Ile kosztuje intercyza u notariusza i jakie dokumenty są potrzebne?

Ile kosztuje intercyza u notariusza w 2026 roku?

Wysokość maksymalnego wynagrodzenia za sporządzenie umowy majątkowej małżeńskiej określa § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. Przepis przewiduje maksymalną taksę wynoszącą 400 zł netto.

Po doliczeniu podatku VAT w wysokości 23% otrzymujemy 492 zł brutto za podstawową czynność. Jest to ustawowy limit wynagrodzenia za sporządzenie samej umowy, a nie obowiązkowa cena pobierana przez każdą kancelarię. Notariusz może uzgodnić niższe wynagrodzenie.

Wartość mieszkania, oszczędności czy przedsiębiorstwa posiadanego przez małżonków nie zwiększa maksymalnej taksy za samo zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej. Inaczej może wyglądać rachunek, jeżeli strony jednocześnie dokonują podziału majątku albo przeniesienia własności nieruchomości.

Dlaczego całkowity koszt intercyzy może przekroczyć 492 zł?

Najczęściej powodem są wypisy aktu notarialnego. Ich cena zależy od liczby stron i zamówionych egzemplarzy. Zgodnie z § 12 rozporządzenia maksymalna stawka wynosi 6 zł netto za każdą rozpoczętą stronę wypisu.

Jeżeli wypis obejmuje pięć rozpoczętych stron, jego koszt według maksymalnej stawki wynosi 30 zł netto, czyli 36,90 zł brutto. Dwa takie wypisy kosztują łącznie 73,80 zł brutto. Przy maksymalnej taksie za intercyzę daje to 565,80 zł brutto. Jest to przykład obliczenia, a nie stała cena każdej intercyzy.

Dodatkowe wynagrodzenie może dotyczyć odrębnie zamówionych czynności, takich jak sporządzenie pełnomocnictwa, poświadczenia czy umowy obejmującej podział majątku. Przed podpisaniem dokumentów warto uzyskać szczegółowe zestawienie kosztów.

Jakie dokumenty są potrzebne do intercyzy?

Zakres dokumentów zależy przede wszystkim od tego, czy strony zawierają intercyzę przed ślubem, czy już w trakcie małżeństwa. Przy standardowej rozdzielności majątkowej lista dokumentów jest stosunkowo krótka.

Dokumenty do intercyzy przed ślubem

Przyszli małżonkowie powinni przygotować:

• ważne dowody osobiste lub paszporty;
• dane osobowe niezbędne do sporządzenia aktu, w tym numery PESEL, jeżeli zostały nadane;
• informację o planowanym rodzaju ustroju majątkowego;
• ewentualne dodatkowe dokumenty wskazane przez kancelarię w związku ze szczególnymi okolicznościami.

Do podpisania intercyzy przedślubnej nie jest potrzebny akt małżeństwa, ponieważ małżeństwo nie zostało jeszcze zawarte. Umowa ma regulować stosunki majątkowe stron po ślubie. Jeżeli małżeństwo ostatecznie nie zostanie zawarte, nie powstanie wynikający z niej małżeński ustrój majątkowy.

Dokumenty do intercyzy po ślubie

Małżonkowie powinni przygotować dokumenty tożsamości oraz informacje dotyczące daty i miejsca zawarcia małżeństwa. Notariusz może poprosić także o odpis aktu małżeństwa, jeżeli będzie potrzebny do potwierdzenia danych.

Nie należy zakładać, że każda kancelaria zawsze wymaga papierowego odpisu. Wymagania najlepiej potwierdzić podczas rezerwowania terminu. Jeśli wcześniej została zawarta inna umowa majątkowa, należy również przekazać notariuszowi jej wypis.

Czy trzeba przynosić dokumenty dotyczące mieszkania, kredytu i oszczędności?

