Rozdzielność majątkowa a komornik małżonka – co może zająć?

Komornik małżonka – zakres problemu i najważniejsze rozróżnienia

Najczęstsza sytuacja wygląda następująco: mąż ma niespłacony kredyt, zobowiązania z działalności gospodarczej albo dług wynikający z wyroku sądowego. Wierzyciel kieruje sprawę do komornika, a żona obawia się zajęcia swojego rachunku, samochodu lub mieszkania. Małżonkowie mają podpisaną intercyzę i zakładają, że ich majątki są całkowicie bezpieczne.

Ochrona wynikająca z rozdzielności może być szeroka, jednak trzeba oddzielić trzy kwestie:

• Odpowiedzialność za dług – czy drugi małżonek jest również dłużnikiem, na przykład jako współkredytobiorca lub poręczyciel?
• Zakres majątku dostępnego dla wierzyciela – czy wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z majątku, który należał lub należałby do wspólności małżeńskiej?
• Uprawnienia komornika – czy konkretny składnik majątkowy może zostać zajęty na podstawie istniejącego tytułu wykonawczego?

Komornik nie ustala na nowo, kto powinien spłacić kredyt. Prowadzi egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego i przepisów określających dopuszczalny zakres zajęcia. Spór o własność rzeczy albo o skuteczność intercyzy może wymagać rozstrzygnięcia przez sąd.

Nie należy utożsamiać osobistej odpowiedzialności za dług z możliwością egzekucji z określonego majątku. W niektórych sytuacjach wierzyciel może uzyskać możliwość egzekucji z majątku wspólnego, mimo że drugi małżonek nie jest osobistym dłużnikiem z umowy.

Osobnej oceny wymagają długi małżonka sprzed ślubu, ponieważ powstały przed ustanowieniem wspólności. Inny problem stanowi zabezpieczenie majątku przed skutkami ryzykownych zachowań współmałżonka. Jeżeli natomiast przeszkodą w ustanowieniu rozdzielności jest brak zgody małżonka na rozdzielność, należy rozważyć drogę sądową.

Kiedy odpowiada małżonek, majątek wspólny lub majątek osobisty?

Podstawową zasadą jest to, że każdy z małżonków pozostających w ustroju rozdzielności majątkowej posiada własny majątek i samodzielnie nim zarządza. Wynika to z art. 51 i 51¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Jeżeli mąż zaciąga zobowiązanie wyłącznie we własnym imieniu, a rozdzielność obowiązuje i jest skuteczna wobec wierzyciela, egzekucja powinna zasadniczo dotyczyć majątku męża, nie zaś odrębnego majątku żony.

Co może zająć komornik przy skutecznej rozdzielności?

Wierzyciel osobisty jednego małżonka może co do zasady kierować egzekucję do należących do niego składników, w szczególności:

• wynagrodzenia za pracę i innych wierzytelności dłużnika, z uwzględnieniem ustawowych ograniczeń egzekucji;
• pieniędzy na rachunkach bankowych dłużnika;
• samochodu, nieruchomości oraz innych rzeczy będących własnością dłużnika;
• udziału dłużnika we współwłasności przedmiotów należących do niego i innych osób;
• dochodów i składników majątkowych związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, w zakresie dopuszczonym przepisami.

Rozdzielność majątkowa nie zakazuje małżonkom wspólnego kupowania rzeczy. Jeżeli po jej ustanowieniu kupią mieszkanie po połowie, powstaje między nimi współwłasność w częściach ułamkowych. Wierzyciel jednego z nich może co do zasady skierować egzekucję do udziału należącego do dłużnika, a nie automatycznie do całej nieruchomości.

Czy komornik może zająć mieszkanie lub samochód drugiego małżonka?

Sam fakt pozostawania w małżeństwie nie daje podstaw do egzekucji z rzeczy należącej wyłącznie do osoby niebędącej dłużnikiem. Znaczenie mają jednak dokumenty własności, chwila nabycia oraz pochodzenie przedmiotu.

Jeżeli samochód został zakupiony przez żonę po ustanowieniu skutecznej rozdzielności i należy wyłącznie do niej, zasadniczo nie powinien służyć zaspokojeniu osobistych długów męża.

Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy samochód zakupiono wcześniej z majątku wspólnego albo gdy mimo formalnej rozdzielności wierzyciel może powoływać się na jej nieskuteczność wobec niego. Sam dowód rejestracyjny pojazdu nie zawsze rozstrzyga o własności. W sporze przydatne mogą być również umowa nabycia, faktura, potwierdzenie zapłaty i dokumenty dotyczące ustroju majątkowego.

Co z majątkiem wspólnym istniejącym przed intercyzą?

Ustanowienie rozdzielności kończy dotychczasowy ustrój wspólności, ale samo w sobie nie oznacza podziału wszystkich rzeczy zgromadzonych wcześniej. Do czasu podziału majątek objęty dawną wspólnością podlega zasadom właściwym dla majątku po ustaniu wspólności. Powstają udziały małżonków, a możliwość prowadzenia egzekucji trzeba ustalać z uwzględnieniem rodzaju składnika, podstawy zobowiązania oraz skuteczności rozdzielności wobec wierzyciela.

Nie można zatem przyjmować, że mieszkanie zakupione wspólnie przed intercyzą stało się automatycznie wyłączną własnością tego małżonka, który nie ma długów.

Wiedza wierzyciela o intercyzie i znaczenie zgody na zobowiązanie

Zgodnie z art. 47¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonek może powoływać się wobec innych osób na umowę majątkową małżeńską, gdy jej zawarcie oraz rodzaj były tym osobom wiadome. Oznacza to, że prawidłowo podpisany akt notarialny nie zawsze wystarcza, aby przeciwstawić rozdzielność konkretnemu wierzycielowi.

Kiedy wierzyciel powinien wiedzieć o rozdzielności?

W przypadku zobowiązań umownych zasadnicze znaczenie ma wykazanie, że wierzyciel wiedział o zawarciu i rodzaju umowy majątkowej przed powstaniem wierzytelności. Późniejsze poinformowanie go o intercyzie nie musi usuwać skutków wcześniejszej niewiedzy.

Nie chodzi wyłącznie o to, czy bank albo kontrahent otrzymał kopię aktu notarialnego. Wiedza może wynikać także z treści umowy kredytowej, korespondencji lub innych okoliczności pozwalających wykazać, że wierzyciel znał istniejący ustrój.

Nie jest natomiast bezpieczne założenie, że samo sporządzenie aktu notarialnego oznacza automatyczne poinformowanie wszystkich przyszłych wierzycieli. Osobno trzeba badać skutki rozdzielności ustanowionej orzeczeniem sądu, ponieważ art. 47¹ odnosi się do umowy majątkowej.

Czy podpis małżonka pod kredytem oznacza zgodę?

Art. 41 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego określa zakres odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązania jednego małżonka. Jeżeli zobowiązanie wynikające z czynności prawnej zostało zaciągnięte za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może na zasadach przewidzianych ustawą dochodzić zaspokojenia także z majątku wspólnego.

Brak takiej zgody ogranicza zasadniczo zakres egzekucji z majątku wspólnego, choć ustawa przewiduje określone możliwości zaspokojenia, między innymi z wynagrodzenia i innych dochodów dłużnika.

Zgoda na zaciągnięcie zobowiązania nie jest tym samym co przystąpienie do długu. Małżonek, który podpisał umowę jako współkredytobiorca albo poręczyciel, może odpowiadać osobiście niezależnie od ustroju majątkowego. Dlatego należy dokładnie sprawdzić treść podpisanego dokumentu.

Długi firmowe, podatkowe, alimentacyjne i poręczenia

Rodzaj zobowiązania ma znaczenie dla oceny, czy rozdzielność rzeczywiście zabezpiecza drugiego małżonka przed egzekucją.

Długi z jednoosobowej działalności gospodarczej

Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą odpowiada za jej zobowiązania własnym majątkiem. Samo wpisanie działalności do CEIDG nie tworzy odrębnego majątku przedsiębiorstwa, który byłby automatycznie oddzielony od majątku właściciela.

Jeżeli przedsiębiorca pozostaje w skutecznym wobec wierzyciela ustroju rozdzielności, drugi małżonek zasadniczo nie odpowiada za jego firmowe zobowiązania wyłącznie z racji małżeństwa. Ryzyko powstaje zwłaszcza wtedy, gdy intercyza została zawarta po nawiązaniu stosunków gospodarczych, wierzyciel nie wiedział o jej zawarciu i rodzaju albo drugi małżonek sam udzielił zabezpieczenia zobowiązania.

