• Zaktualizowano: 2025-08-28 • Autor: Marek Gola
Pięć dni temu odbyła się druga rozprawa rozwodowa z mojego powództwa, na której wyraziłam zgodę na rozwód bez orzekania o winie. Sąd wydał wyrok zaoczny, bowiem mąż dwukrotnie nie stawił się na rozprawę. Teraz jednak doszłam do wniosku, że winę za rozwód ponosi mąż i chciałabym się odwołać i zmienić wyrok. Czy da się jeszcze cokolwiek w tej sprawie zrobić?

Z uwagi na to, że sąd wydał wyrok zaoczny, wydawać by się mogło, że jedyną osobą, która ma teraz całą sprawę w rękach (prócz sądu), jest Pani mąż, który może wnieść środek odwoławczy, ale nie musi tego robić.
Zasadnym jest jednak wskazanie na treść
, zgodnie z którym wyroki zaoczne doręcza się z urzędu obu stronom z pouczeniem o przysługujących im środkach zaskarżenia. Pozwanego poucza się także o treści art. 344 § 2 zdanie drugie. Pozwany (mąż) może wnieść sprzeciw w ciągu dwóch tygodni od dnia otrzymania wyroku zaocznego, a Pani teoretycznie przysługuje prawo do wniesienia apelacji, przy czym najpierw w ciągu 7 dni może Pani złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku, a następnie ma Pani 14 dni na wniesienie apelacji. W treści apelacji może Pani zmienić zdanie i wnosić o rozwód z winy męża. Jak podkreśla się w literaturze i orzecznictwie, „żądanie małżonków dotyczy zaniechania orzekania o winie powinno istnieć w chwili, kiedy to orzekanie dochodzi do skutku, i to w obu instancjach. Wobec tego, strony, które złożyły wniosek o zaniechanie orzekania o winie, mogą cofnąć swoje oświadczenie, dopóki rozwód nie został prawomocnie orzeczony.
Zobacz również: Wycofanie pozwu rozwodowego uzasadnienie
Cofnięcie zgody na zaniechanie orzekania o winie może nastąpić w postępowaniu apelacyjnym” (zob. orzeczenia SN: z 26.6.1958 r., II CR 417/57, NP Nr 3/1959, s. 368 oraz z 3.9.1958 r., III CR 226/58, OSN Nr 3/1959, poz. 9).
Innymi słowy, składając apelację, może Pani wnosić o zmianę wyroku w zakresie winy, aczkolwiek bez wątpienia szanse na zmianę nie są duże, albowiem, jak mniemam, do pozwu o rozwód nie dołączono żadnych dowodów popierających Pani nowe stanowisko. Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Będzie zatem wymagane od Pani uzasadnienie, co spowodowało zmianę stanowiska i odmienne żądanie od tego zawartego w pozwie.
Kiedy Anna zgodziła się na rozwód bez orzekania o winie, była przekonana, że to najlepsze rozwiązanie, aby jak najszybciej zamknąć trudny rozdział życia. Kilka dni później dotarły do niej jednak informacje, że mąż od dawna prowadził podwójne życie i ukrywał przed nią związek z inną kobietą. To skłoniło ją do zmiany stanowiska i decyzji, by w apelacji domagać się rozwodu z jego wyłącznej winy.
Podobna sytuacja spotkała Katarzynę, której mąż nie pojawił się na żadnej z rozpraw, przez co sąd wydał wyrok zaoczny. Kobieta początkowo nie chciała rozdrapywać ran i przystała na rozwód bez wskazywania winnego. Po doręczeniu wyroku zaczęła jednak analizować konsekwencje finansowe takiego rozstrzygnięcia, uświadamiając sobie, że rezygnując z orzeczenia o winie, pozbawia się szansy na alimenty od byłego męża.
Z kolei Marek, będąc powodem w sprawie rozwodowej, zgodził się na szybki rozwód bez orzekania o winie, by uniknąć stresującego procesu. Po ogłoszeniu wyroku jego żona zaczęła rozpowiadać w rodzinie i w pracy, że to on porzucił małżeństwo, co negatywnie odbiło się na jego reputacji. W tej sytuacji postanowił złożyć apelację i domagać się, by to jej zachowanie – nadużywanie alkoholu i przemoc słowna – zostały uznane przez sąd za przyczynę rozpadu związku.
Nawet jeśli podczas rozprawy rozwodowej strony zgodzą się na rozwiązanie małżeństwa bez orzekania o winie, nie oznacza to, że stanowisko to jest nieodwołalne. Do czasu uprawomocnienia się wyroku istnieje możliwość cofnięcia zgody i złożenia apelacji, w której można domagać się przypisania winy drugiemu małżonkowi. Trzeba jednak pamiętać, że skuteczność takiego kroku zależy od przedstawionych dowodów i uzasadnienia zmiany decyzji.
Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz wsparcia, skorzystaj z naszych porad prawnych online. Wystarczy, że opiszesz swój problem, a doświadczony prawnik przeanalizuje Twoją sprawę i wskaże najlepsze możliwe rozwiązania. Porady udzielane są szybko, profesjonalnie i w pełni zdalnie – bez konieczności wychodzenia z domu.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
3. Orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 1958 r., II CR 417/57
4. Orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1958 r., III CR 226/58
Potrzebujesz pomocy w napisaniu pozwu o rozwód lub odpowiedzi na pozew? Nasi prawnicy służą pomocą, opisz nam swój problem i zadaj pytania wypełniając formularz poniżej ▼▼▼.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Marek Gola
Radca prawny, doktorant w Katedrze Prawa Karnego Procesowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, zdał aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach. Specjalizuje się w szczególności w prawie karnym materialnym i procesowym, bliskie jest mu też prawo pracy, prawo rodzinne oraz prawo handlowe. Udzielił już ponad 2000 porad prawnych, pomagając osobom pokrzywdzonym przez nieuczciwych pracodawców, a także tym, w których życie (nie zawsze słusznie) wtargnęła policja i prokuratura.
Zapytaj prawnika