Przy zwykłej umowie ustanawiającej rozdzielność majątkową zasadniczo nie trzeba przedstawiać dokumentów własności wszystkich składników majątku ani wyceniać nieruchomości. Nie ma też ogólnego wymogu dostarczania historii rachunków bankowych, dokumentów samochodu czy zaświadczeń o zarobkach.

Inaczej może być, gdy małżonkowie planują szczególne postanowienia dotyczące konkretnych składników majątkowych albo jednocześnie chcą podzielić majątek wspólny. Wtedy notariusz może potrzebować dokumentów nabycia nieruchomości, numerów ksiąg wieczystych i innych informacji odpowiednich do zakresu czynności.

Rodzaje intercyzy i ich znaczenie dla przygotowania aktu

Art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pozwala przyszłym małżonkom lub małżonkom zawrzeć w formie aktu notarialnego umowę rozszerzającą albo ograniczającą wspólność ustawową, ustanawiającą rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków.

Przed wizytą trzeba zatem ustalić, czy celem jest całkowite wyłączenie wspólności, zmiana jej zakresu, czy zastosowanie szczególnego ustroju z wyrównaniem dorobków. Wybrany wariant wpływa na treść aktu i zakres ustaleń, ale sam w sobie nie zwiększa maksymalnej stawki określonej dla umowy majątkowej małżeńskiej.

Przy standardowej rozdzielności majątkowej zazwyczaj nie ma potrzeby szczegółowego opisywania całego majątku. Przy rozszerzaniu lub ograniczaniu wspólności strony powinny natomiast jasno ustalić, jakich składników lub kategorii praw mają dotyczyć postanowienia.

Forma notarialna, moment zawarcia i zakres umowy

Intercyza wymaga formy aktu notarialnego. Umowa sporządzona samodzielnie i podpisana przez oboje małżonków nie zastępuje tej formy. Konieczne są zgodne oświadczenia stron złożone w sposób wymagany prawem.

Możliwe jest działanie przez odpowiednio umocowanego pełnomocnika, jednak wymagania dotyczące formy i zakresu pełnomocnictwa należy wcześniej uzgodnić z notariuszem. Sporządzenie pełnomocnictwa może wiązać się z dodatkowym kosztem.

Intercyzę można zawrzeć przed ślubem albo w dowolnym momencie małżeństwa. Nie obowiązuje ogólny ustawowy termin liczony od dnia zawarcia małżeństwa. Zawarcie umowy majątkowej nie wymaga wszczynania postępowania sądowego, jeżeli małżonkowie są zgodni.

Umowa przedślubna kształtuje ustrój majątkowy po zawarciu małżeństwa. Umowa podpisywana w trakcie małżeństwa zmienia obowiązujący ustrój zgodnie z prawem, ale nie może służyć dowolnemu wstecznemu pozbawianiu wierzycieli ich praw.

Więcej informacji o formalnościach i skutkach zmiany ustroju zawiera poradnik dotyczący intercyzy w trakcie małżeństwa.

Co można rozszerzyć, ograniczyć albo wyłączyć w intercyzie?

Małżonkowie mają swobodę wyboru ustawowo dopuszczalnego ustroju, ale nie mogą dowolnie kształtować wszystkich praw majątkowych. Przykładowo art. 49 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wyklucza rozszerzenie wspólności na określone składniki, w tym przedmioty, które w przyszłości przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny, oraz niewymagalne jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę.

Jeżeli strony chcą ustanowić niestandardowe zasady dotyczące nieruchomości, udziałów w spółce lub innych składników majątku, powinny wcześniej przekazać notariuszowi szczegółowy opis zamierzonego rozwiązania. Może się bowiem okazać, że oprócz intercyzy konieczna będzie odrębna czynność prawna.

Samo sporządzenie intercyzy nie oznacza automatycznego przeniesienia własności wskazanego mieszkania czy samochodu z jednego małżonka na drugiego. Trzeba odróżniać zmianę ustroju majątkowego od rozporządzenia konkretnym prawem.

