Intercyza w trakcie małżeństwa, skutki prawne i wymagane formalności

Charakter umowy majątkowej małżeńskiej

Umowa wyłączająca wspólność majątkową małżeńską jest umową o specyficznej konstrukcji i skutkach prawnych. Jej zawarcie prowadzi do zmiany ustroju majątkowego obowiązującego między małżonkami. Zawarcie małżeństwa powoduje powstanie szczególnej wspólnoty osobistej i majątkowej, która wiąże się ze wspólnym gromadzeniem majątku, zaciąganiem zobowiązań oraz zaspokajaniem potrzeb rodziny.

Ustawowy model przewiduje istnienie majątku wspólnego małżonków, którego skład określają przede wszystkim art. 31 k.r.o. oraz art. 34 k.r.o., przy jednoczesnym zachowaniu majątków osobistych, wskazanych w art. 33 k.r.o. Jednocześnie przepisy nie wyłączają możliwości umownego ukształtowania stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami.

Podstawa prawna zawarcia intercyzy

Zgodnie z art. 47 §1 k.r.o. małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Umowa taka może zostać zawarta zarówno przed zawarciem małżeństwa, jak i w jego trakcie.

Na podstawie art. 47 §2 k.r.o. umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. W przypadku jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa powstaje wspólność ustawowa, chyba że strony postanowią inaczej.

Forma i wymagane dokumenty

Umowa majątkowa małżeńska musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Do jej sporządzenia niezbędne są dowody osobiste małżonków oraz odpis aktu małżeństwa.

Rozdzielność majątkowa powstaje od dnia podpisania umowy u notariusza. Nie jest możliwe ustanowienie jej z datą wsteczną w drodze umowy.

Skutki ustanowienia rozdzielności majątkowej

Od momentu zawarcia intercyzy każdy z małżonków posiada odrębny majątek. Dochody oraz składniki majątkowe nabywane po podpisaniu umowy nie wchodzą już do majątku wspólnego. Majątek zgromadzony przed zawarciem intercyzy staje się współwłasnością w częściach ułamkowych, a nie wspólnością ustawową.

W praktyce oznacza to pełne rozdzielenie sfery majątkowej małżonków przy jednoczesnym dalszym trwaniu małżeństwa.