, jaki ma standard życia itp.

Zgodnie z art. 135 § 1 K.r.io. wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Miejsce zamieszkania dziecka niejako z góry narzuca stwierdzenie, iż bezpośrednie starania o utrzymanie i wychowanie dziecka będą spoczywały na Pani jako na matce. Osobista praca świadczona przez matkę na rzecz dziecka nie podlega wycenie, co nie oznacza, iż nie jest w ogóle brana pod uwagę. Ustalając wysokość alimentów, sąd co do zasady weźmie pod uwagę nie tylko obecne zarobki ojca dziecka, ale także to, jakie zarobki otrzymywałyby (obiektywnie), mając na uwadze jego wykształcenie, doświadczenie zawodowe, wiek, stan zdrowia. Wyraźnie podkreślić należy jednak, iż winna Pani zbierać pokwitowania, paragony, rachunki za wszystko, co związane jest z Pani stanem zdrowotnym i wydatkami poczynionymi na dziecko.

Punktem wyjścia w sprawach o alimenty na dzieci jest żądana przez jednego z rodziców kwota. Na ojcu dziecka także spoczywa ciężar zaspokajania potrzeb dziecka. Należy pamiętać, że nie istnieje zasada, iż oboje rodzice mają zaspokajać potrzeby dzieci w równym stopniu, to znaczy, że oboje rodzice mają obowiązek przeznaczać na utrzymanie dzieci równe kwoty. Każdy z rodziców ma obowiązek przyczyniać się do utrzymania dzieci stosownie do własnych możliwości zarobkowych i majątkowych.

Zobacz również: Wniosek o zabezpieczenie alimentów przed porodem

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59