Zmiana, rozwiązanie intercyzy i powrót do wspólności – koszty i dokumenty

Umowę majątkową małżeńską można później zmienić albo rozwiązać. Zgodnie z art. 47 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego także taka czynność wymaga formy aktu notarialnego.

Oznacza to konieczność ponownego poniesienia kosztów notarialnych związanych z przygotowaniem odpowiedniego aktu i wypisów. Strony powinny przedstawić dokumenty tożsamości, dane małżeństwa oraz wypis wcześniej zawartej umowy.

Jeżeli umowa majątkowa zostanie rozwiązana podczas trwania małżeństwa, między małżonkami powstaje wspólność ustawowa, chyba że postanowią inaczej. Szczegółowe konsekwencje tej decyzji opisuje artykuł o zniesieniu rozdzielności majątkowej w praktyce.

Przywrócenie wspólności nie oznacza automatycznego cofnięcia wszystkich skutków wcześniejszego funkcjonowania rozdzielności. Dlatego przed podpisaniem kolejnej umowy warto ustalić, jaki ma być jej rzeczywisty zakres.

Skutki intercyzy dla majątku, dochodów i późniejszego podziału

Podpisanie intercyzy ustanawiającej rozdzielność majątkową powoduje, że małżonkowie funkcjonują w odrębnych majątkach zgodnie z zasadami tego ustroju. Co do zasady wynagrodzenia i składniki nabywane później przez każdego z nich nie tworzą nowego majątku objętego wspólnością ustawową.

Nie oznacza to jednak automatycznego podziału majątku zgromadzonego wcześniej. Jeżeli małżonkowie posiadali wspólne mieszkanie, oszczędności czy inne składniki, ustanie wspólności nie przyznaje samoistnie każdej konkretnej rzeczy jednemu z nich.

Koszt samej intercyzy nie obejmuje automatycznie podziału majątku. Umowny podział może wymagać odrębnej czynności, a jeżeli obejmuje nieruchomość, zasadniczo konieczna jest forma aktu notarialnego. Wynagrodzenie za podział zależy od odpowiednich przepisów i wartości przedmiotu czynności.

Intercyza nie zwalnia również automatycznie z obowiązku spłaty wcześniej zaciągniętego wspólnego kredytu. Zmiana osób odpowiedzialnych wobec banku wymaga odpowiedniej podstawy prawnej, a nie jedynie podpisania umowy majątkowej.

Skuteczność intercyzy wobec banku, wierzyciela i kontrahenta

Sam fakt zawarcia intercyzy w kancelarii nie oznacza, że można zawsze powołać się na nią wobec każdego wierzyciela. Zgodnie z art. 47(1) Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonek może powoływać się względem innych osób na umowę majątkową, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome.

W relacjach gospodarczych znaczenie może mieć zatem sposób poinformowania kontrahenta o obowiązującym ustroju. Wypis aktu notarialnego może posłużyć do wykazania jego treści. Nie oznacza to jednak obowiązku przekazywania całego dokumentu każdej osobie, z którą małżonek zawiera jakąkolwiek umowę.

Bank może żądać informacji o ustroju majątkowym w związku z analizą kredytową lub obowiązującą umową. Warto również sprawdzić, czy na małżonku prowadzącym działalność gospodarczą ciążą szczególne obowiązki informacyjne dotyczące ustroju majątkowego.

Najczęstsze błędy przy ustalaniu kosztu intercyzy

Najczęstsze nieporozumienia wynikają z mylenia opłaty za pojedynczą czynność z całkowitym kosztem planowanego uregulowania majątku. Problemy może spowodować w szczególności:

• przyjęcie, że 400 zł to obowiązkowa cena brutto zamiast maksymalnej taksy netto;
• nieuwzględnienie kosztu wypisów aktu;
• założenie, że standardowa intercyza obejmuje podział majątku lub przeniesienie własności nieruchomości;
• niepoinformowanie kancelarii o wcześniejszej umowie majątkowej;
• brak uzgodnienia, czy potrzebne będą dokumenty dotyczące nieruchomości lub innych praw;
• przekonanie, że podpis jednego małżonka wystarczy do ustanowienia umownej rozdzielności.

