Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podział wspólnej działki małżonków, którzy się rozwodzą

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2015-02-07

Przed ślubem mój mąż zakupił do swojego majątku osobistego działkę rekreacyjną. Później dbaliśmy o nią razem – rozbudowa domku, instalacja szamba, studni, ogród itp. Działka ma obecnie dużo większą wartość. Jak możemy ją podzielić, skoro się rozwodzimy?

Tomasz Krupiński

»Wybrane opinie klientów

Po raz kolejny korzystam z porad na tym portalu. Jak zwykle jestem zadowolona. Cierpliwość i jeszcze raz cierpliwość do klienta. Pozdrawiam caly zespół.
Dorota
Odpowiedź fachowa, konkretna, na temat. Bez zbędnych prawniczych ozdobników trudnych do zrozumienia.
Urszula, 54 lata
Szybkość odpowiedzi i możliwość pytań dodatkowych
Bogumiła, 60 lat, Specjalista
Szybko i profesjonalnie
Ewa, 49 lat, Księgowa
Profesjonalnie, zrozumiale i szybko. 
Ryszard, inżynier, 80 lat
Fachowa i szybka pomoc, jeśli kiedykolwiek jeszcze będę miał konieczność skorzystania z porady prawnej na pewno skieruję się do serwisu eporady24 Już zdążyłem polecić eporady kilku znajomym.
Adrian
Odpowiedź bardzo mi pomogła. Była wnikliwa i wyczerpująca. 
Ewa
Bardzo dobrze rozwinięta odpowiedź na pytanie główne oraz dodatkowe. Dodatkowe informacje związane z prowadzoną sprawą wynikające z przepisów prawnych. 
Sławek
Szybkość, uprzejmość i precyzja merytoryczna odpowiedzi
Wojciech, 70 lat, Konsultant językowy
Dziękuję za bardzo szybką i wyczerpującą odpowiedź na moje pytanie, oraz na wątpliwości dodatkowe.Chętnie skorzystam ponownie w razie potrzeby. Można tu liczyć na pomoc prawną bez wychodzenia z domu. Polecam
Teresa
Dziękuję za wyjaśnienia. Szybko i wyczerpująco. Oczekiwania spełnione w 100%
Rafał
Szybko, sprawnie i cena ok
Joanna
Uzyskałem jasne i wyczerpujące odpowiedzi do pytania głównego jak i dodatkowego.
Sławomir
Jestem bardzo zadowolona z usługi. Odpowiedź wyczerpująca i bez zbędnego \"bełkotu\". Nie wychodząc z domu i nie tracąc czasu na umawianie się i dojazd otrzymałam poradę prawną.
Kasia, kasjer-dysponent, 30 lat
Rzetelna odpowiedź na pytanie w dość krótkim czasie z możliwością dopytywania nawet po kilku tygodniach - bardzo wygodna opcja. Polecam!
Karina, 45 lat
Bardzo dziękuję. Odpowiedź wystarczająca i rzeczowa.
Czesław
Bardzo szybko i profesjonalnie
Tomasz
Korzystam w waszych porad od lat i polecam każdemu, kto potrzebuje porady prawnej. Co najmniej 4 osoby korzystają z waszych porad z mojego polecenia.
Aleksandra
Uzyskałem wszystkie niezbędne mi informacje
Wiesław
Dziękuję za szybką i profesjonalną odpowiedź.
Renata
Szybkość odpowiedzi oraz wycena usługi
Mirosław, 65 lat, inzynier mechanik
Dziękuję bardzo. Odpowiedź była bardzo pomocna.
Ewka
Dziękuję za szybką, konkretną odpowiedź, bardzo mi pomogła.
Tomasz
Bardzo dziękuję za pisma i wyczerpujące odpowiedzi Panu Markowi Goli, bardzo mi pomógł, doradził i wszystko potoczyło się tak jak mówił. Po prostu majstersztyk. 
Marzena, działalność gospodarcza, 34 lata
Konkretne i bardzo fachowe porady.
Beata, 50 lat
Opinia rozczarowująca, jeśli chodzi o prawo, ale w myśl zasady \"nie zabijaj posłańca\" nie mogę mieć o to pretensji do osoby, która moją sprawa się zajęła. Rzetelnie i całkowicie wytłumaczone wszelkie tematy, jakie poruszyłem, tak więc wątpliwości, co do dalszych kroków nie mam. Szybkość odpowiedzi, a także szczegółowe wytłumaczenie sprawy są w pełni profesjonalne. Dziękuję
Patryk, 35 lat, Automatyk
Dziękuję za zrozumienie i profesjonalizm
Maria, 65 lat
Jesteście solidni i rzetelni.
Barbara, nauczyciel
Jestem bardzo zadowolona z kontaktu z prawnikiem z tej strony internetowej. Otrzymałam poradę fachowa, klarowna i mogłam zadawać dodatkowe pytania oraz załączać kopię dokumentów. Odpowiedzi otrzymywałam w szybkim czasie. Jest to już druga porada prawna z jakiej tutaj skorzystałam w ostatnim czasie. Wspaniale ułatwienie życia bez wizyty w kancelarii prawnej, szczególnie dla osób mieszkających poza Polska. dziękuję:)
Dorota, CAD Specialist, 58 lat
Witam serdecznie Bardzo dziękuję za przygotowanie pisma. Jestem bardzo zadowolona z jasnego zakomunikowania mojego problemu zaskoczyło mnie , że z takich szczątkowych moich informacji wyszło pismo oddające rzetelny obraz stanu faktycznego , a o to mi chodziło. Jak się sprawa potoczy poinformuję niezwłocznie. Życzę wszelkiej pomyślności. Pozdrawiam cały zespół a szczególnie prawnika, który przygotował pismo.
Ramona, informatyk, 32 lata