Zaległości podatkowe i składkowe

Egzekucja podatków i innych należności publicznoprawnych może podlegać szczególnym przepisom dotyczącym odpowiedzialności i egzekucji administracyjnej. Nie każda taka sprawa trafia do komornika sądowego.

Przykładowo art. 29 Ordynacji podatkowej przewiduje określony zakres odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe podatnika, a art. 29 § 2 reguluje skutki ograniczenia albo wyłączenia wspólności.

Przy zaległościach publicznoprawnych nie wolno więc poprzestawać na ogólnej zasadzie ochrony wynikającej z intercyzy. Trzeba ustalić rodzaj należności, właściwe przepisy i okres, którego dotyczy zobowiązanie.

Alimenty jednego małżonka

Obowiązek alimentacyjny jest zobowiązaniem osoby, na której ciąży. Nowy małżonek osoby zobowiązanej do alimentów nie staje się automatycznie dłużnikiem alimentacyjnym tylko dlatego, że pozostaje z nią w związku małżeńskim.

Rozdzielność nie wyłącza jednak możliwości prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia, rachunków i innych składników należących do samego zobowiązanego. Alimenty podlegają także szczególnym zasadom egzekucji, w tym dotyczącym potrąceń z wynagrodzenia.

Poręczenie lub wspólny kredyt

Intercyza nie chroni małżonka przed zobowiązaniem, które sam zaciągnął. Jeżeli żona poręczyła kredyt męża albo oboje podpisali umowę jako dłużnicy solidarni, wierzyciel może dochodzić zapłaty na podstawie odpowiednich postanowień umowy i przepisów prawa. Ochronę wynikającą z rozdzielności trzeba więc odróżnić od odpowiedzialności powstałej wskutek własnego oświadczenia woli.

Egzekucja komornicza oraz środki obrony małżonka

Jeżeli egzekucja została już wszczęta, podstawowym błędem jest ograniczenie się do ustnego poinformowania komornika, że małżonkowie mają intercyzę. Dokument trzeba przedstawić, ale nie zawsze doprowadzi to do uchylenia zajęcia.

Środek prawny zależy od tego, czy małżonek jest objęty tytułem wykonawczym, czy zajęto rzecz należącą do osoby trzeciej i czy spór dotyczy czynności komornika, czy samej dopuszczalności egzekucji.

Powództwo o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji

Jeżeli komornik zajął rzecz, do której przysługuje prawo osobie niebędącej dłużnikiem, zastosowanie może znaleźć art. 841 Kodeksu postępowania cywilnego. Osoba trzecia może domagać się zwolnienia przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa.

Termin na wniesienie powództwa wynosi zasadniczo miesiąc od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że przepisy odrębne przewidują inny termin.

Powództwo kieruje się przeciwko wierzycielowi, a jeżeli dłużnik zaprzecza prawu powoda – także przeciwko dłużnikowi. Pozew wnosi się do sądu właściwego zgodnie z przepisami dotyczącymi powództw przeciwegzekucyjnych; rzeczowa właściwość sądu zależy między innymi od wartości przedmiotu sporu.

W pozwie należy wskazać zajęty przedmiot, prawo do niego oraz okoliczności świadczące o niedopuszczalności egzekucji. Dołącza się dokumenty potwierdzające własność i, gdy jest to istotne, skuteczność rozdzielności wobec wierzyciela.

Samo wniesienie pozwu nie gwarantuje wstrzymania sprzedaży zajętej rzeczy. Jeżeli istnieje ryzyko szybkiej licytacji, należy rozważyć również odpowiedni wniosek o zabezpieczenie powództwa.

Powództwo przeciwegzekucyjne małżonka objętego klauzulą wykonalności

Szczególną sytuację reguluje art. 787² KPC. Samo zawarcie umowy majątkowej nie stanowi przeszkody do nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika na zasadach wynikających z art. 787 lub 787¹ KPC.

Możliwa jest wtedy egzekucja do określonych składników, które należałyby do majątku wspólnego, gdyby umowy majątkowej nie zawarto. Nie oznacza to jednak pozbawienia małżonków ochrony. Jeżeli intercyza była skuteczna wobec wierzyciela, jej skutki można podnosić w odpowiednim powództwie przeciwegzekucyjnym. Art. 840¹ KPC przewiduje w takim przypadku odpowiednie stosowanie przepisów o powództwie opozycyjnym.

