Testamenty wzajemne małżonków, którzy mają dzieci z poprzednich związków

Dziedziczenie majątku po śmierci rodziców 

Istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia kwestii ewentualnego dziedziczenia Państwa majątku na wypadek śmierci. Podstawę prawną dla przedstawionego zagadnienia stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) dotyczące dziedziczenia. Zgodnie bowiem z treści art. 991 K.c.:

„Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Art. 932. [Dziedziczenie w braku zstępnych spadkodawcy]

§ 1. W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

§ 2. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.

§ 3. W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.

§ 4. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.

§ 5. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

§ 6. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.”

Zobacz również: Rozdzielność majątkowa dziedziczenie

Spadkobiercy ustawowi a sporządzenie testamentu

Krąg spadkobierców ustawowych można podzielić na pięć grup dochodzących do dziedziczenia w następującej kolejności:

1. małżonek i zstępni spadkodawcy,
2. małżonek, rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa spadkodawcy,
3. dziadkowie spadkodawcy,
4. dzieci małżonka spadkodawcy,
5. gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy i Skarb Państwa.

Każda kolejna grupa dochodzi do dziedziczenia w braku spadkobierców z grupy wcześniejszej.

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek (art. 931 § 1 zd. 1). Art. 935 określa zasady dziedziczenia przez piątą (ostatnią) grupę spadkobierców ustawowych, obejmującą gminę ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy oraz Skarb Państwa. W razie Pana śmierci spadek po Panu dziedziczą Pana dzieci i żona po 1/3 spadku. Przy czym Pana masa spadkowa to oczywiście Pana udział w majątku wspólnym. Rozdzielność majątkowa niewiele zmieni w tej sy tuacji. Oczywiście możecie Państwo rozporządzić majątkiem spadkowym na wypadek śmierci w drodze testamentu. Wówczas do spadku dochodzi osoba wskazana w treści testamentu. Bliscy są wyłączeni od dziedziczenia. Mogą dochodzić od spadkobiercy testamentowego zachowku stanowiącego 1/2 (w przypadku gdy zstępny jest trwale niezdolny do pracy 2/3) udziału spadkowego.

W mojej ocenie najkorzystniej jest więc sporządzić testamenty wzajemne między Państwem.

Zobacz również: Podział majątku po śmierci małżonka

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59