Jeśli potrzebujesz indywidualnej porady prawnej w sprawie alimentów lub innych kwestii rodzinnych, możesz skorzystać z naszej pomocy online. Wystarczy przesłać opis swojej sytuacji, a w krótkim czasie otrzymasz rzetelną i praktyczną odpowiedź prawnika, dostosowaną do Twoich potrzeb. Porady udzielane są w formie pisemnej, wygodnie i bez wychodzenia z domu.
Czy sąd bierze pod uwagę diety zagraniczne, określając alimenty?
• Zaktualizowano: 2025-08-28 • Autor: Izabela Nowacka-Marzeion
Czy sąd bierze pod uwagę diety zagraniczne, określając alimenty? Mam zarobki ok. 7 tys. zł podstawowe, a ok. 2–3 tys. zł diety miesięcznej. Jakich argumentów mogę się spodziewać na 7-letnie dziecko? Żona nie pracuje i zażądała 1000 zł – czy naprawdę aż tyle mogę płacić?
Od czego zależy wysokość świadczeń alimentacyjnych?
Nie ma ustawowego wzoru na obliczenie wysokości alimentów, są wskaźniki, którymi kieruje się sąd. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym:
„Art. 133. § 1. Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.
§ 2. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.
Art. 134. W stosunku do rodzeństwa zobowiązany może uchylić się od świadczeń alimentacyjnych, jeżeli są one połączone z nadmiernym uszczerbkiem dla niego lub dla jego najbliższej rodziny.
Art. 135. § 1. Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
§ 2. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać także, w całości lub części, na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie”.
Określenie wysokości świadczeń alimentacyjnych, uwarunkowanych kosztami utrzymania (wyżywienie, mieszkanie, odzież, leczenie) i wychowania, w odniesieniu do dzieci (pielęgnacja, opieka, dbałość o fizyczny i intelektualny rozwój) jest domeną ustaleń na podstawie dowodów z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego. Korzystanie z wiedzy specjalnej w tym względzie jest na ogół zbędne (por. orz. SN z dnia 29 listopada 1949 r., Wa.C. 167/49, NP 1951, nr 2, s. 52).
Zobacz również: Obowiązek alimentacyjny rodzeństwa
Na jakiej podstawie sąd orzeka o wysokości świadczenia alimentacyjnego względem dziecka?
Skatalogowanie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego do alimentacji jest nie tylko niemożliwe, ale i zbędne. Decydują bowiem okoliczności konkretnego przypadku, co nadaje tym potrzebom wymiar indywidualny. Niemniej jednak bogate orzecznictwo na ten temat i podejmowane na tym tle próby uogólnień uzasadniają wskazanie, jako przydatnych dla praktyki, następujących rozstrzygnięć Sądu Najwyższego:
- „Wysokość alimentów na rzecz dziecka powinna być ustalona w stosunku do obecnych potrzeb dziecka; nie mogą być uwzględnione przewidywane dopiero w przyszłości koszty nauki, wydatki szkolne itp.; w razie późniejszego wzrostu potrzeb dziecka alimenty mogą być zawsze podwyższone” (orz. SN z dnia 29 listopada 1949 r., Wa. C 167/49, NP 1950, nr 2, s. 52).
- „Okoliczność, że dziecko rozwodzących się małżonków ze względu na stan swego zdrowia potrzebuje szczególnej pieczy, oznacza zwiększenie się jego potrzeb, które wymaga pokrycia ich przez rodziców. Pokrywanie kosztów utrzymania osoby trzeciej, która zajmuje się dzieckiem, z dostarczanych dziecku alimentów stanowi pokrywanie kosztów utrzymania dziecka” (orz. SN z dnia 18 września 1951 r., C 204/51, OSN 1952, nr 3, poz. 71).