Trzeba zatem ustalić, czy małżonek został objęty klauzulą wykonalności oraz jaki zakres odpowiedzialności wskazano w tytule. Taka sytuacja wymaga innej argumentacji niż zwykłe zajęcie rzeczy należącej do osoby trzeciej.

Skarga na czynności komornika

Jeżeli problem dotyczy wadliwej czynności komornika, zastosowanie może mieć skarga na czynności komornika z art. 767 KPC. Co do zasady skargę wnosi się w terminie tygodnia, liczonym według zasad określonych w art. 767 § 4 KPC. Skargę na czynność komornika wnosi się za jego pośrednictwem do właściwego sądu rejonowego.

Nie jest to jednak uniwersalny środek służący do rozstrzygania sporów o własność. Jeżeli problem polega na tym, że zajęty przedmiot należy do osoby trzeciej, właściwą drogą może być powództwo z art. 841 KPC. Skarga na czynności komornika nie zastępuje automatycznie tego powództwa i nie należy zakładać, że jej wniesienie przerywa miesięczny termin do żądania zwolnienia przedmiotu od egzekucji.

Co zrobić bezpośrednio po otrzymaniu zawiadomienia o egzekucji?

1. Sprawdź, przeciwko komu wystawiono tytuł wykonawczy i czy obejmuje również drugiego małżonka.
2. Ustal, co zostało zajęte, kiedy nastąpiło zajęcie i kiedy dowiedziałeś się o naruszeniu swojego prawa.
3. Przedstaw komornikowi dokumenty dotyczące rozdzielności oraz własności przedmiotu.
4. Ustal stanowisko wierzyciela i sprawdź, czy możliwe jest dobrowolne zwolnienie zajętego składnika.
5. Niezwłocznie oceń, czy potrzebna jest skarga na czynność komornika, powództwo przeciwegzekucyjne albo wniosek o zabezpieczenie.

Nie należy samodzielnie usuwać zajętych rzeczy ani ich sprzedawać. Rozporządzanie mieniem zajętym w postępowaniu egzekucyjnym może powodować dodatkowe konsekwencje prawne.

Dokumenty potwierdzające datę i zakres rozdzielności

W sporze z wierzycielem albo komornikiem należy odróżnić dowód samego ustanowienia rozdzielności od dowodu jej skuteczności wobec konkretnego wierzyciela.

Najczęściej potrzebne są:

• Akt notarialny umowy majątkowej małżeńskiej – potwierdza zawarcie intercyzy, jej rodzaj i treść.
• Wyrok ustanawiający rozdzielność majątkową – jeżeli rozdzielność powstała na podstawie orzeczenia sądu; znaczenie ma wskazana w nim data.
• Dokumenty dotyczące zobowiązania – umowa kredytu, poręczenie, faktury, wezwania do zapłaty, orzeczenie sądu lub inne dokumenty wskazujące moment i podstawę powstania wierzytelności.
• Dowody wiedzy wierzyciela – korespondencja, dokumenty bankowe, potwierdzenie otrzymania informacji o intercyzie albo treść umowy zawierającej odpowiednie oświadczenie.
• Dowody własności – umowy sprzedaży, akty notarialne, faktury, potwierdzenia przelewów, dokumenty dotyczące podziału majątku.
• Dokumenty egzekucyjne – zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, protokół zajęcia, odpis tytułu wykonawczego, postanowienia oraz korespondencja z komornikiem.

Jeżeli rozdzielność została ustanowiona w czasie małżeństwa, pomocne może być także ustalenie, które przedmioty istniały wcześniej w majątku wspólnym i czy dokonano ich podziału.

Nie wystarczy samo oświadczenie, że rzecz została kupiona z własnych pieniędzy. W razie sporu trzeba wykazać odpowiednie okoliczności, a dowody powinny odpowiadać konkretnemu zarzutowi wierzyciela.

Czynności dokonane z pokrzywdzeniem wierzyciela

Rozdzielność majątkowa nie jest sposobem na legalne ukrycie majątku przed wierzycielami. Jeżeli małżonkowie ustanawiają ją dopiero po powstaniu poważnych zadłużeń, wierzyciel może badać, czy określone czynności nie naruszają jego praw.

