Prawa żony zajmującej się dziećmi w przypadku rozwodu

Obowiązek zabezpieczenia potrzeb rodziny

Jeżeli mąż jest zdecydowany na rozwód i złoży pozew rozwodowy, to sąd niestety taki rozwód orzeknie. Jeżeli jednak mąż obecnie Pani nie pomaga finansowo, może Pani dochodzić od niego roszczenia w zakresie zabezpieczenia potrzeb rodziny.

Zgodnie z treścią art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w skrócie K.r.io.) „Oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym”.

Przewidzianemu w art. 27 K.r.io. obowiązkowi każdego z małżonków zaspokajania potrzeb rodziny odpowiada prawo podmiotowe współmałżonka, który może domagać się wypełnienia tego obowiązku. W nauce prawa przyjmuje się, że to prawo podmiotowe przysługuje każdemu z małżonków nie tylko w interesie własnym, lecz także w interesie wszystkich członków rodziny (zob. J. Gwiazdomorski, „Alimentacyjny” obowiązek, s. 13–14; tenże, w: System Prawa Rodzinnego, s. 252).

Artykuł ten zobowiązuje małżonków do zaspokajania „potrzeb rodziny” jako całości. Na jego podstawie nie można dochodzić odrębnych świadczeń (kwot) na rzecz każdego z członków rodziny.

Jak więc Pani widzi, artykuł 27 K.r.io. zobowiązuje każdego z małżonków do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych (por. art. 135 § 1 K.r.io.). Na zakres należnych świadczeń wpływ ma również to, że zaspokajane powinny być usprawiedliwione potrzeby rodziny.

Pozew o zaspokojenie potrzeb rodziny

Co do zasady więc małżonkowie po równo powinni zaspokajać wszelkie potrzeby powstałej rodziny, w tym właśnie dokonywać wszelkich opłat. Niniejsze dotyczy także kredytu, jednak sama umowa kredytowa (jeżeli zawarta jest przez dwóch małżonków) dodatkowo wskazuje na ich obowiązek solidarnej zapłaty w myśl przepisów Kodeksu cywilnego. Jeżeli – jak w Pani przypadku – jeden z małżonków uchyla się od niniejszego obowiązku, to w trakcie trwania małżeństwa ustawodawca przewidział możliwość dochodzenia takiego roszczenia.

Wykonania obowiązku przewidzianego w art. 27 K.r.io. można dochodzić w trybie procesu, a więc składając do powyżej wskazanego sądu pozew o zaspokojenie potrzeb rodziny. Proszę określić na podstawie Pani wydatków, jakie alimenty powinien łożyć mąż na utrzymanie rodziny.

Najczęstszym rozwiązaniem jest powództwo z treści art. 27 K.r.io. Powództwo o przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny małżonek wytacza w imieniu własnym. Uwzględniając powództwo wytoczone na podstawie art. 27 K.r.io., sąd zasądza na rzecz powoda jedno świadczenie, najczęściej płatne miesięcznie tytułem zaspokojenia potrzeb całej rodziny.

Wskazuję także, iż przez okres trwania małżeństwa jak najbardziej może Pani zamieszkiwać z mężem w jego nieruchomości – albowiem powyższy przepis nakłada na niego obowiązek zabezpieczenia Pani potrzeb. Jeżeli jednak dojdzie do rozwodu, a mąż wystosuje roszczenie o to, aby się Pani wyprowadziła, powinna się Pani wyprowadzić. Jeżeli mają Państwo małoletnie dzieci, sąd przy rozwodzie orzeknie także o władzy rodzicielskiej nad dziećmi, miejscu ich zamieszkania i alimentach na nich. Proszę więc zastanowić się, jak Państwo chcecie uregulować tę kwestię.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59