- „Fakt, że osoba żądająca alimentów zarabia na swe utrzymanie mimo niezdolności do pracy, ma tylko to znaczenie, że usprawiedliwia ewentualne zaprzestanie pracy i uprawnia dopiero po tym zaprzestaniu osobę chorą do żądania alimentów” (orz. SN z dnia 14 marca 1956 r., 4 CZ 48/56, OSPiKA 1958, nr 1, poz. 19; PiZS 1958, nr 8–9, s. 97).
- „Ujemną przesłanką roszczeń alimentacyjnych opartych na art. 71 k.r. (art. 128 k.r.o.) stanowić mogą jedynie okoliczności dotyczące własnej sytuacji majątkowej i zarobkowej uprawnionego, natomiast nie można traktować jako przeszkody do dochodzenia przez matkę alimentów od innych dzieci faktu, że jedno z dzieci należycie spełnia swój moralny i ustawowy obowiązek łożenia na utrzymanie matki” (orz. SN z dnia 23 października 1962 r., III CR 16/62, OSNCP 1963, nr 12, poz. 268, OSPiKA 1964, nr 10, poz. 191 z glosą J. Gwiazdomorskiego).
- „Usprawiedliwione potrzeby dziecka powinny być oceniane nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu dziecka, jego środowiska, możliwości zarobkowych zobowiązanych do jego utrzymania i całego szeregu okoliczności każdego konkretnego przypadku. W szczególności pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te w praktyce pozostają we wzajemnej zależności i obie przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustalaniu przez sąd wysokości alimentów” (orz. SN z dnia 10 października 1969 r., III CRN 350/69, OSNCP 1970, nr 2, poz. 15).
- „Obowiązek utrzymania dzieci obciąża w pierwszej kolejności rodziców, jednakże rezygnacja przez dziecko – w celu dokuczenia rodzicom – z pomocy przez Państwo w sytuacji, gdy rodzice są skromnie sytuowani i z trudnością mogą zaspokoić potrzeby wszystkich członków rodziny, nosi charakter szykany i narusza zasady prawidłowego współżycia w rodzinie, a także szerzej pojęte zasady współżycia społecznego.
- Górną granicą świadczeń alimentacyjnych są zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 k.r.o.), chociażby nawet w tych ramach nie znajdowały pokrycia wszystkie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji” (orz. SN z dnia 20 stycznia 1972 r., III CRN 470/71, Inf.Pr. 1972, nr 1-2, poz. 15; GSiP 1972, nr 9).
Przy zarobkach ok 6 tys. zł alimenty w wysokości 1 tys. zł są realne, jeśli matka dziecka wykaże potrzeby dziecka na taką kwotę (tzw. usprawiedliwione potrzeby), nadto mamy zasadę równej stropy życiowej i jeśli sąd zażąda od ojca dziecka przedstawienia zaświadczenia o dochodach na kwotę ok. 9–10 tys zł, jest dość realne, że sąd ten 1000 zł zasądzi.
Tak jak napisałam, jednak nie ma tu reguły. Proszę zaproponować ugodę na 800 zł i to zwykle wystarcza sądowi – chyba że matka będzie się upierać albo ma solidne dowody na potrzeby dziecka.
Powinien Pan przedstawić swoje wydatki jak najbardziej skrupulatnie i dokładnie, poprzeć je rachunkami.
Przykłady
Pani Anna samotnie wychowuje ośmioletnią córkę. Ojciec dziecka pracuje jako kierowca międzynarodowy i zarabia około 6 tys. zł podstawowej pensji oraz dodatkowo 2–3 tys. zł z tytułu diet zagranicznych. W trakcie sprawy alimentacyjnej próbował przekonać sąd, że diety nie powinny być uwzględniane, bo służą pokrywaniu kosztów podróży. Sąd jednak stwierdził, że stanowią one realny dochód i zasądził alimenty w wysokości 1000 zł, uzasadniając, że dziecko ma prawo do równej stopy życiowej z ojcem.
