• Zaktualizowano: 2025-08-24 • Autor: Izabela Nowacka-Marzeion
Mam 7-letnie dziecko z pierwszego małżeństwa, na które płacę 600 zł alimentów. Kwota ta została ustalona w sądzie 4 lata temu, a na tamten czas nie posiadałem drugiej rodziny. Od dwóch lat mam nową rodzinę, a 3 miesiące temu urodziły mi się bliźnięta. Pierworodne dziecko odbieram 3 razy w tygodniu (2 razy po szkole i raz w weekend). Moje zarobki wynoszą obecnie ok. 2200 zł netto i są niższe od zarobków sprzed 4 lat. Czy jest szansa na obniżenie alimentów?

Co prawda, przyjście na świat dzieci z drugiego związku może przemawiać za obniżeniem alimentów, ale nie jest to oczywistą sprawą.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21.05.1975 r., sygn. Akt: III CRN 72/75, stwierdził, iż pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te w praktyce pozostają we wzajemnej zależności i obie przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustalaniu przez sąd wysokości alimentów. Wynika z tego, że rozstrzygnięcie o żądaniu opartym na art. 138 wymaga, aby sąd dokonał porównania stanu istniejącego w dacie uprawomocnienia się wyroku zasądzającego alimenty ze stanem istniejącym w dacie orzekania o ich obniżeniu.
Zobacz również: Zwrot nadpłaconych alimentów
Zasadniczo rozstrzygnięcie o obniżeniu alimentów w oparciu o art. 138 K.r.o. wymaga porównania stanu istniejącego w dniu uprawomocnienia się wyroku zasądzającego alimenty ze stanem istniejącym w dniu orzekania o ich podwyższeniu, ale także rozważenie tego, że upływ czasu, jaki nastąpił od daty ostatniego wyroku alimentacyjnego do daty orzekania o podwyższeniu alimentów czy obniżeniu alimentów, sam w sobie nie może jeszcze przemawiać za zasadnością powództwa.
Sąd w postępowaniu o obniżenie alimentów musi wziąć pod uwagę nie tylko sytuację majątkową Pana jako zobowiązanego, która uległa pogorszeniu z uwagi na urodzenie dzieci, ale również usprawiedliwione potrzeby pierwszego dziecka, które ulegają stopniowemu zwiększaniu od czasu orzeczenia obowiązku alimentacyjnego.
Oczywiście sądy wydają wyroki obniżające alimenty w takich sytuacjach, ale nie szablonowo, nie prosto matematycznie – jak jest 3 dzieci, to należy między nich równo rozłożyć kwoty.
Ojciec dwójki dzieci z pierwszego małżeństwa, płacący alimenty w wysokości 1000 zł na każde z nich, po kilku latach ponownie się ożenił i doczekał kolejnego dziecka. Jego zarobki pozostały na podobnym poziomie, ale koszty utrzymania nowej rodziny znacząco wzrosły. W sądzie wskazał, że nie jest już w stanie w takim samym stopniu finansować pierwszych dzieci, a dodatkowo uczestniczy w ich wychowaniu w ramach szerokich kontaktów. Sąd obniżył alimenty na każde dziecko o 200 zł, uznając, że choć potrzeby dzieci rosną, to obowiązek alimentacyjny powinien rozkładać się proporcjonalnie na wszystkie potomstwo.
Mężczyzna płacący 600 zł alimentów na córkę w wieku 9 lat stracił pracę i zatrudnił się w gorzej płatnym zawodzie, gdzie zarabia znacznie mniej niż wcześniej. Kilka miesięcy później jego partnerka urodziła syna. Mimo że sąd dostrzegł trudną sytuację ojca i fakt, że utrzymuje noworodka, obniżył alimenty tylko nieznacznie, podkreślając, że potrzeby dziewczynki są coraz większe i nie można ich ignorować kosztem nowego dziecka.
Ojciec, który od lat płacił 700 zł alimentów na syna, wystąpił o obniżenie świadczenia po narodzinach bliźniaków z nowego związku. Wskazał, że jego pensja spadła o kilkaset złotych, a koszty życia wzrosły, szczególnie z uwagi na wydatki na niemowlęta. Sąd uznał argumenty i przyznał rację co do obniżenia alimentów, jednak wskazał, że nie można w pełni przerzucać ciężaru finansowego na matkę pierwszego dziecka. Ostatecznie alimenty zmniejszono do 500 zł, uzasadniając, że ojciec musi dzielić środki między wszystkie dzieci, ale pierwsze z nich również ma prawo do stabilnego zabezpieczenia potrzeb.
Posiadanie dzieci w nowym związku oraz spadek dochodów mogą stanowić podstawę do obniżenia alimentów, ale sąd zawsze analizuje całość sytuacji – zarówno możliwości finansowe rodzica, jak i rosnące potrzeby dziecka z pierwszego związku. Obniżenie świadczenia nie jest więc automatyczne ani proporcjonalne do liczby dzieci, lecz zależy od indywidualnych okoliczności i przedstawionych dowodów.
Potrzebujesz indywidualnej porady prawnej w sprawie alimentów? Skontaktuj się z nami online – przeanalizujemy Twoją sytuację, podpowiemy najlepsze rozwiązania i przygotujemy odpowiednie pismo do sądu. Szybko, dyskretnie i bez wychodzenia z domu.
1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21.05.1975 r., sygn. Akt: III CRN 72/75
Potrzebujesz pomocy w napisaniu pozwu do sądu o obniżenie alimentów? Czy przed złożeniem pozwu należy podjąć próbę mediacji i jakich argumentów użyć w sądzie? Potrzebujesz pomocy prawnika, opisz nam swój problem i zadaj pytania wypełniając formularz poniżej ▼▼▼.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Izabela Nowacka-Marzeion
Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.
Zapytaj prawnika