Na samym początku zaznaczę, iż kwestie przynależności przedmiotów majątkowych do majątków osobistych bądź wspólnego małżonków są uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (w skrócie K.r.io.).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Stosownie do art. 31 § 1 K.r.io. „z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków,

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków”.

Zgodnie z art. 33 tej ustawy „do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

Z Pani wyjaśnień wynika, iż Pani mąż przed zawarciem małżeństwa zakupił działkę rekreacyjną. Działka ta przez to weszła to jego majątku osobistego. Następnie już w trakcie trwania małżeństwa dokonali Państwo nakładów na tę działkę w postaci budowy domku i innych instalacji, przez co wartość działki wzrosła.

Co do zasady wszystko, co związane trwale z gruntem, należy do właściciela gruntu. Jednak w przypadku małżonków prawo znalazło kilka rozwiązań.

Po pierwsze może Pani wycenić wartość domku, szamba i innych urządzeń wybudowanych wspólnie i żądać zwrotu połowy ich wartości. Podstawą takiego rozliczenia jest art. 45 K.r.io., zgodnie z którym:

„§ 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

§ 2. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego”.

Według uchwały Sądu Najwyższego z 16 grudnia 1980 r. (sygn. akt III CZP 46/80, LexPolonica nr 303623, OSNCP 1981, nr 11, poz. 206), gdy małżonkowie w czasie trwania wspólności ustawowej wspólnie zbudowali dom na gruncie wchodzącym w skład majątku osobistego jednego z nich, w sprawie o podział majątku wspólnego wartość nakładów określa się w ten sposób, że najpierw ustala się ułamkowy udział nakładów małżonków w wartości domu według cen rynkowych z czasu jego budowy, a następnie oblicza się ten sam ułamkowy udział w wartości domu według cen rynkowych z chwili podziału majątku wspólnego. Taki sposób określenia wartości nakładów, mający na celu zapobieżenie pokrzywdzeniu któregokolwiek z małżonków, znajduje odpowiednie zastosowanie także do innych wypadków poczynienia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, i odwrotnie, oraz do rozliczeń z tego tytułu dokonywanych przed podziałem majątku wspólnego.

Innym sposobem, jako szczególną postacią roszczenia o zwrot nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, jest roszczenie przewidziane w art. 231 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym artykułem „samoistny posiadacz gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby właściciel przeniósł na niego własność zajętej działki za odpowiednim wynagrodzeniem”.

