Podział majątku po rozwodzie a spłata kredytu przez jednego z małżonków, rozliczenie nakładów

Postępowanie o zniesienie współwłasności

W pierwszej kolejności należałoby wystąpić do sądu z wnioskiem o zniesienie współwłasności. We wniosku należy dokładnie określić nieruchomość podlegającą podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności, umowę kredytową oraz potwierdzenia wpłat rat kredytu.

Zgodnie z art. 617 ustawy Kodeks postępowania cywilnego z dnia 17 listopada 1964 roku (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.), dalej kpc:
„We wniosku o zniesienie współwłasności należy dokładnie określić rzecz mającą ulec podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności.”

Z kolei zgodnie z art. 618 i następne kpc:
„W postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. Rozstrzygając spór o prawo żądania zniesienia współwłasności lub o prawo własności, sąd może wydać w tym przedmiocie postanowienie wstępne.”

„W toku postępowania o zniesienie współwłasności sąd powinien nakłaniać współwłaścicieli do zgodnego przeprowadzenia podziału, wskazując im sposoby mogące do tego doprowadzić. Gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, a projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych. Jeżeli brak podstaw do wydania postanowienia w myśl artykułu poprzedzającego, a zachodzą warunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje tego podziału na części odpowiadające wartością udziałom współwłaścicieli z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zgodnie z interesem społeczno-gospodarczym. Różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne. W postanowieniu zarządzającym sprzedaż rzeczy należących do współwłaścicieli sąd bądź rozstrzygnie o wzajemnych roszczeniach współwłaścicieli, bądź też tylko zarządzi sprzedaż, odkładając rozstrzygnięcie o wzajemnych roszczeniach współwłaścicieli oraz o podziale sumy uzyskanej ze sprzedaży do czasu jej przeprowadzenia.”

Opłata sądowa od wniosku o zniesienie współwłasności wynosi 1000 zł. Jeżeli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności, opłata stała wynosi 300 zł.

Rozliczenie spłat kredytu po ustaniu wspólności majątkowej

Sąd powinien uwzględnić okoliczność, że przez 8 lat po rozwodzie kredyt był spłacany wyłącznie przez Pana. Oznacza to, że dokonywał Pan nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny.

Zgodnie z art. 45 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 roku (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.), dalej krio:
„Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.”

Oznacza to, że nakłady dokonane przez Pana po rozwodzie powinny zostać rozliczone przy podziale majątku. Była żona nie powinna otrzymać połowy aktualnej wartości nieruchomości bez uwzględnienia faktu, że przez znaczną część okresu kredyt był spłacany wyłącznie przez Pana.

Czy była małżonka ma prawo do połowy obecnej wartości nieruchomości

Kluczowe znaczenie ma to, że po ustaniu wspólności majątkowej spłacał Pan kredyt samodzielnie. W związku z tym nie chodzi wyłącznie o obecną wartość nieruchomości, lecz o rozliczenie wzajemnych nakładów.

Była żona powinna zostać rozliczona w zakresie części kredytu spłaconej wspólnie w okresie trwania wspólności majątkowej, czyli przez pierwsze 7 lat. Co do zasady należałoby ustalić wysokość rat kapitałowo odsetkowych spłaconych w tym okresie i przyjąć, że przysługuje jej połowa tej kwoty.

Raty kredytu obejmują zarówno kapitał, jak i odsetki, dlatego konieczne jest przedłożenie harmonogramu spłat oraz dowodów uiszczania rat, w szczególności za okres 8 lat, gdy kredyt był spłacany wyłącznie przez Pana.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59