• Zaktualizowano: 2026-01-30 • Autor: Katarzyna Bereda
Od kilku lat jestem po rozwodzie i mam dwoje dzieci w wieku szkolnym. Zgodnie z wyrokiem sądu dzieci mieszkają z matką, a ja mogę spotykać się z nimi co dwa tygodnie, od czwartku do niedzieli. Niestety, w mojej ocenie były małżonek niewłaściwie sprawuje nad nimi opiekę – dzieci mają poważne problemy w nauce, zdarza się, że zostają same w domu bez opieki, a jedno z nich ma już konflikt z prawem. Nie mam realnego wpływu na ich wychowanie, a matka dzieci nie chce ze mną współpracować. Zastanawiam się nad złożeniem wniosku do sądu o wyznaczenie kuratora rodzinnego lub nawet o zmianę miejsca pobytu dzieci.

Zgodnie z art. 109 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO), jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy może wydać odpowiednie zarządzenia. Co istotne, wystarczające jest samo zagrożenie dobra dziecka, a nie dopiero jego naruszenie.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 września 2000 r. (II CKN 1141/00) wskazał, że ingerencja sądu w sferę władzy rodzicielskiej powinna nastąpić już w przypadku samego zagrożenia dobra dziecka, aby zapobiec negatywnym skutkom niewłaściwego sprawowania tej władzy.
W art. 109 § 2 KRO przewidziano katalog przykładowych środków, jakie może zastosować sąd, ograniczając władzę rodzicielską. Są to m.in.:
zobowiązanie rodziców do współpracy z asystentem rodziny, udziału w terapii lub pracy z instytucją wspierającą,
nałożenie określonych zakazów lub ograniczeń,
ustanowienie stałego nadzoru kuratora sądowego nad wykonywaniem władzy rodzicielskiej,
skierowanie dziecka do placówki wsparcia dziennego lub innej instytucji wychowawczej,
umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczej.
W opisanej sytuacji zasadne jest złożenie wniosku o ograniczenie władzy rodzicielskiej matki dzieci z jednoczesnym ustanowieniem nadzoru kuratora. Wniosek należy skierować do sądu rejonowego, wydziału rodzinnego właściwego dla miejsca zamieszkania dzieci. Opłata od wniosku wynosi 100 zł.
Warto dodatkowo zawnioskować o zwrócenie się przez sąd do szkół dzieci, a także o przesłuchanie świadków, a nawet samych dzieci, jeśli potwierdzą one opisane zaniedbania. Możliwe jest również złożenie wniosku o zmianę miejsca pobytu dzieci i powierzenie ich pieczy ojcu.
Jeżeli dobro dzieci jest zagrożone, sąd rodzinny ma obowiązek podjąć odpowiednie działania. Wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej z nadzorem kuratora jest realnym środkiem, który pozwala zabezpieczyć interesy małoletnich. W skrajnych przypadkach można również starać się o zmianę miejsca pobytu dzieci. Dobrze przygotowany wniosek zwiększa szanse na pozytywne rozpatrzenie sprawy.
Przykład 1
Ojciec złożył wniosek o ustanowienie kuratora, gdy matka często pozostawiała dzieci same w nocy. Sąd ustanowił nadzór kuratora i zobowiązał matkę do współpracy z asystentem rodziny.
Przykład 2
Matka złożyła wniosek o ograniczenie władzy ojca, który nadużywał alkoholu i nie wywiązywał się z obowiązków rodzicielskich. Sąd zakazał ojcu podejmowania określonych decyzji bez zgody sądu i wprowadził nadzór kuratora.
Przykład 3
Rodzice spierali się o sposób wychowania dziecka, które miało trudności w nauce. Sąd, zamiast ograniczać władzę rodzicielską, zobowiązał oboje do współpracy z poradnią rodzinną i regularnych konsultacji wychowawczych.
Jeżeli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz profesjonalnej pomocy prawnej, przygotujemy dla Ciebie wniosek oraz wskażemy najlepszą strategię procesową. Skontaktuj się, aby uzyskać indywidualną poradę.
1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 2000 r. sygn. akt II CKN 1141/00
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.
Zapytaj prawnika