Sąd Najwyższy przyjął – i stanowisko to należy uznać za utrwalone – że jedno z małżonków, które wspólnie z drugim z małżonków dokonało budowy na gruncie stanowiącym majątek osobisty tego małżonka, może po ustaniu wspólności majątkowej żądać – na podstawie art. 231 § 1 Kodeksu cywilnego – przeniesienia na swoją rzecz własności udziału w tej nieruchomości, odpowiadającego wielkości jego udziału w majątku wspólnym. Żądanie to przysługuje jednemu z małżonków niezależnie od żądania zwrotu odpowiedniej części nakładów (art. 45) i może być dochodzone w postępowaniu o podział majątku wspólnego (patrz przede wszystkim uchwała SN z 11 marca 1985 r., sygn. akt III CZP 7/85, LexPolonica nr 296499, OSNCP 1985, nr 11, poz. 170, a także uzasadnienie uchwał Sądu Najwyższego: z 18 stycznia 1982 r., sygn. akt III CZP 54/81, LexPolonica nr 301655, OSNCP 1982, nr 5–6, poz. 71, i z 12 czerwca 1986 r., sygn. akt III CZP 26/86, LexPolonica nr 302045, OSNCP 1987, nr 5–6, poz. 73).

Jak więc z powyższego wynika, sąd może też na podstawie art. 231 orzec o przeniesieniu na rzecz jednego z małżonków udziału – odpowiadającego jego udziałowi w majątku wspólnym – we własności nieruchomości stanowiącej majątek osobisty drugiego z nich, jeżeli małżonkowie wspólnie dokonali budowy na tym gruncie, lub orzec o przeniesieniu na rzecz jednego z małżonków własności nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego, jeżeli dokonał budowy na tym gruncie ze środków pochodzących z jego majątku osobistego.

O tym, czy roszczenie przewidziane w art. 231 należy uwzględnić, czy zasądzić odpowiednią kwotę tytułem zwrotu nakładów – polegających na wzniesieniu budynku – poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, decydują okoliczności sprawy (uchwała SN z 7 maja 2010 r., sygn. akt III CZP 34/2010, LexPolonica nr 2380424, OSNC 2010, nr 12, poz. 160).

O zwrocie tych nakładów sąd rozstrzyga w zasadzie, jak wynika to z art. 45 K.r.io., w formie zasądzenia odpowiedniej kwoty pieniężnej. Jeżeli jednak nakłady te polegają na wzniesieniu budynku lub innego urządzenia w warunkach określonych w art. 231, dopuszczalne jest – w razie złożenia takiego wniosku – rozstrzygnięcie o nich przy zastosowaniu tego przepisu. W przypadku wzniesienia przez małżonków ze środków pochodzących z majątku wspólnego budynku lub innego urządzenia na nieruchomości wchodzącej w skład majątku osobistego jednego z małżonków, możliwe jest więc nakazanie złożenia temu małżonkowi oświadczenia woli o przeniesieniu na drugiego małżonka udziału we własności tej nieruchomości odpowiadającego jego udziałowi w majątku wspólnym, za zapłatą odpowiedniego wynagrodzenia (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1985 r., sygn. akt III CZP 7/85, OSNCP 1985/11, poz. 170).

W sprawie o podział majątku wspólnego rozliczenie nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków w drodze wykorzystanie instytucji przewidzianej w art. 231 może nastąpić tylko wówczas, jeżeli zażąda tego jeden z małżonków. Nie można jednakże przyjąć, że sąd jest związany tym żądaniem. Sąd jest zobowiązany dokonać rozliczenia nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, lecz o tym, czy należy uwzględnić roszczenie z art. 231, czy też zasądzić odpowiednią kwotę pieniężną powinny decydować okoliczności sprawy.

Jak wskazano w piśmiennictwie prawniczym, w sprawie o podział majątku wspólnego, ze względu na specyfikę prawa rodzinnego, uwzględnienie roszczenia przewidzianego w art. 231 nie zależy tylko od spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, lecz również od tego, czy nie sprzeciwia się zasadom współżycia społecznego.

Przecież przez uwzględnienie tego przepisu stanie się Pani współwłaścicielem nieruchomości z byłym mężem, a istnienie mocnego konfliktu między Państwem utrudni wspólne działania współwłaścicieli. Sąd będzie badał te okoliczności.

Te dwa sposoby podziału tego majątku są możliwe, dlatego w zależności od tego, co dla Pani będzie lepsze, proszę zawnioskować o dany sposób przed sądem.

Na marginesie dodam, że podział majątku wspólnego przed rozwodem (ustaniem wspólności majątkowej) nie jest możliwy. Aby podzielić majątek, musi najpierw dojść do ustanowienia rozdzielności majątkowej (albo umową notarialną, albo wskutek rozwodu czy też orzeczenia separacji).

