• Zaktualizowano: 2026-01-09 • Autor: Katarzyna Bereda
Złożyłam do sądu wspólny wniosek o separację. Niedawno otrzymaliśmy z mężem wezwanie do stawienia się w sądzie pod rygorem pominięcia dowodu z naszych zeznań. Zastanawiałam się, czy mój mąż musi obowiązkowo przyjść na rozprawę, a jeśli się nie pojawi, to czy separacja i tak może zostać orzeczona.
.jpg)
W przypadku spraw o rozwód i separację, co do zasady konieczne jest przesłuchanie obojga małżonków. Sąd bada w ten sposób, czy rzeczywiście nastąpił zupełny rozkład pożycia. W praktyce jednak, jeśli pomiędzy stronami nie ma sporu, sąd może odstąpić od przesłuchania jednego z małżonków. Jest to jednak wyłącznie decyzja sądu i nie zawsze można na to liczyć.
Jeżeli małżonek nie może uczestniczyć w rozprawie osobiście, powinien złożyć pisemne usprawiedliwienie swojej nieobecności i jednocześnie zawnioskować o możliwość udziału w rozprawie zdalnie. Obecnie sądy dopuszczają taką formę udziału – po zaakceptowaniu wniosku przesyłany jest link na adres e-mail, dzięki któremu można połączyć się z sądem za pośrednictwem kamerki internetowej.
Zgodnie z art. 611 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
§ 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, aby sąd orzekł separację.
§ 2. Mimo zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie separacji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
§ 3. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków.
Podstawowym warunkiem jest zatem zupełny rozkład pożycia, który oznacza ustanie więzi duchowej, fizycznej oraz gospodarczej pomiędzy małżonkami. Od rozwodu separację odróżnia to, że rozkład pożycia nie musi być trwały, a zatem istnieje możliwość odbudowania małżeństwa.
Sąd może orzec separację bez obecności jednego z małżonków, ale nie jest to regułą. Jeżeli zależy stronom na szybkim zakończeniu postępowania, najlepiej aby nieobecny małżonek poinformował sąd na piśmie o przyczynach swojej nieobecności i poprosił o udział w rozprawie online.
Separacja wymaga co do zasady przesłuchania stron, ale sąd może odstąpić od tej zasady. Jeżeli jeden z małżonków nie może uczestniczyć osobiście, warto złożyć usprawiedliwienie i wniosek o udział zdalny. To rozwiązanie pozwala uniknąć przedłużania postępowania i daje sądowi pełny obraz sytuacji. Orzeczenie separacji zależy zawsze od oceny sądu, ale brak obecności małżonka nie musi automatycznie uniemożliwiać zakończenia sprawy.
Przykład 1
Małżonek przebywa za granicą i nie ma możliwości przyjazdu na rozprawę. Sąd po złożeniu wniosku wyraził zgodę na jego udział online. Dzięki temu separacja została orzeczona podczas pierwszego posiedzenia.
Przykład 2
Małżonek nie stawił się w sądzie i nie złożył żadnego usprawiedliwienia. Sąd odroczył rozprawę, aby dać mu możliwość udziału, co przedłużyło całe postępowanie o kilka miesięcy.
Przykład 3
W sprawie o separację oboje małżonkowie byli zgodni co do rozkładu pożycia i nie mieli małoletnich dzieci. Sąd ograniczył przesłuchanie tylko do jednej strony i orzekł separację podczas pierwszej rozprawy.
Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej, skontaktuj się z nami. Oferujemy szybkie i rzetelne porady dostosowane do Twojej sprawy.
1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Katarzyna Bereda
Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.
Zapytaj prawnika