Kiedy lepiej separacja zamiast rozwodu?
• Zaktualizowano: 2026-02-11 • Autor: Aleksandra Profit
Chciałabym złożyć pozew rozwodowy, ponieważ z mężem się nie dogadujemy od dłuższego czasu, mamy małego synka. Poza brakiem dogadywania się nie mamy żadnych innych problemów. Czy w takiej sytuacji mogę złożyć pozew rozwodowy, czy lepsza będzie separacja? Czym się to różni?
.jpg)
Różnice między separacją a rozwodem
Najprościej rzecz ujmując, jeśli widzi Pani jeszcze możliwość naprawy małżeństwa, to lepsza będzie separacja. Przesłanką rozwodu jest trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Przesłanką separacji jest zupełny rozkład (czyli nietrwały) pożycia małżeńskiego. Pożycie to zgodnie z prawem trzy więzi: gospodarcza, cielesna i uczuciowa. Przekładając to na prosty język, małżonkowie muszą się nie kochać w sensie uczuciowym, nie współżyć oraz nie prowadzić wspólnego gospodarstwa domowego, czyli np. robić osobno zakupy, mieć oddzielne półki w lodówce, nie mieć wspólnego konta. Po orzeczeniu separacji na zgodne żądanie małżonków sąd może orzec o zniesieniu separacji. Po orzeczeniu rozwodu nie ma możliwości powrotu do poprzedniego stanu.
Skutki separacji
Skutki separacji są określone w art. 614 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi:
„§ 1. Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 2. Małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa.
§ 3. Jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy.
§ 4. Do obowiązku dostarczania środków utrzymania przez jednego z małżonków pozostających w separacji drugiemu stosuje się odpowiednio przepisy art. 60, z wyjątkiem § 3.
§ 5. Przepisu art. 59 nie stosuje się”.
Skutkami orzeczenia separacji będącymi równocześnie skutkami rozwiązania małżeństwa przez rozwód są zwłaszcza:
- ustanie przewidzianych w art. 23 obowiązków wspólnego pożycia i wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą małżonkowie przez swój związek założyli;
- ustanie ustawowej albo umownej wspólności majątkowej małżonków (jeżeli, oczywiście, taka wspólność łączyła małżonków przed uprawomocnieniem się wyroku albo postanowienia orzekającego separację);
- niedopuszczalność orzeczenia przysposobienia wspólnego przez separowanych małżonków (art. 115 § 1) lub powstania skutków przysposobienia wspólnego (art. 115 § 2 i 3);
- niedopuszczalność powierzenia separowanym małżonkom wspólnego sprawowania opieki (art. 146).
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Znaczenie separacji dla małżonków
Skutkiem separacji nie jest ustanie małżeństwa. Poza tym od reguły zawartej w art. 614 § 1 zostały przewidziane następujące wyjątki:
- małżonek pozostający w separacji nie może zawrzeć małżeństwa (art. 614 § 2);
- jeżeli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji są obowiązani do wzajemnej pomocy (art. 614 § 3);
- do obowiązku dostarczania środków utrzymania przez jednego z małżonków pozostających w separacji drugiemu stosuje się odpowiednio przepisy art. 60, z wyjątkiem art. 60 § 3 (art. 614 § 4);
- do małżonków pozostających w separacji nie stosuje się art. 59 (art. 614 § 5; art. 59 stanowi, że w ciągu 3 miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem USC lub konsulem powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa);
- orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej (art. 54 § 1).
Gdy chodzi o skutki orzeczenia separacji, to nie można w tym miejscu przeoczyć i tego, że:
- wprawdzie jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem 300 dni od jego ustania albo unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki, to jednak tego domniemania nie stosuje się, jeżeli dziecko urodziło się po upływie 300 dni od orzeczenia separacji (art. 62 § 1 Kodeksu rodzinnego);
- obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka nie tylko po rozwiązaniu albo unieważnieniu małżeństwa, ale także po orzeczeniu separacji (art. 130);
- przepisów o powołaniu do dziedziczenia z ustawy nie stosuje się do małżonka spadkodawcy pozostającego w separacji (art. 9351 Kodeksu cywilnego);
-
małżonek jest wyłączony od dziedziczenia także wtedy, gdy spadkodawca wystąpił o orzeczenie separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione (art. 940 § 1).
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Przykłady
Szansa na ratunek
Pani Katarzyna i Pan Marek od kilku miesięcy mieszkają osobno, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa i nie ma między nimi więzi uczuciowej. Oboje jednak wierzą, że terapia może pomóc. W ich sytuacji właściwsza będzie separacja, bo daje możliwość powrotu do wspólnego życia, jeśli sytuacja się poprawi.
Rozkład trwały
Pan Adam i Pani Monika są w konflikcie od wielu lat, nie mieszkają razem i nie chcą próbować odbudowy związku. Ich relacja jest definitywnie zakończona. W takiej sytuacji sąd może orzec rozwód, bo nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego.
Aspekt majątkowy
Pani Ewa i Pan Piotr rozstali się i nie mieszkają razem, ale nie są pewni, czy to już koniec małżeństwa. Pani Ewa chce jednak uregulować sprawy finansowe i mieć rozdzielność majątkową. Orzeczenie separacji zapewnia rozdzielność i formalne rozdzielenie spraw majątkowych, a jednocześnie pozostawia otwartą drogę do pojednania.
Podsumowanie
Separacja i rozwód różnią się przede wszystkim skutkiem prawnym – w przypadku rozwodu małżeństwo zostaje ostatecznie rozwiązane, natomiast przy separacji pozostaje nadal w mocy, ale ustają między małżonkami obowiązki wspólnego pożycia. Separacja bywa wybierana, gdy istnieje jeszcze szansa na odbudowę związku, a rozwód, gdy rozkład pożycia jest trwały i nieodwracalny. W obu przypadkach powstaje rozdzielność majątkowa i zmienia się sytuacja prawna małżonków wobec dziedziczenia czy obowiązku alimentacyjnego.
Oferta porad prawnych
Oferujemy wsparcie prawne w sprawach separacyjnych i rozwodowych – przygotowujemy pozwy, reprezentujemy przed sądem i doradzamy przy podziale majątku. Pomagamy także w sprawach związanych z opieką nad dziećmi oraz alimentami, dbając o to, by interesy naszych Klientów były właściwie zabezpieczone.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 913
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
.jpg "Rozwód po intercyzie, co dzieje się z majątkiem małżonków?")
.jpg "Mediator czy prawnik przy rozwodzie, jak wybrać najlepsze rozwiązanie dla dobra dziecka?")
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
Najnowsze
» Kiedy lepiej separacja zamiast rozwodu?
» Rozwód po intercyzie, co dzieje się z majątkiem małżonków?
» Pozorna umowa sprzedaży między byłymi małżonkami
» Kontakty z dzieckiem w okresie świątecznym, obowiązki i prawa rodziców
» Roszczenie regresowe w stosunku do byłego męża, który nie spłaca wspólnego kredytu
Polecamy
Zadaj pytanie »
- Wysokość alimentów na dziecko
- Czy darowizna otrzymana w trakcie małżeństwa podlega podziałowi przy rozwodzie?
- Widzenia i kontakty ojca z małym dzieckiem bez obecności matki
- Czy darowizna od rodziców dla żony wchodzi do majątku wspólnego małżonków?
- Małżonek chce rozwodu, jak uratować małżeństwo przed rozwodem?