Pan Marek, informatyk pracujący za granicą w systemie tygodniowym, otrzymywał 7 tys. zł wynagrodzenia oraz około 2 tys. zł diet. W procesie rozwodowym podnosił, że żona powinna podjąć zatrudnienie, gdyż dzieci mają już po kilka lat i chodzą do szkoły. Sąd uwzględnił jednak, że obowiązek alimentacyjny nie zależy od tego, czy drugi rodzic pracuje, i przyjął całkowite dochody ojca jako podstawę. Ostatecznie alimenty na dwoje dzieci ustalono na poziomie 1800 zł miesięcznie.
Pani Katarzyna wystąpiła o alimenty na siedmioletniego syna, którego ojciec pracował w budowlance w Niemczech. Wykazywał, że jego pensja w Polsce to jedynie 5 tys. zł, natomiast zagraniczne dodatki są zmienne i niepewne. Przedstawił wydatki na utrzymanie w Niemczech, czynsz za mieszkanie służbowe i koszty podróży. Sąd wziął to pod uwagę, obniżając znaczenie diet przy wyliczeniu dochodu, i zasądził 700 zł alimentów, wskazując, że zarówno potrzeby dziecka, jak i koszty życia zobowiązanego muszą być uwzględniane w sposób wyważony.
Podsumowanie
Sąd przy ustalaniu alimentów zawsze bada zarówno usprawiedliwione potrzeby dziecka, jak i realne możliwości zarobkowe rodzica. Oznacza to, że do dochodów mogą być doliczone również diety zagraniczne, jeśli mają charakter stałego źródła utrzymania. Wysokość świadczenia nie jest jednak sztywno określona – zależy od indywidualnych okoliczności sprawy, dokumentacji wydatków i poziomu życia rodziny. Dlatego tak ważne jest rzetelne przedstawienie własnej sytuacji finansowej i, jeśli to możliwe, dążenie do ugody, która pozwala uniknąć długiego i kosztownego procesu.
Oferta porad prawnych
Źródła:
1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 1949 r., Wa. C 167/49
3. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 1972 r., III CRN 470/71
4. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1956 r., 4 CZ 48/56
5. Orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1969 r., III CRN 350/69
Dostałeś pozew o podwyższenie alimentów na dziecko i nie wiesz czy i jak napisać odpowiedź na taki pozew? Nasi prawnicy służą pomocą, opisz nam swój problem i zadaj pytania wypełniając formularz poniżej ▼▼▼.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Izabela Nowacka-Marzeion
Magister prawa, absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Doświadczenie zdobyła w ogólnopolskiej sieci kancelarii prawniczych, po czym podjęła samodzielną praktykę. Specjalizuje się w prawie cywilnym, rodzinnym, pracy oraz ubezpieczeń społecznych. Posiada bogate doświadczenie w procedurach administracyjnych, prawem budowlanym oraz postępowaniach cywilnych. Prywatnie interesuje się sukcesją i planowaniem spadkowym oraz zabezpieczeniem firm.
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
Najnowsze
» Ochrona dzieci przed manipulacją w konflikcie rodziców
» Podział samochodu po rozwodzie, rozdzielność majątkowa i rozliczenie rat kredytu
» Jak wrócić do nazwiska panieńskiego po drugim rozwodzie?
» Separacja a obecność małżonka na rozprawie, co warto wiedzieć
» Rozwód bez orzekania o winie, obecność na rozprawie i zaświadczenie o dochodach
Polecamy
Zadaj pytanie »
- Wysokość alimentów na dziecko
- Czy darowizna otrzymana w trakcie małżeństwa podlega podziałowi przy rozwodzie?
- Widzenia i kontakty ojca z małym dzieckiem bez obecności matki
- Czy darowizna od rodziców dla żony wchodzi do majątku wspólnego małżonków?
- Małżonek chce rozwodu, jak uratować małżeństwo przed rozwodem?