W czasie trwania wspólności, na dzień dzisiejszy, właścicielem całości jest jedynie Pani mąż, a roszczenie z art. 231 Kodeksu cywilnego jest wyłączone.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Podział majątku dorobkowego małżonków


W czasie trwania małżeństwa zakupiliśmy z wspólnych pieniędzy działkę rolną. W księgach wieczystych jako właściciel działki figuruje jedynie mąż. Kilka lat temu rozwiedliśmy się, ale nie było podziału majątku. Dwa lata temu złożyłam wniosek o podział majątku dorobkowego. W ubiegłym roku były mąż przekształcił działkę na budowlaną i zaczął budowę domu. Czy mam prawo do domu wybudowanego na działce będącej współwłasnością i czy należą się byłemu mężowi tylko nakłady jakie poczynił na ten dom?

Rozliczenie nakładów na wspólne życie przy podziale majątku


Planuję rozwód z mężem. Jednak nasz majątek to jego własność. Mąż jest właścicielem domu wraz z bratem. W 1989 r. spłaciliśmy ten dom innemu spadkobiercy. Pamiętam, że pomógł nam w tym teść. Czy mogę liczyć na jaką spłatę? Czy wlicza się koszty poniesione przeze mnie na nasz majątek przez 22 lata małżeństwa?

Rozliczenia nakładów i wydatków przy podziale majątku małżonków


Jestem po rozwodzie z żoną. Mamy wspólny dom, który żona kupiła przed ślubem z pieniędzy, które dostała od rodziców i kredytu (żyliśmy w związku partnerskim kilka lat przed ślubem i w tym czasie wspólnie uzbieraliśmy pieniądze na część zakupu domu i jego wyposażenie, natomiast nie posiadam na to żadnych dowodów). Po rozwodzie mieliśmy podzielić się majątkiem, tzn. sprzedać dom, spłacić resztę kredytu i resztą się podzielić. Teraz żona twierdzi, że wszystko jest jej (na nią są raty kredytu). Czy mam oddać sprawę do sądu o podział majątku, czy rzeczywiście nic mi się nie należy?

Podział środków z OFE po rozwodzie


Po rozwodzie były mąż żąda ode mnie połowy środków zgromadzonych w OFE. Czy istnieje orzecznictwo w tej sprawie, które pozwoliłoby oddalić to żądanie?

Umowa z byłą żoną odnośnie podziału majątku


Jestem po rozwodzie, ja i była żona mieszkamy za granicą. Posiadamy w Polsce mieszkanie po moich rodzicach. Była żona chce się na mocy umowy ze mną zrzec praw do tego mieszkania. Jak możemy załatwić tę sprawę, najlepiej bez przyjazdu do Polski?

Dorobek życia do podziału


Byliśmy małżeństwem ponad 25 lat. Rozwiedliśmy się dwa lata temu. W trakcie trwania małżeństwa poniosłem znaczne koszty na odrębny majątek byłej żony (remont i rozbudowa domu, zagospodarowanie terenu itp.) Jest to tzw. dorobek naszego życia. W trakcie rozwodu nie było podziału majątku. Obecnie była żona mieszka w tym domu (darowizna jej rodziców), ja zamieszkuję w mieszkaniu, które jest współwłasnością. W trakcie trwania małżeństwa ja utrzymywałem wszystko, żona zajmowała się domem. Dzieci już są dorosłe. Jest problem co do podziału majątku, proszę o objaśnienie, jak według przepisów należy podzielić dorobek życia i wykazać moje nakłady na majątek żony. Czy roszczenie o zwrot nakładów się przedawnia?

Spór co do majątku firmowego a rozwód


Planujemy z mężem rozwód. Jesteśmy zgodni w wielu kwestiach, ale wciąż trwa spór co do majątku firmowego, tj. mojego prywatnego gabinetu lekarskiego. Spłacałam samodzielnie raty leasingu oraz kredyt. Czy faktycznie po rozwodzie będę jeszcze winna mężowi połowę kwoty rat dotychczas spłaconych? Czy potem będę dalej sama spłacać kredyty?

Czy rozwiedzeni małżonkowie mogą wspólnie wykupić mieszkanie?


Jesteśmy 7 lat po rozwodzie. Dotychczas nie przeprowadziliśmy podziału majątku, nadal mieszkamy wspólnie. Jest teraz możliwość wykupu mieszkania. Czy możemy je wspólnie wykupić? Jest to mieszkanie zakładowe, należy od kopalnictwa, gdzie pracował były mąż. On też jest głównym najemcą. Czy będzie przysługiwała ulga zakładowa przy wykupie?




Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »