Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Pozorna umowa sprzedaży między byłymi małżonkami

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2016-01-27

Podczas trwania małżeństwo wspólnie z mężem kupiliśmy auto. Zostało zarejestrowane na mnie. Od roku jesteśmy rozwiedzeni, a majątek nie został podzielony. Na sprawie rozwodowej deklarowaliśmy podział majątku między sobą. Przed dwoma miesiącami podpisałam umowę kupna–sprzedaży auta. Były mąż chciał mieć czas na przerejestrowanie auta i poprosił mnie, żebym nie wpisywała daty kupna sprzedaży auta. Od momentu wysłania umowy nie otrzymałam jej podpisanej przez niego z powrotem, od tego też czasu nie wpływają od niego na moje konto pieniądze za ubezpieczenie. Obecnie mieszkam za granicą, nie jestem użytkownikiem tego auta. Z samochodu korzysta w Polsce były mąż. Ta umowa miała być tylko formą doprowadzenia do końca podziału majątku. Nie umawialiśmy się na żadne pieniądze z tytułu sprzedaży auta. Między sobą ustaliliśmy, że auto będzie jego własnością, ale w tej sytuacji chciałam unieważnić umowę. Czy jest to możliwe i jakie konsekwencje prawne mogę ponieść, jeśli nie doszło do podziału majątku?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Po raz kolejny korzystam z porad na tym portalu. Jak zwykle jestem zadowolona. Cierpliwość i jeszcze raz cierpliwość do klienta. Pozdrawiam caly zespół.
Dorota
Odpowiedź fachowa, konkretna, na temat. Bez zbędnych prawniczych ozdobników trudnych do zrozumienia.
Urszula, 54 lata
Szybkość odpowiedzi i możliwość pytań dodatkowych
Bogumiła, 60 lat, Specjalista
Szybko i profesjonalnie
Ewa, 49 lat, Księgowa
Profesjonalnie, zrozumiale i szybko. 
Ryszard, inżynier, 80 lat
Fachowa i szybka pomoc, jeśli kiedykolwiek jeszcze będę miał konieczność skorzystania z porady prawnej na pewno skieruję się do serwisu eporady24 Już zdążyłem polecić eporady kilku znajomym.
Adrian
Odpowiedź bardzo mi pomogła. Była wnikliwa i wyczerpująca. 
Ewa
Bardzo dobrze rozwinięta odpowiedź na pytanie główne oraz dodatkowe. Dodatkowe informacje związane z prowadzoną sprawą wynikające z przepisów prawnych. 
Sławek
Szybkość, uprzejmość i precyzja merytoryczna odpowiedzi
Wojciech, 70 lat, Konsultant językowy
Dziękuję za bardzo szybką i wyczerpującą odpowiedź na moje pytanie, oraz na wątpliwości dodatkowe.Chętnie skorzystam ponownie w razie potrzeby. Można tu liczyć na pomoc prawną bez wychodzenia z domu. Polecam
Teresa
Dziękuję za wyjaśnienia. Szybko i wyczerpująco. Oczekiwania spełnione w 100%
Rafał
Szybko, sprawnie i cena ok
Joanna
Uzyskałem jasne i wyczerpujące odpowiedzi do pytania głównego jak i dodatkowego.