Jeżeli drugi małżonek odmawia podpisania intercyzy, notariusz nie może zastąpić jego zgody. W ustawowo określonych okolicznościach rozdzielności można dochodzić na drodze sądowej. Jest to jednak odrębna procedura, którą omawia poradnik wyjaśniający, jak uzyskać rozdzielność majątkową w trakcie małżeństwa.

FAQ – praktyczne pytania o dokumenty i opłaty

Czy można podpisać intercyzę podczas jednej wizyty?

Tak, jeśli obie strony są zgodne, notariusz dysponuje wymaganymi danymi i dokumentami, a treść aktu została przygotowana. Przy niestandardowych postanowieniach wcześniejsze uzgodnienie projektu może być konieczne.

Czy do intercyzy trzeba przedstawiać zaświadczenie o zarobkach?

Przy standardowej umowie majątkowej zasadniczo nie. Wynagrodzenie notariusza za samą intercyzę nie zależy od wysokości miesięcznych dochodów małżonków. Dodatkowe informacje finansowe mogą być potrzebne przy odrębnych czynnościach.

Czy od intercyzy płaci się podatek od czynności cywilnoprawnych?

Sama typowa umowa majątkowa małżeńska nie należy do katalogu czynności podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Inaczej należy ocenić ewentualne odrębne czynności wykonywane przy tej samej okazji, na przykład odpłatne przeniesienie określonych praw.

Czy jeden małżonek może sam zamówić intercyzę?

Tak, jeden małżonek może skontaktować się z kancelarią, przekazać dane i zlecić przygotowanie projektu. Do zawarcia umowy potrzebne są jednak zgodne oświadczenia obojga małżonków albo ich odpowiednio umocowanych przedstawicieli.

Czy intercyza przed ślubem jest tańsza niż po ślubie?

Przepisy nie przewidują wyższej maksymalnej taksy tylko dlatego, że umowę zawarto po ślubie. Maksymalna stawka za samą umowę majątkową małżeńską wynosi w obu przypadkach 400 zł netto. Różnice w końcowym rachunku mogą wynikać z liczby wypisów lub dodatkowych czynności.

Czy można uzyskać wypis intercyzy po kilku latach?

Tak, jeżeli dokument znajduje się we właściwym zasobie notarialnym, uprawniona osoba może wystąpić o jego wypis zgodnie z przepisami Prawa o notariacie. Należy ustalić, w której kancelarii albo archiwum przechowywany jest akt. Wydanie wypisu wiąże się z odpowiednią opłatą.

Co zrobić przed podpisaniem intercyzy?

Najlepiej najpierw ustalić wspólnie cel umowy, a następnie skontaktować się z wybraną kancelarią. Należy podać, czy strony są już małżeństwem, jaki ustrój chcą wprowadzić oraz czy wcześniej zawierały umowy majątkowe.

Przy rozmowie z kancelarią warto poprosić o kompletny wykaz dokumentów i wycenę obejmującą VAT oraz planowane wypisy. Jeżeli intercyzie ma towarzyszyć podział nieruchomości lub inna czynność, trzeba wyraźnie zaznaczyć to przed przygotowaniem aktu.

Takie rozdzielenie czynności pozwala ustalić rzeczywisty koszt, uniknąć niepotrzebnego kompletowania dokumentacji i zmniejszyć ryzyko, że podpisany akt nie będzie odpowiadał zamierzeniom małżonków.

Źródła

• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w szczególności art. 31, art. 47, art. 47(1), art. 49 oraz art. 51–51(5).
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, w szczególności § 8 pkt 2 i § 12; tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1566.
• Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie, w szczególności przepisy dotyczące aktów notarialnych, wynagrodzenia notariusza oraz wypisów.
• Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, w szczególności art. 1.
• Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania usług notarialnych.