Czy nagroda jubileuszowa i diety wchodzą do majątku wspólnego małżonków?

Jakie przedmioty majątkowe należą do majątku wspólnego małżonków?

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Stanowi o tym art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Do majątku wspólnego należą w szczególności (art. 31 § 2):

1. „pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
2. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków”.

Ponadto do majątku wspólnego będziemy również zaliczali przedmioty majątkowe nabyte przez oboje małżonków oraz przedmioty majątkowe nabyte przez jednego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej.

Czy wynagrodzenie za pracę jednego z małżonków jest składnikiem majątku wspólnego?

Wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków stają się składnikiem majątku wspólnego dopiero z chwilą ich pobrania. Wierzytelności z tytułu takich należności należą do majątku osobistego tego z małżonków, który wykonał pracę lub podjął inną działalność zarobkową.

Pobranie wynagrodzenia za pracę oraz dochodu z innej działalności zarobkowej to podjęcie należności przez jedno z małżonków osobiście, przez jego pełnomocnika albo przez jego współmałżonka, na podstawie art. 29, wprost od dłużnika lub za pośrednictwem np. poczty. Pobraniem takim jest też wpłynięcie należności na rachunek bankowy jednego z małżonków oraz złożenie go do depozytu sądowego w wypadkach przewidzianych w art. 463, 465, 467 pkt 1, 2 i 4 oraz art. 486 Kodeksu cywilnego.

O przynależności wynagrodzenia za pracę oraz dochodu z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków do majątku wspólnego decyduje pobranie ich w czasie trwania wspólności ustawowej, choćby były to należności z tytułu pracy lub innej działalności zarobkowej wykonywanych przed powstaniem wspólności.

Wynagrodzeniem za pracę, w rozumieniu art. 31 § 2 pkt 1 (a także art. 33 pkt 7), jest każde wynagrodzenie, bez względu na podstawę prawną zatrudnienia. Przede wszystkim jest to wynagrodzenie za pracę świadczoną w ramach stosunku pracy unormowanego przepisami Kodeksu pracy (tj. na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru lub mianowania). Jest to też wynagrodzenie za pracę świadczoną na podstawie spółdzielczej umowy o pracę oraz stosunków prawnych unormowanych przepisami szczególnymi, np. dotyczącymi żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej. Jest to, wreszcie, wynagrodzenie należne na podstawie takich stosunków prawnych, jak umowa o pracę nakładczą czy praca członków rolniczej spółdzielni produkcyjnej i ich domowników.

Wynagrodzenie za pracę, o którym mowa w art. 31 § 2 pkt 1, to wynagrodzenie zasadnicze wraz z wszelkimi składnikami je uzupełniającymi, jak premie i różnego rodzaju dodatki.

Które świadczenia wchodzą w skład majątku wspólnego małżonków?

Na równi z wynagrodzeniem traktuje się: odprawy, zasiłki, diety (w tym i zagraniczne), ryczałty, emerytury, renty, stypendia.

Na równi z wynagrodzeniem za pracę należy też traktować ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz odszkodowanie przysługujące z powodu nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę albo niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Tak jak wynagrodzenie za pracę należy traktować świadczenia, które w rodzinie spełniają taką samą funkcję ekonomiczną jak wynagrodzenie za pracę, tj. emeryturę, rentę inwalidzką, rentę odszkodowawczą (art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego), stałe stypendium i zasiłek dla bezrobotnych.

Do wynagrodzenia za pracę nie należą nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków w rozumieniu art. 33 pkt 8 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. O charakterze świadczenia nie stanowi jego nazwa. Dlatego niektóre świadczenia związane z wykonywaniem pracy, nazywane nagrodami, należy również traktować jak wynagrodzenie za pracę, np. nagrodę jubileuszową.

Dochody z innej działalności zarobkowej, w rozumieniu art. 31 § 2 pkt 1, to niebędące wynagrodzeniem za pracę wszelkie dochody z jakiejkolwiek działalności podjętej przez małżonka w celach zarobkowych. Dochodami takimi są np. wynagrodzenie należne na podstawie umowy agencyjnej, umowy o dzieło, umowy zlecenia, a także umów nienazwanych, do których – na podstawie art. 750 Kodeksu cywilnego – stosuje się przepisy o zleceniu. Są nimi także dochody osiągane z prowadzonej przez jedno z małżonków działalności gospodarczej, np. przedsiębiorstwa należącego do jego majątku osobistego. Nie będą zaś nimi inne wierzytelności powstałe w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59