Sławomir
Jestem bardzo zadowolona z usługi. Odpowiedź wyczerpująca i bez zbędnego \"bełkotu\". Nie wychodząc z domu i nie tracąc czasu na umawianie się i dojazd otrzymałam poradę prawną.
Kasia, kasjer-dysponent, 30 lat
Rzetelna odpowiedź na pytanie w dość krótkim czasie z możliwością dopytywania nawet po kilku tygodniach - bardzo wygodna opcja. Polecam!
Karina, 45 lat
Bardzo dziękuję. Odpowiedź wystarczająca i rzeczowa.
Czesław
Bardzo szybko i profesjonalnie
Tomasz
Korzystam w waszych porad od lat i polecam każdemu, kto potrzebuje porady prawnej. Co najmniej 4 osoby korzystają z waszych porad z mojego polecenia.
Aleksandra
Uzyskałem wszystkie niezbędne mi informacje
Wiesław
Dziękuję za szybką i profesjonalną odpowiedź.
Renata
Szybkość odpowiedzi oraz wycena usługi
Mirosław, 65 lat, inzynier mechanik
Dziękuję bardzo. Odpowiedź była bardzo pomocna.
Ewka
Dziękuję za szybką, konkretną odpowiedź, bardzo mi pomogła.
Tomasz
Bardzo dziękuję za pisma i wyczerpujące odpowiedzi Panu Markowi Goli, bardzo mi pomógł, doradził i wszystko potoczyło się tak jak mówił. Po prostu majstersztyk. 
Marzena, działalność gospodarcza, 34 lata
Konkretne i bardzo fachowe porady.
Beata, 50 lat
Opinia rozczarowująca, jeśli chodzi o prawo, ale w myśl zasady \"nie zabijaj posłańca\" nie mogę mieć o to pretensji do osoby, która moją sprawa się zajęła. Rzetelnie i całkowicie wytłumaczone wszelkie tematy, jakie poruszyłem, tak więc wątpliwości, co do dalszych kroków nie mam. Szybkość odpowiedzi, a także szczegółowe wytłumaczenie sprawy są w pełni profesjonalne. Dziękuję
Patryk, 35 lat, Automatyk
Dziękuję za zrozumienie i profesjonalizm
Maria, 65 lat
Jesteście solidni i rzetelni.
Barbara, nauczyciel
Jestem bardzo zadowolona z kontaktu z prawnikiem z tej strony internetowej. Otrzymałam poradę fachowa, klarowna i mogłam zadawać dodatkowe pytania oraz załączać kopię dokumentów. Odpowiedzi otrzymywałam w szybkim czasie. Jest to już druga porada prawna z jakiej tutaj skorzystałam w ostatnim czasie. Wspaniale ułatwienie życia bez wizyty w kancelarii prawnej, szczególnie dla osób mieszkających poza Polska. dziękuję:)
Dorota, CAD Specialist, 58 lat
Witam serdecznie Bardzo dziękuję za przygotowanie pisma. Jestem bardzo zadowolona z jasnego zakomunikowania mojego problemu zaskoczyło mnie , że z takich szczątkowych moich informacji wyszło pismo oddające rzetelny obraz stanu faktycznego , a o to mi chodziło. Jak się sprawa potoczy poinformuję niezwłocznie. Życzę wszelkiej pomyślności. Pozdrawiam cały zespół a szczególnie prawnika, który przygotował pismo.
Ramona, informatyk, 32 lata

