Rozwód po intercyzie, co dzieje się z majątkiem małżonków?

Wspólnota majątkowa a intercyza – jak wpływają na podział majątku

Trudno powiedzieć, na ile majątku może Pani liczyć. Skoro wcześniej Państwa małżeństwo żyło w ustroju wspólnoty małżeńskiej, ale w pewnym okresie wprowadziło intercyzę, to sytuacja Pani jako żony nie będzie tak korzystna, jak gdyby przez cały okres małżeństwa obowiązywała wspólnota. Gdyby była wspólnota, to zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.):

§ 2. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, 1429, 1672 i 1941);

5) środki zgromadzone na koncie OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1238 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego (OIPE) (Dz. Urz. UE L 198 z 25.07.2019, str. 1) oraz na subkoncie OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o ogólnoeuropejskim indywidualnym produkcie emerytalnym (Dz. U. poz. 1843) każdego z małżonków.

Skoro u Państwa była wspólnota majątkowa, a w trakcie intercyza, to w momencie ustanawiania intercyzy zapewne doszło do podziału dotychczasowego wspólnego majątku według Państwa uznania. Wszystko zaś co po intercyzie nie jest już majątkiem wspólnym, więc nie podlega podziałowi.

Nakłady, wydatki i zwroty między majątkami

Trudno też rozważać zastosowanie art. 45 K.r.o., wszak nie ma majątku wspólnego, bo ten który był, został podzielony intercyzą sprzed 5 lat. Nie ma więc co dzielić, bo nie ma nic wspólnego. Oto treść wymienionego przepisu:

§ 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

§ 2. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego.

Czy można liczyć na alimenty po rozwodzie?

Można by rozważać alimenty dla małżonka rozwiedzionego z art. 60 K.r.o.:

§ 1. Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

§ 2. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

§ 3. Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.

Muszą jednak zaistnieć wymienione przesłanki (Pani nie jest wyłącznie winna rozwodowi i jest w niedostatku albo mąż jest wyłącznie winny rozwodowi, a Pani sytuacja materialna ulega istotnemu pogorszeniu po rozwodzie.

Wnioski

Skoro była intercyza, to podzieliła majątek, a od tego dnia są już tylko majątki osobiste, których się nie dzieli. Jeśli zaś intercyza nie podzieliła majątku, czyli np. nieruchomości są nadal na Panią i męża, to co do zasady należą się po 50%, tak samo pobrane do dnia intercyzy wynagrodzenia za pracę, dochody z innej działalności, ale z uwzględnieniem jednak art. 45 K.r.o. To są bardzo ocenne sprawy, decyduje sąd po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego , ale i kluczowe znaczenie mają postanowienia intercyzy i tego, jak podzielono majątek dotychczasowy intercyzą, bo jeśli kompleksowo, to od dnia jej podpisania nie ma majątku wspólnego i nie ma co dzielić.

Źródła:

Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359, z późn. zm.)