Czy można ograniczyć władzę rodzicielską w ugodzie mediacyjnej?

Czy w ugodzie można ograniczyć władze rodzicielską ojcu dziecka?

Niestety w ugodzie nie można ograniczyć władzy rodzicielskiej ojcu dziecka. Przynajmniej w szerokim zakresie. Bowiem już samo przyjęcie, że dziecko zamieszkuje tylko z jednym rodziców, a z drugim ma ustalone określone kontakty, w określony sposób, może być przedmiotem ugody. W ugodzie można też zapisać, że rodzice będą się ze sobą kontaktować w sprawach dziecka w określony sposób, a w pewnych sprawach rodzic sprawujący pieczę podejmuje decyzje samodzielnie. Nie widzę przeszkód, by takie zapisy zostały zawarte w ugodzie. A jest to niewątpliwie ograniczenie władzy rodzicielskiej.

Zgodnie z art. 95 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej K.r.o.) do podstawowych obowiązków rodziców należy dbanie o dobro dziecka poprzez zapewnienie mu odpowiedniego wychowania, bezpieczeństwa oraz opieki nad nim i jego majątkiem aż do uzyskania przez niego pełnoletności.

Władzę rodzicielską może posiadać jedynie osoba, która ma ukończone 18 lat lub osoba, która mimo niepełnoletności zawarła legalny (za zgodą sądu) związek małżeński i tym samym posiada pełną zdolność do czynności prawnych.

Zobacz również: Odebranie praw rodzicielskich ojcu

Rozwiązanie sporu między rodzicami dotyczącymi sposobu wychowywania dziecka

Należy zaznaczyć, iż prawo gwarantuje rodzicom możliwość wychowania oraz edukacji dziecka zgodnie z ich przekonaniami religijnymi oraz moralnymi przy jednoczesnym poszanowaniu godności, wolności, sumienia, innych praw dziecka oraz jego dojrzałości. Rodzice mają również prawo oczekiwać od dziecka posłuszeństwa, natomiast nie mają prawa stosowania wobec niego kar cielesnych.

Artykuł 97 K.r.o. wskazuje, iż rodzice powinni wspólnie podejmować decyzję w istotnych dla dziecka kwestiach. W przypadku, gdy nie są oni w stanie dojść między sobą do porozumienia, rozwiązanie sporu może zostać powierzone sądowi.

Skoro rodzice decydują się na osobne zamieszkanie i tylko jedno z nich będzie miało stały kontakt i pieczę nad dzieckiem to władza rodzicielska drugiego z rodziców jest automatycznie ograniczona z samego faktu braku nadzoru nad dzieckiem. Oczywiście nie można w ugodzie ograniczyć prawa do decydowania o istotnych sprawach dziecka, tu może ingerować tylko sąd, co wynika z art. 97 K.r.o., który wyżej cytowałam.

Natomiast, jeśli chodzi o ograniczenie władzy rodzicielskiej poprzez narzucenie określonego działania rodzicom, pomocy zewnętrznej rodzicom, to tu taka sytuacja może nastąpić tylko w drodze sądowej.

Zgodnie z art. 109 K.r.o., jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia.

Interwencje sądu opiekuńczego w sytuacji zagrożenia dobra dziecka

Sąd opiekuńczy może w szczególności:

1) zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń;

2) określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;

3) poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego;

4) skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;

5) zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.

W każdej innej sytuacji rodzice z pewnością mogą dojść do porozumienia.

Zobacz również: Jak ograniczyć prawa ojcu?

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59