Należy zaznaczyć, że kwestie przynależności przedmiotów majątkowych do majątków osobistych bądź wspólnego małżonków są uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (K.r.io.).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Stosownie do art. 31 § 1 K.r.io. „z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków”.

Zgodnie z art. 33 tej ustawy „do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

Z Pani opisu wynika, iż samochód wchodzi do majątku wspólnego Pani i Pani byłego męża. Konieczny jest więc podział tego przedmiotu.

Podział majątku może być przeprowadzony w drodze umowy (w przypadku samochodu może się to odbyć w zwykłej formie pisemnej), jeżeli istnieje zgoda byłych małżonków co do podziału.

Jeżeli nie ma zgody co do podziału pomiędzy byłymi małżonkami, to jedynym sposobem na dokonanie podziału majątku jest droga postępowania sądowego. W postępowaniu takim sąd rozstrzygnie, które przedmioty majątkowe należały do majątku osobistego małżonków, a które wchodzą w skład majątku wspólnego, a ponadto, w razie potrzeby, orzeknie o odpowiednich spłatach i dopłatach między byłymi małżonkami.

Umowa w zwykłej formie pisemnej dotycząca podziału majątku wspólnego, nie powinna przyjmować formy umowy kupna-sprzedaży ani żadnej innej umowy np. darowizny, a jedynie stwierdzenie, że jest to umowa o podział majątku wspólnego pomiędzy tą a tą osobą dotycząca określonego przedmiotu w wyniku, której strony oświadczają, że dzielony przedmiot przypadnie na własność np. Pani byłego męża za spłatą określonej kwoty na rzecz Pani lub bez takiej spłaty. Powinny znaleźć się również postanowienia o podmiocie, który ponosi koszty tej umowy oraz, że przedmiot podziału został już tej osobie wydany. Więcej postanowień jest co do zasady zbędnych.

Obecnie nie znam zamiarów Pani męża. Jednak to Pani jako podmiot, na którego pojazd jest zarejestrowany, powinna uiszczać opłaty za ubezpieczenie (tzn. ubezpieczyciel od Pani będzie żądał zapłaty, pomimo że samochód jest wspólny).

Zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, jej art. 29, posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu mechanicznego, z wyjątkiem pojazdów historycznych. Natomiast w razie nabycia pojazdu mechanicznego zarejestrowanego, którego zbywca wbrew obowiązkowi nie zawarł umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, nabywca jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w dniu nabycia pojazdu mechanicznego.

Umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, w momencie zakupu przechodzi na nabywcę pojazdu. W ustawie nie ma żadnej wzmianki na temat konieczności zmiany danych na polisie po zakupie pojazdu, jest jedynie mowa o konieczności rekalkulacji składki przez ubezpieczyciela na prośbę właściciela pojazdu.

Obecnie więc zapewne Pani mąż nie zgłosił nabycia pojazdu i jego przerejestrowania, co oznacza, że w praktyce to od Pani ubezpieczyciel będzie żądał zapłaty, bowiem to na Panią pojazd jest zarejestrowany.

Umowa sprzedaży pojazdu w Pani przypadku nie może zostać zastosowana, bowiem nie Pani jest jedynym właścicielem pojazdu (pojazd wchodzi do majątku wspólnego, w którym co do zasady każdy z małżonków ma równe udziały). Mogła Pani sprzedać jedynie udział w tym samochodzie za określoną cenę – sąd uznałby wtedy zapewne, że doszło do podziału majątku przez przyznanie rzeczy Pani byłemu mężowi ze spłatą dla Pani.

Obecnie trudno mi powiedzieć, jak sąd się odniesie do takiej umowy. Zależeć to będzie od postawy Pani byłego męża i jego kwestionowania tej umowy. Może Pani próbować uznać ją za niebyłą wobec jej niewykonania i wnosić do sądu wniosek o podział majątku wspólnego. Jest to o tyle ryzykowne, że po pierwsze od wniosku należy uiścić opłatę w wysokości 1000 zł, a po drugie gdy sąd ustali, że umowa była umową o podział majątku, to uzna samochód za majątek osobisty Pani byłego męża (wtedy ewentualnie podzieli resztę majątku wspólnego).

Do wypowiedzenia umowy podziału majątku nie może dojść, gdyż nie ma takiej instytucji. Jednak jeżeli umowa była umową sprzedaży (pozorność jedna ze stron musi udowodnić), to należałoby próbować od niej odstąpić w trybie ustawowym. Ustawowe prawo odstąpienia dotyczy – co do zasady – umów wzajemnych, w ramach których obie strony są zobowiązane do świadczeń wzajemnych.

Zgodnie z art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego „jeżeli jedna ze stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej, druga strona może wyznaczyć jej odpowiedni dodatkowy termin do wykonania z zagrożeniem, iż w razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu będzie uprawniona do odstąpienia od umowy”. Może również bądź bez wyznaczenia terminu dodatkowego, bądź też po jego bezskutecznym upływie żądać wykonania zobowiązania i naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki.

