Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Małżonek wpisany do księgi wieczystej darowanej nieruchomości a podział majątku

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-03-24

Jestem w związku małżeńskim 20 lat, mamy dwoje dzieci. W 2010 r. moja matka zapisała mi notarialnie działkę o wartości ok. 270 tys. zł wraz z pieniędzmi w kwocie 2 x 250 tys. zł na budowę domu, w którym obecnie mieszkamy. Czy wpisując żonę do księgi wieczystej, w przypadku separacji lub rozwodu wymienione darowizny wejdą w całości do majątku wspólnego i będą podlegały podziałowi?

Kwestie przynależności przedmiotów majątkowych do majątków osobistych bądź wspólnego małżonków są uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (K.r.o.).

Stosownie do art. 31 § 1 K.r.o. – „z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny)”.

„Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zgodnie z art. 33 tej ustawy – „do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Jak więc z powyższego wynika, darowizny gruntu oraz środków pieniężnych wchodzą do Pana majątku osobistego i nie podlegają podziałowi w razie jego ustania.

Chcąc wpisać Pana żonę jako współwłaściciela nieruchomości do księgi wieczystej, najpierw musi Pan podarować jej udział w tej nieruchomości lub rozszerzyć wspólność majątkową o te składniki u notariusza.

W przypadku rozszerzenia wspólności majątkowej o te składniki Pana żona w razie rozwodu lub separacji może domagać się jego podziału i przyznania jej połowy tego majątku, bowiem umowa rozszerzająca wspólność o te darowizny całkowicie zmienia powyższe rozliczenia.

Zgodnie z art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

„§ 1. Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.

§ 2. Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że strony postanowiły inaczej.”

Jak więc z powyższego wynika, małżeński ustrój majątkowy może być ukształtowany według innych zasad niż przewidziane przepisami o ustawowym ustroju majątkowym. Może do tego dojść przez zawarcie małżeńskiej umowy majątkowej. Zawarcie takiej umowy jest wyrazem realizacji autonomii woli jednostki występującej w majątkowym prawie małżeńskim. Ustawa zakreśla jednak granice, w jakich autonomia ta może się wyrażać, i określa, jakie majątkowe umowy małżeńskie mogą być zawierane, zasady ich zawierania i skutki prawne tych umów.

Rodzaj ustroju umownego nie jest w pełni pozostawiony swobodnemu uznaniu umawiających się stron.

Na podstawie art. 47 § 1 mogą one mianowicie jedynie: 1) rozszerzyć wspólność ustawową, 2) ograniczyć wspólność ustawową, 3) ustanowić rozdzielność majątkową (nazywaną rozdzielnością zwykłą albo pełną) i 4) ustanowić rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Strony małżeńskiej umowy majątkowej natomiast nie mogą ustanowić innego, poza wymienionymi, rodzaju ustroju majątkowego. Nie mogą także jednocześnie częściowo rozszerzyć (co do pewnych przedmiotów majątkowych), a częściowo ograniczyć (co do innych przedmiotów) wspólności ustawowej. Małżonkowie, którzy pozostają w umownym ustroju majątkowym, mogą zaś – w drodze zmiany umowy – ustanowić ustrój wspólności ustawowej.

Małżonkowie mogą przez umowę rozszerzyć wspólność ustawową na przedmioty i prawa majątkowe, które stosownie do art. 33 stanowią majątek osobisty każdego z nich, i w ten sposób ustanowić ustrój ogólnej wspólności majątkowej. Mogą też rozszerzyć wspólność na stanowiące majątek osobisty każdego z małżonków niektóre tylko rodzaje przedmiotów albo przedmioty oznaczone co do tożsamości.

Tak więc strony mogą się umówić, że rozszerzoną wspólnością objęte zostaną tylko przedmioty (wszystkie, określone ich rodzaje lub oznaczone co do tożsamości) należące do ich majątków osobistych przed zawarciem umowy, że wspólność obejmie tylko przedmioty nabyte po zawarciu małżeństwa albo że umowa spowoduje oba te skutki.

Natomiast stosownie do art. 49 Kodeku rodzinnego i opiekuńczego:

„§ 1. Nie można przez umowę majątkową małżeńską rozszerzyć wspólności na:

1) przedmioty majątkowe, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny,

2) prawa majątkowe, które wynikają ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

3) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

4) wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, o ile nie wchodzą one do wspólności ustawowej, jak również wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,

5) niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej każdego z małżonków.

§ 2. W razie wątpliwości uważa się, że przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków nie zostały włączone do wspólności.”

Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że postanowienia umowy włączające do wspólności przedmioty i prawa wymienione w tym przepisie są bezwzględnie nieważne (art. 58 § 1 K.c.), a gdy z okoliczności wynika, że bez tych postanowień umowa nie byłaby zawarta, nieważna jest cała umowa (art. 58 § 3 K.c.).

Art. 49 § 1 pkt 1 dotyczy przedmiotów majątkowych, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny po zawarciu umowy o rozszerzeniu wspólności majątkowej. Przez zapis należy rozumieć zapis zwykły (art. 968 § 1 K.c.) i zapis windykacyjny (art. 9811 § 1 K.c.). Rozszerzenie wspólności na przedmioty wymienione w art. 49 § 1 w żadnym wypadku nie jest dopuszczalne. W ten sposób wzmocniona została ochrona swobody testowania przez spadkodawcę i rozporządzania majątkiem przez darczyńcę, którzy mogą nie wiedzieć o modyfikacji ustroju majątkowego spadkobiercy czy obdarowanego, a których intencją jest dokonanie przysporzenia dla określonej osoby; w razie innej intencji zaś mogą po prostu dokonać przysporzenia na rzecz obojga małżonków.

Jednak art. 49 § 1 pkt 1 nie dotyczy przedmiotów majątkowych, które przypadły jednemu z małżonków z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny przed zawarciem umowy o rozszerzeniu wspólności i w chwili zawierania tej umowy stanowiły majątek osobisty tego z małżonków (art. 33 pkt 2). Małżonkowie mogą w ramach zakreślonej w art. 47 § 1 swobody umownego ukształtowania ich ustroju majątkowego postanowić o rozszerzeniu wspólności na te przedmioty.

Jeżeli więc rozszerzy Pan wspólność na tą nieruchomość i stojący na tej nieruchomości dom, to cała ta nieruchomość, wraz ze stojącym na niej budynkiem i wszelkimi nakładami, stanie się majątkiem wspólnym, a więc Pana żona będzie mogła domagać się podziału tego majątku.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne materiały

Informowanie o rozdzielności majątkowej

Posiadam notarialną umowę rozdzielności majątkowej. Umowa została zawarta pół roku temu, a my jesteśmy małżeństwem od 12 lat. Od 8 lat mój mąż ma działalność. Czy jeśli będę informować kontrahentów męża o naszej rozdzielności, to nie będą mnie obciążać żadnymi kosztami? Mąż jest też wspólnikiem spółki – czy rozdzielność zgłasza się do KRS?

Były mąż nie chce zwrócić mojej darowizny od rodziców?

Kilka lat temu dostałam darowiznę od rodziców w formie pewnej sumy pieniędzy. Mąż zaproponował, że „rozmnoży” kapitał, więc przekazałam mu 30 tys. zł na konto, z dopiskiem „na inwestycje od żony”. Rozeszliśmy się z orzeczeniem winy męża, sąd przyznał mi alimenty 500 zł. W końcu ustaliliśmy podział naszego majątku, ale eksmąż szantażował mnie, że jeśli nie przyjmę jego warunków podziału, to przestanie płacić alimenty – mam wydruk e-maila. On nie chce uznać zasadności zwrotu tych 30 tysięcy mojej darowizny. Jak mogę je odzyskać?

Podział majątku w przypadku separacji

Żona złożyła wniosek o separację. Jak wygląda procedura podziału majątku? Jeśli mam jakieś pieniądze, o których druga strona nie wie, czy mogę je bez konsekwencji zataić?

Spłacanie kredytu za córkę i zięcia a podział ich majątku

W 2001 r. z powodu braku zdolności kredytowej córki i zięcia zaciągnęliśmy wraz z nimi (tj. z moim mężem, który zmarł) kredyt na dom. Właścicielem nieruchomości są młodzi. Kredyt od początku spłacam tylko ja (dowód – zlecenie stałe przelewu całej raty). Obecnie sąd dokonał podziału ich majątku. Córka ma zwrócić część kredytu na rzecz męża. Jak teraz postąpić, by otrzymać od byłego męża córki zwrot spłaconego przeze mnie kredytu? Jaki to typ roszczenia?

Rozliczenia przy podziale majątku wspólnego

Jestem w trakcie sprawy rozwodowej i czeka mnie jeszcze sprawa o podział majątku. Dom budowaliśmy w czasie trwania małżeństwa, ale spłata kredytu, który wspólnie zaciągnęliśmy była w gestii męża. W tym czasie oboje pracowaliśmy, jednak moje dochody były niższe od męża. Działka, na której stoi dom została kupiona przez męża ze środków własnych i tak jest to opisane w akcie notarialnym. W księdze wieczystej mąż wpisał tylko siebie, bo uważał, że tylko on jest właścicielem domu. Obecnie straszy mnie, że nie będę miała do tego domu żadnych praw, bo dom stoi na jego działce. Czy rzeczywiście tak jest i będę musiała wyprowadzić się? Czy nie liczy się to, że przez lata tu mieszkałam i wkładałam swoje pieniądze w wyposażenie i bieżące remonty?

Trudny podział majątku po rozwodzie

W trakcie trwania małżeństwa prowadziłem działalność gospodarczą wraz z żoną. Popełniłem błąd, gdyż pozwoliłem, aby żona przepisała firmę na siebie. Po rozwodzie założyłem firmę i jako podwykonawca pracowałem niby u byłej żony. Teraz była żona wypowiedziała mi pracę. Czy mogła tak postąpić? Czy mogę ubiegać się, aby płaciła mi czynsz, bo dwa sklepy, które ona prowadzi, są w naszych wspólnych budynkach? Dodam, że dotychczas nie dzieliliśmy majątku.

Podział majątku a udziały w spółce cywilnej

Moje małżeństwo zostało zawarte 10 lat temu i cały ten czas łączyła nas z żoną wspólność majątkowa, rozwód nie został jeszcze orzeczony. Sześć lat temu wraz z siostrą założyłem spółkę cywilną. Żona nie była jej wspólnikiem. Przy zawieraniu umowy spółki jedynym moim wkładem była praca i kreatywność (brak wkładów finansowych i materialnych). Trzy lata później na działce darowanej mnie i siostrze przez rodziców spółka wybudowała z osiągniętych wyników finansowych budynek. Ponadto spółka zakupiła samochody oraz sprzęt niezbędny przy prowadzeniu działalności firmy. W roku 2010 kupiliśmy razem z żoną mieszkanie i działkę, figurujemy oboje w akcie notarialnym jako współwłaściciele. Które składniki naszego majątku małżeńskiego będą brane pod uwagę przy podziale majątku wspólnego? Czy spółka może nadal działać i np. zakupić kolejne ruchomości, czy będą one wzięte pod uwagę przy podziale?

Wykończenie domu przez jednego małżonka a podział majątku

Mamy z żoną wspólność małżeńską, zbudowaliśmy dom na działce, którą oboje otrzymaliśmy od mojego ojca. Niestety los tak chciał, że będzie rozwód i podział. Aktualnie w nowym domu jeszcze nie mieszkamy, bo trzeba go wykończyć, żona się wyprowadziła ode mnie, ja natomiast chciałbym wykończyć dom przed rozwodem, ale nie chciałbym dzielić się pieniędzmi, które zainwestuję w wykończenie tego domu. Czy istnieje jakiś sposób, żeby przy podziale był uwzględniony tylko mój wkład w wykończenie domu? Ktoś mi podpowiedział, że mój ojciec mógłby brać na siebie faktury, jakby to on wykończył mi ten dom w ramach podarunku. Czy to możliwe?


Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »