Ojciec unika kontaktu z dzieckiem – co może zrobić matka?

Ograniczenie ojcu władzy rodzicielskiej

Z treści Pani pytania wynika, że jest Pani matką 3-letniego dziecka. Z ojcem dziecka nie tworzycie Państwo pary. Kontakt ojca z dzieckiem jest sporadyczny. Na Pani prośby o pomoc w wychowaniu dziecka, opiece nad nim, ojciec dziecka nie wykazuje ochoty. Pani wolą jest uregulowanie kontaktów ojca z dzieckiem.

W pierwszej kolejności wyraźnie podkreślić należy, iż władza rodzicielska jest odrębna od prawa do kontaktów. Nie wskazuje Pani co prawda, czy ojciec ma ograniczoną, czy też pełną władzę rodzicielską, ale dla potrzeb niniejszej opinii przyjmuję, że władza jest pełna.

Pierwszym krokiem zatem winno być ograniczenie ojcu władzy rodzicielskiej. Już choćby osobne miejsce zamieszkania ojca, jego znikomy kontakt z dzieckiem, a także nadużywanie alkoholu wskazuje, iż władza rodzicielska winna być ograniczona.

Ograniczając ojcu władzę rodzicielską winna Pani dysponować dowodami na okoliczność jej niewykonywania przez tegoż lub jej nienależytego wykonywania. Dobrze byłoby, gdyby miała Pani świadków, którzy potwierdzą Pani zastrzeżenia do ojca dziecka.

Czy sąd może przymusić rodzica do kontaktów z dzieckiem?

Przechodząc do problemu związanego z kontaktami ojca z dzieckiem – obawiam się, że Pani wola może nie spotkać się ze zrozumieniem. Sądy bowiem nie mogą przymuszać do realizowania prawa do kontaktów rodzica z dzieckiem. Jedynie niezrealizowanie takiego prawa powoduje, że władza rodzicielska rodzica może być ograniczona lub całkowicie wyłączona (pozbawienie władzy rodzicielskiej). Z treści Pani pytania wynika bowiem, że z jeden strony chciałaby Pani, by ojciec zajmował się dzieckiem, a z drugiej strony nie wyraża Pani zgody na zabieranie dziecka do niego. Innymi słowy, kontakty mają się odbywać na Pani zasadach. O ile jest to zrozumiałe, o tyle zachodzi pytanie jaki sens jest zakładać sprawę o kontakty ojca z dzieckiem, jeżeli nie może go Pani do tych kontaktów przymusić.

Osobiście uważam, że winna Pani raczej przygotować się do sprawy o uregulowanie kontaktów, a na ten moment skupić się na podwyższeniu alimentów, by było Panią stać na opłacenie pomocy do dziecka w czasie, kiedy Pani musi coś załatwić. Wówczas, jak mniemam, ojciec założy sprawę o kontakty i wtenczas będzie moment, by żądać jego kontaktów, ale jedynie w miejscu zamieszkania dziecka.

Uzyskanie wyższych alimentów na opłacenie pomocy do dziecka

Tego rodzaju sprawy są bardzo częstymi w praktyce. Niestety, jak już wspomniałem nie ma przepisu, który by pozwolił rodzicowi przymusić drugiego rodzica do kontaktu z dzieckiem. Ja w swojej praktyce, z sukcesami, stosuję techniki opisane powyżej, tj. inicjuję postępowanie o alimenty celem uzyskania wyższych alimentów na opłacenie pomocy do dziecka, a następnie spotykam się ze sprawą o kontakty jako odwet za sprawę o podwyższenie. Do takich spraw musi być jednak Pani dobrze przygotowana, tj. poprzez wykazanie jakie są usprawiedliwione potrzeby dziecka, jakie są możliwości zarobkowe i majątkowe ojca dziecka. Dobrze byłoby, gdyby na takie wydatki miała Pani co najmniej paragon (faktury imienne są mile widziane w sądach). Wydatki na dziecko proszę podzielić na indywidualne (żywienie, odzież, lekarstwa, pieluchy, zabawki, itp.) oraz wspólne (koszty mieszkania podzielone na liczbę osób zamieszkujących w lokalu). Nadto proszę spróbować uzyskać dowody na poparcie Pani zarzutów względem ojca dziecka – alkohol, gry komputerowe.

W toku sprawy o kontakty sąd może nie ustalić kontaktów ojca dziecka z dzieckiem w dni robocze, jeżeli ten pracuje. Zatem może okazać się, że jeżeli udałoby się Pani udowodnić zarzuty wobec ojca (alkohol, gry komputerowe), wówczas sąd mógłby ustalić takie kontakty w miejscu zamieszkania dziecka w weekendy.

Zobacz również: Kontakty ojca z dzieckiem w wakacje

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59