Jeżeli więc umowa rzeczywiście była umową sprzedaży (jest zaznaczona na niej cena) i Pani mąż nie ma dowodów na jej pozorność, to należałoby od niej odstąpić, na podstawie powyższego przepisu. Potrzebne byłoby jednak uprzednie wezwanie Pani męża do zapłaty ceny z umowy.

Moje obawy budzi pozorność umowy sprzedaży jako wada oświadczenia woli. Zgodnie z art. 83 Kodeksu cywilnego:

„§ 1. Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.

§ 2. Pozorność oświadczenia woli nie ma wpływu na skuteczność odpłatnej czynności prawnej, dokonanej na podstawie pozornego oświadczenia, jeżeli wskutek tej czynności osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiązku, chyba że działała w złej wierze”.

Jeżeli więc w sprawie o podział majątku wspólnego, sąd ubocznie ustali, że zamiast pozornej umowy sprzedaży doszło do ukrytej czynności podziału majątku, to oddali wniosek dotyczący samochodu.

Należy zaznaczyć, że pozorność czynności może być udowodniona za pomocą zeznań świadków i przesłuchania stron również między uczestnikami tej czynności. Pozorność jest bowiem wadą oświadczenia woli, a wady oświadczenia woli mogą być udowodnione wszelkimi środkami i dlatego ograniczenia dowodowe przewidziane w art. 247 Kodeksu postępowania cywilnego nie mają tu zastosowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18.03.1966 r., sygn. akt VCR 123/66, OSNC 1967,2.2, poz. 22).

Obecnie więc powinna Pani wezwać byłego męża albo do wykonania umowy pod rygorem odstąpienia, albo skierować sprawę o podział majątku. Należy robić to szybko, gdyż ewentualny wypadek tym samochodem spowoduje pobranie odszkodowania z Pani OC pojazdu.

Sprawa nie jest prosta, bowiem nie wiadomo, za jaką czynność prawną sąd uzna pozorną umowę sprzedaży. Nie ma jednak możliwości, aby sąd uznał ją nieważną, chyba że Pani mąż jej nie podpisze.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Zadośćuczynienie za pojazdy sprzedane lub darowane


W trakcie trwania małżeństwa mąż podarował koledze skuter bez mojej zgody. Po rozwodzie sam korzystał z naszego auta, później miał wypadek i sprzedał pojazd – znów bez mojej zgody. Czy należy mi się jakieś zadośćuczynienie od męża?

Składnik majątku osobistego a rozliczenie nakładów


Czy mam prawo do zwrotu kosztów wniesionych w majątek osobisty żony? W czasie trwania naszego małżeństwa żona otrzymała od swoich rodziców dom w stanie surowym i razem go wykończyliśmy. Ostatnio żona sprzedała dom wraz z działką i kupiła inny, po czym oświadczyła, że nie mogę mieszkać w tym nowym domu. Oboje pracujemy za granicą, głównym powodem wyjazdu było zarobienie pieniędzy właśnie na wykończenie tego sprzedanego domu. Zostałem pozbawiony dachu nad głową, nie mam do czego wracać, jak rozliczyć żonę z nakładów na jej majątek osobisty?

Co stanowi majątek wspólny małżonków?


Po śmierci ojca jego druga żona ubiega się o zwrot nakładów z majątku wspólnego małżonków na majątek osobisty mojego ojca. W chwili śmierci ojciec był rozwiedziony, ale nie został przeprowadzony podział majątku. Spadkobiercami po ojcu są trzy córki. Ojciec był właścicielem domu i kilku innych nieruchomości oraz działek. Druga żona twierdzi, że podczas ich małżeństwa wszystkie inwestycje i rozbudowy poczynione były z ich majątku wspólnego i jej należy się zwrot połowy wartości tych inwestycji. Czy tak rzeczywiście jest? Podczas ich małżeństwa ojciec sprzedawał swoje własne działki. Czy uzyskane ze sprzedaży dochody zalicza się do majątku wspólnego małżonków? Proszę o wyjaśnienie: na jakiej podstawie druga żona może ubiegać się o zwrot nakładów?

Podział majątku małżeństwa z długim stażem i znacznym majątkiem


Jesteśmy małżeństwem z długim stażem, przez cały ten czas mamy wspólność majątkową. Chcielibyśmy przeprowadzić podział majątku, być może dojdzie też do rozwodu. Każde z nas prowadzi działalność gospodarczą na własne nazwisko. Moja firma wydzierżawia magazyn i plac parkingowy firmie żony. Nieruchomość ta została zakupiona na nas oboje z przeznaczeniem na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Oprócz tego dorobiliśmy się kilku nieruchomości, mamy również znaczne środki pieniężne na kontach prywatnych i firmowych. Żona zaproponowała taki oto podział majątku: ona weźmie tylko środki pieniężne, a mnie przypadłyby nieruchomości prywatne oraz obie firmy (jej i moja). Czy taki podział jest możliwy? W jaki sposób te sprawy uporządkować? Jak dokonać zmiany firmy żony na moją?

Czy orzeczenie o winie ma wpływ na podział majątku?


Jestem 6 lat po ślubie, mamy dziecko, żona mnie zdradza z kobietą, na co mam dowody. Rozwód jest właściwie pewny, chciałbym zapytać o kwestie dotyczące podziału majątku w takich okolicznościach. Czy orzeczenie o winie ma wpływ na podział majątku i na alimenty? Czy mogę liczyć na spłatę? Po ślubie wprowadziłem się do żony, czyli do domu jej rodziców. Zrobiliśmy remont za ok. 50 tys. zł. Kupiliśmy auto za 40 tys. zł. Zainwestowałem w ogród ok. 10 tys. zł. Mam na koncie 50 tys. zł, żona 100 tys. – czy to są wspólne pieniądze? Skoro będę musiał się wyprowadzić, jak mogę odzyskać swoje pieniądze? Moja sytuacja finansowa pogorszy się po rozwodzie, bo żona dobrze zarabia. A straty moralne? Czy mogę żądać za to zadośćuczynienia? Straciłem przez nią 6 lat życia, bo stwierdziła, że jest lesbijką.

Czy rozwiedzeni małżonkowie mogą wspólnie wykupić mieszkanie?


Jesteśmy 7 lat po rozwodzie. Dotychczas nie przeprowadziliśmy podziału majątku, nadal mieszkamy wspólnie. Jest teraz możliwość wykupu mieszkania. Czy możemy je wspólnie wykupić? Jest to mieszkanie zakładowe, należy od kopalnictwa, gdzie pracował były mąż. On też jest głównym najemcą. Czy będzie przysługiwała ulga zakładowa przy wykupie?

Nieruchomości wniesione do wspólnego majątku i ich podział


Obecnie rozwodzę się. Przed małżeństwem byłem w posiadaniu ziemi oraz domu. Kiedy się ożeniłem, żona namówiła mnie do sporządzenia aktu notarialnego, w którym wyodrębniony został zapis, iż ziemia i dom są składnikiem mojego majątku osobistego, ale nieruchomości zostały rozszerzone na obowiązującą w naszym małżeństwie wspólność majątkową – napisano, że odtąd będzie obowiązywać ustrój umownej rozszerzonej wspólności majątkowej małżeńskiej. Czy jest jakaś szansa, aby przy podziale majątku wywalczyć tę część, którą wniosłem do małżeństwa przy takim zapisie aktu notarialnego, lub przy podziale majątku zażądać większej części majątku?

Dom wybudowany dla kochanki


Mój mąż wybudował dom dla swojej kochanki. Nie mamy rozwodu ani rozdzielności majątkowej. Czy ja mam prawa do tego domu? Mąż wyprowadził środki ze swojej firmy. Jestem poręczycielem kredytów męża. Co robić?




Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »