Kłamstwa męża w pozwie rozwodowym – jak się bronić?

Czy trzeba odpowiedzieć na pozew rozwodowy?

Tak. Po doręczeniu pozwu rozwodowego sąd wzywa pozwanego małżonka do złożenia odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie. W praktyce odpowiedź na pozew rozwodowy powinna zawierać stanowisko wobec żądań męża, zarzuty, dowody i własne wnioski. Zgodnie z art. 205¹ Kodeksu postępowania cywilnego termin ten nie może być krótszy niż 2 tygodnie. Jeżeli odpowiedź zostanie złożona po terminie, przewodniczący może zarządzić jej zwrot, co w praktyce oznacza, że pismo nie wywoła skutków procesowych.

W odpowiedzi na pozew należy jasno wskazać, czy zgadzasz się na rozwód, czy kwestionujesz winę przypisywaną Ci przez męża oraz jakiego rozstrzygnięcia oczekujesz. Jeżeli mąż żąda rozwodu z Twojej wyłącznej winy i opiera się na nieprawdziwych zarzutach, trzeba temu wyraźnie zaprzeczyć i przedstawić własne wnioski dowodowe.

W sprawie podobnej do opisanej przez panią Krystynę odpowiedź na pozew powinna obejmować w szczególności:

• wniosek o oddalenie żądania rozwodu z wyłącznej winy żony,
• ewentualny wniosek o orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy męża, jeżeli jego zachowanie doprowadziło do rozkładu pożycia,
• zaprzeczenie zarzutom nadużywania alkoholu, jeżeli są nieprawdziwe,
• opis rzeczywistego przebiegu małżeństwa i przyczyn rozkładu pożycia,
• wnioski o przesłuchanie świadków,
• wnioski o dopuszczenie dokumentów, wiadomości, zdjęć, nagrań lub innych dowodów,
• wnioski dotyczące dzieci, alimentów, kontaktów, władzy rodzicielskiej i mieszkania, jeżeli te kwestie występują w sprawie.

Kiedy sąd może orzec rozwód?

Podstawą rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Chodzi o zerwanie więzi duchowej, fizycznej i gospodarczej. Nie wystarczy więc sam konflikt, zdrada albo wyprowadzka jednego z małżonków, jeżeli z całokształtu sprawy wynika, że małżeństwo nadal realnie funkcjonuje.

Zgodnie z art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

§ 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

§ 2. Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

§ 3. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Jeżeli mąż wyprowadził się, zamieszkał z inną kobietą i faktycznie zerwał więzi małżeńskie, sąd będzie badał nie tylko to, czy małżeństwo już się rozpadło, ale również kto i w jakim stopniu ponosi winę za ten rozkład.

Jak bronić się przed fałszywymi zarzutami męża?

Nie wystarczy napisać, że zarzuty są nieprawdziwe. Trzeba je procesowo zakwestionować i zaproponować dowody. Jeżeli mąż twierdzi, że żona nadużywa alkoholu, to on powinien wykazać tę okoliczność, ale żona powinna aktywnie przedstawić dowody przeciwne, zwłaszcza gdy zarzut ma służyć przypisaniu jej winy.

Przy obronie przed nieprawdziwymi zarzutami warto wskazać:

• kto może potwierdzić, że zarzut jest nieprawdziwy,
• czy były interwencje policji, leczenie odwykowe, dokumentacja medyczna albo inne obiektywne materiały,
• czy mąż wcześniej podnosił takie zarzuty, czy pojawiły się dopiero w pozwie,
• czy zarzut ma związek z próbą uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia o winie, dzieciach lub alimentach,
• jak faktycznie wyglądało życie rodzinne przed rozstaniem.

Dowodami mogą być m.in. zeznania świadków, dokumenty, korespondencja, zdjęcia, potwierdzenia wyjazdów, wydruki wiadomości, historia leczenia, notatki policyjne, zaświadczenia, a w określonych przypadkach także nagrania. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie całego materiału sprawy.

Czy można żądać rozwodu z wyłącznej winy męża?

Tak, jeżeli zachowanie męża doprowadziło do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia. Wina w sprawie rozwodowej może polegać m.in. na zdradzie, porzuceniu rodziny, przemocy, nadużywaniu alkoholu, uporczywym uchylaniu się od obowiązków rodzinnych, poniżaniu, nielojalności, rażącym braku współdziałania dla dobra rodziny albo innych zachowaniach naruszających obowiązki małżeńskie.

Gdy spór koncentruje się na zdradzie, warto odrębnie uporządkować dowody zdrady w rozwodzie.

Zgodnie z art. 57 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

§ 1. Orzekając rozwód, sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.

§ 2. Jednakże na zgodne żądanie małżonków sąd zaniecha orzekania o winie. W tym wypadku następują skutki takie, jak gdyby żaden z małżonków nie ponosił winy.

Jeżeli mąż miał relację z inną kobietą jeszcze wtedy, gdy małżeństwo funkcjonowało, a następnie wyprowadził się i zamieszkał z partnerką, może to przemawiać za jego winą. Trzeba jednak uważać na chronologię. Zdrada albo nowy związek mają największe znaczenie wtedy, gdy były przyczyną rozkładu pożycia, a nie dopiero skutkiem wcześniejszego, definitywnego rozpadu małżeństwa.

Jeżeli zarzuty dotyczą korzystania z płatnych usług seksualnych, pomocne może być omówienie, jak sąd ocenia usługi seksualne męża a rozwód.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazywano, że współżycie z inną osobą nie stanowi przyczyny rozkładu pożycia, jeżeli doszło do niego już po zupełnym i trwałym rozpadzie więzi małżeńskich. Znaczenie mają więc daty, przebieg relacji, wcześniejsze konflikty i to, kiedy faktycznie ustały więzi między małżonkami.

Jakie dowody mogą potwierdzić zdradę lub kłamstwa w pozwie?

W sprawach rozwodowych bardzo ważne są dowody pokazujące nie tylko pojedyncze zdarzenie, ale cały mechanizm rozpadu małżeństwa. Jeżeli mąż twierdzi, że żona jest winna, a sam pozostaje w związku z inną osobą, warto gromadzić materiał dotyczący zarówno fałszywych zarzutów, jak i jego zachowania.

Przydatne mogą być w szczególności:

• zeznania świadków, którzy znali sytuację rodziny,
• wiadomości SMS, e-maile, komunikatory i korespondencja z portali społecznościowych,
• zdjęcia lub potwierdzenia wspólnych wyjazdów męża z partnerką,
• dokumenty potwierdzające wyprowadzkę, wspólne zamieszkanie lub prowadzenie nowego gospodarstwa,
• potwierdzenia przelewów, rezerwacji, biletów, pobytów hotelowych,
• nagrania, jeżeli zostały pozyskane w sposób, który nie naraża strony na zarzut bezprawnego działania,
• billingi, ale tylko wtedy, gdy sąd uzna taki dowód za potrzebny i możliwy do przeprowadzenia.

W sprawie o rozwód można powoływać się także na billing rozmów jako dowód, ale nie oznacza to automatycznego dostępu do treści rozmów. Co do zasady billing pokazuje dane połączeń, a nie ich treść. Wniosek dowodowy powinien być konkretny, uzasadniony i powiązany z okolicznościami istotnymi dla sprawy.

Czy nagrania mogą być dowodem w sprawie rozwodowej?

Co do zasady dowodem w postępowaniu cywilnym mogą być również materiały zawierające zapis obrazu, dźwięku albo obrazu i dźwięku. Wynika to z art. 308 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd każdorazowo ocenia jednak, czy taki dowód dopuścić i jaką nadać mu moc.

Inaczej ocenia się nagranie rozmowy, w której uczestniczy osoba nagrywająca, a inaczej materiał zdobyty przez podsłuch, przełamanie zabezpieczeń, dostęp do cudzego konta albo inne działanie naruszające prawo. W sprawie rozwodowej nie warto opierać strategii na dowodach zdobytych ryzykownie, bo może to wywołać dodatkowe problemy prawne. W powiązanym kontekście warto też sprawdzić temat: nękanie przez małżonka. W podobnym kontekście przydatny jest tekst o oświadczenie o przyznaniu się do zdrady.

Jeżeli nagranie ma potwierdzać agresję, przyznanie się do zdrady, groźby, manipulację albo fałszywe zarzuty, należy wskazać, kiedy powstało, kto uczestniczył w rozmowie, czego dotyczy i jaką okoliczność ma wykazać.

Czy fałszywy zarzut alkoholizmu może zaszkodzić w sprawie rozwodowej?

Tak, jeżeli nie zostanie właściwie zakwestionowany. Nadużywanie alkoholu może być uznane za zawinioną przyczynę rozkładu pożycia, zwłaszcza gdy prowadzi do przemocy, zaniedbywania rodziny, awantur, problemów finansowych albo zagrożenia dobra dzieci. Dlatego fałszywy zarzut alkoholizmu wymaga konkretnej odpowiedzi.

Osoba, której zarzucono nadużywanie alkoholu, może bronić się m.in. przez zeznania świadków, dokumentację medyczną, zaświadczenia, dowody prawidłowego wykonywania pracy i obowiązków rodzinnych, brak interwencji policji, brak leczenia odwykowego albo inne okoliczności przeczące twierdzeniom drugiej strony.

Ważne jest także wykazanie, że zarzut został postawiony instrumentalnie, np. dopiero po rozstaniu albo po ujawnieniu nowego związku męża.

Czy żona może odmówić zgody na rozwód?

Jeżeli rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, drugi małżonek może odmówić zgody na rozwód. Wtedy sąd powinien badać, czy odmowa zgody nie jest w konkretnych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Odmowa zgody nie zawsze zatrzyma rozwód. Jeżeli małżonkowie od dawna żyją osobno, nie ma więzi emocjonalnej, fizycznej ani gospodarczej, a powrót do pożycia jest nierealny, sąd może uznać, że dalsze utrzymywanie małżeństwa byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny.

Jeżeli są wspólne małoletnie dzieci, sąd dodatkowo bada, czy rozwód nie naruszy ich dobra. Sam fakt, że rozwód jest dla dziecka trudny, zwykle nie wystarcza do oddalenia pozwu. Istotne są konkretne skutki dla dziecka, relacje z rodzicami, sposób opieki i możliwość utrzymania kontaktów.

Alimenty dla małżonka po rozwodzie z winy męża

Orzeczenie wyłącznej winy męża może mieć znaczenie dla alimentów między byłymi małżonkami. Zgodnie z art. 60 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może zobowiązać małżonka wyłącznie winnego do przyczyniania się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, nawet jeżeli ten nie znajduje się w niedostatku.

Nie oznacza to automatycznego zasądzenia alimentów. Trzeba wykazać pogorszenie sytuacji po rozwodzie, swoje usprawiedliwione potrzeby oraz możliwości zarobkowe i majątkowe drugiego małżonka.

Dzieci, alimenty i władza rodzicielska w wyroku rozwodowym

Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga także o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dzieckiem i kosztach jego utrzymania. W praktyce oznacza to konieczność przedstawienia w odpowiedzi na pozew konkretnych wniosków dotyczących miejsca pobytu dziecka, kontaktów, alimentów i sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej. Jeżeli świadczenia są potrzebne jeszcze przed wyrokiem, można złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów w sprawie rozwodowej.

Zgodnie z art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem, kontaktach rodziców z dzieckiem oraz o tym, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany ponosić koszty utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia porozumienie małżonków, jeżeli jest zgodne z dobrem dziecka.

W sprawie rozwodowej sąd może też orzec o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania przez czas wspólnego zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków, a wyjątkowo także o eksmisji małżonka, którego rażąco naganne zachowanie uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie.

Podział majątku wspólnego w wyroku rozwodowym jest możliwy tylko wtedy, gdy nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. W wielu sprawach praktyczniej jest przeprowadzić podział majątku osobno, po rozwodzie.

Jak przygotować się do rozprawy rozwodowej?

Do rozprawy trzeba przygotować nie tylko dowody, ale także spójną chronologię wydarzeń. Sąd będzie pytał o przebieg małżeństwa, moment pogorszenia relacji, przyczyny rozstania, sytuację dzieci, wspólne mieszkanie, finanse i ewentualne próby ratowania związku.

Przed rozprawą warto przygotować:

• krótką chronologię najważniejszych zdarzeń,
• listę świadków z adresami i wskazaniem, co mają potwierdzić,
• kopie dokumentów i wydruków wiadomości,
• wnioski dotyczące dzieci i alimentów,
• odpowiedź na najważniejsze zarzuty z pozwu,
• informację, czy możliwe jest porozumienie w jakiejkolwiek części sprawy.

Na rozprawie trzeba odpowiadać konkretnie i spokojnie. Nie warto wdawać się w ogólne oskarżenia, które nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Najważniejsze są fakty, daty, dowody i związek zachowania małżonka z rozpadem pożycia.

FAQ

Podsumowanie

Fałszywe zarzuty w pozwie rozwodowym wymagają szybkiej i konkretnej reakcji. Najważniejsze jest terminowe złożenie odpowiedzi na pozew, zaprzeczenie nieprawdziwym twierdzeniom, przedstawienie własnego stanowiska oraz zgłoszenie dowodów. Jeżeli mąż domaga się rozwodu z Twojej winy, a sam dopuścił się zdrady, porzucenia rodziny albo innych zawinionych zachowań, warto rozważyć żądanie rozwodu z jego wyłącznej winy.

Strategia procesowa zależy jednak od szczegółów: daty rozstania, sytuacji dzieci, dostępnych dowodów, treści pozwu, zachowania stron i tego, czy możliwe jest porozumienie choćby w części sprawy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
3. Wyrok Sądu Najwyższego z 28 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 112/2000
4. Wyrok Sądu Najwyższego z 26 stycznia 1999 r., sygn. akt III CKN 128/98
5. Wyrok Sądu Najwyższego z 9 listopada 2001 r., sygn. akt I CKN 438/00
6. Wyrok Sądu Najwyższego z 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt II CSK 478/15