Trzeba jednak oddzielić dwie sytuacje. Pierwsza dotyczy możliwości powołania się na samą umowę majątkową wobec wierzyciela. Tutaj podstawowe znaczenie ma art. 47¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Druga dotyczy czynności majątkowych powodujących pokrzywdzenie wierzyciela, na przykład przeniesienia wartościowego składnika majątku na drugiego małżonka. W takim przypadku mogą mieć zastosowanie przepisy art. 527 i następnych Kodeksu cywilnego, dotyczące skargi pauliańskiej.

Nie każda intercyza stanowi automatycznie czynność bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie skargi pauliańskiej. Konieczne jest ustalenie charakteru czynności, jej skutków majątkowych oraz ustawowych przesłanek ochrony wierzyciela.

Jeżeli jednak dłużnik dokonuje darowizny albo niekorzystnego dla siebie podziału majątku i wskutek tego staje się niewypłacalny lub bardziej niewypłacalny, wierzyciel może rozważyć żądanie uznania danej czynności za bezskuteczną wobec niego.

W przypadku osób pozostających w bliskim stosunku z dłużnikiem ustawodawca przewiduje określone domniemania dotyczące wiedzy o pokrzywdzeniu wierzycieli. Przy czynnościach nieodpłatnych zastosowanie mogą mieć również szczególne zasady z art. 528 KC.

Żądanie uznania czynności za bezskuteczną co do zasady podlega pięcioletniemu terminowi wynikającemu z art. 534 KC, liczonemu od daty czynności.

Ocena takiej sprawy wymaga analizy konkretnej czynności, a nie tylko daty sporządzenia intercyzy. Ustanowienie rozdzielności i późniejszy podział majątku mogą wywoływać odmienne skutki prawne.

Najczęstsze błędy i argumenty drugiej strony

Intercyza została zawarta już po powstaniu długu

Małżonkowie mogą prawidłowo ustanowić rozdzielność, ale nie oznacza to, że wcześniejszy wierzyciel automatycznie traci możliwość dochodzenia zaspokojenia w zakresie przysługującym mu przed zmianą ustroju. Dlatego konieczne jest porównanie dat powstania zobowiązania, zawarcia intercyzy oraz ewentualnego podziału majątku.

Małżonek nie jest dłużnikiem, ale podpisał dokument bankowy

Wierzyciel może twierdzić, że podpis oznaczał poręczenie, przystąpienie do długu albo wspólne zaciągnięcie zobowiązania. Nie należy przyjmować takiej argumentacji bez sprawdzenia treści dokumentu. Inne skutki wywołuje zwykła zgoda na dokonanie czynności, a inne podpisanie umowy jako strona odpowiedzialna za zapłatę.

Przedmiot znajduje się w mieszkaniu dłużnika

Komornik prowadzący egzekucję z ruchomości może dokonywać zajęcia rzeczy znajdujących się we władaniu dłużnika na zasadach określonych w art. 845 KPC. Nie rozstrzyga przy tym definitywnie każdego sporu o własność. Wspólne zamieszkiwanie może więc prowadzić do sytuacji, w której osoba niebędąca dłużnikiem musi wykazać swoje prawa do zajętej rzeczy.

Małżonkowie mają wspólny rachunek bankowy

Wspólny rachunek nie jest tym samym co wspólność majątkowa małżeńska. Można go posiadać także przy rozdzielności. Art. 891¹ KPC przewiduje szczególne zasady egzekucji z rachunku wspólnego dłużnika i osób trzecich. Znaczenie mają między innymi postanowienia umowy rachunku i wynikające z nich udziały, a przy ich braku ustawowe zasady ustalania udziałów.

Sam fakt, że część środków wpłacił małżonek niebędący dłużnikiem, nie zawsze pozwala automatycznie wyłączyć te pieniądze spod zajęcia. Trzeba zbadać konstrukcję rachunku oraz dostępne środki ochrony.

Brak dokumentów potwierdzających własność

Jeżeli żona twierdzi, że wszystkie wartościowe rzeczy znajdujące się w domu należą do niej, ale nie posiada dokumentów ani innych wiarygodnych dowodów, wykazanie jej praw może być trudniejsze. Najlepiej zachowywać umowy, faktury i potwierdzenia zapłaty już od chwili nabycia wartościowych przedmiotów.

FAQ – rozdzielność majątkowa a komornik

Czy komornik może zająć konto żony za długi męża?

Jeżeli rachunek należy wyłącznie do żony, nie jest ona dłużnikiem, a rozdzielność skutecznie chroni jej majątek przed danym wierzycielem, zasadniczo nie ma podstaw do zajęcia rachunku za osobisty dług męża. Inaczej należy analizować rachunek wspólny, rachunek objęty skutkami tytułu przeciwko małżonkowi albo sytuację, w której żona samodzielnie odpowiada za dług.

Czy komornik może wejść do wspólnego mieszkania mimo intercyzy?

Tak. Rozdzielność majątkowa nie oznacza automatycznego zakazu prowadzenia czynności egzekucyjnych w miejscu zamieszkania dłużnika. Nie daje jednak komornikowi prawa do ostatecznego pozbawienia drugiego małżonka własności rzeczy, które nie mogą być objęte egzekucją. W razie naruszenia praw właściciela konieczne może być skorzystanie z odpowiednich środków sądowych.

Czy ustanowienie rozdzielności zatrzyma już rozpoczętą egzekucję?

Nie automatycznie. Zawarcie intercyzy nie powoduje samo przez się umorzenia postępowania egzekucyjnego. Trzeba ustalić datę długu, zakres wcześniejszej odpowiedzialności, skuteczność rozdzielności wobec wierzyciela oraz to, czy zajęcie dotyczy majątku dłużnika, dawnego majątku wspólnego czy majątku drugiego małżonka.

Czy sąd może ustanowić rozdzielność z datą wcześniejszą?

Tak, ale wyłącznie na warunkach określonych w art. 52 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W wyjątkowych przypadkach sąd może wskazać datę wcześniejszą niż wniesienie pozwu, w szczególności gdy małżonkowie żyli w rozłączeniu. Nie następuje to automatycznie i nie oznacza pozbawienia wierzycieli ochrony wynikającej z właściwych przepisów.

Czy rozdzielność majątkowa chroni przed długami powstałymi po ślubie?

Może chronić przed zobowiązaniami zaciągniętymi samodzielnie przez drugiego małżonka, ale decydujące jest nie tylko to, czy dług powstał po ślubie. Trzeba zbadać, czy w chwili jego powstania obowiązywała rozdzielność, czy była skuteczna wobec wierzyciela oraz czy małżonek nie przyjął odpowiedzialności na innej podstawie.

Czy po rozwodzie komornik może egzekwować dawne długi z majątku byłych małżonków?

Rozwód kończy wspólność ustawową, jeżeli obowiązywała ona wcześniej, ale nie powoduje automatycznego wygaśnięcia zobowiązań ani praw wierzycieli. Przy dawnych długach trzeba ustalić podstawę odpowiedzialności, skutki ustania wspólności i ewentualnego podziału majątku oraz zakres tytułu wykonawczego.

Podsumowanie – co ustalić przed podjęciem działań?

Rozdzielność majątkowa może skutecznie ograniczyć ryzyko egzekucji z majątku małżonka dłużnika. Jej rzeczywista ochrona zależy jednak od historii zobowiązania oraz praw przysługujących wierzycielowi.

Przed podjęciem decyzji o pozwie lub innym środku obrony należy ustalić przede wszystkim:

• kiedy powstał dług i kiedy ustanowiono rozdzielność;
• czy wierzyciel wiedział o umowie majątkowej i jej rodzaju;
• czy drugi małżonek podpisał zobowiązanie, poręczenie lub zabezpieczenie;
• czy zajęty składnik stanowi majątek osobisty, współwłasność ułamkową czy element majątku po ustaniu wspólności;
• czy w sprawie biegnie termin do wniesienia powództwa lub skargi.

Jeżeli egzekucja już trwa, pierwszeństwo ma ustalenie bieżących terminów procesowych oraz zabezpieczenie dowodów własności. Samo posiadanie intercyzy nie zastępuje czynności potrzebnych do obrony majątku przed nieprawidłową egzekucją.

Źródła

• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w szczególności art. 31, 41, 46, 47, 47¹, 51, 51¹ i 52; tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 236.
• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, w szczególności art. 767, 787, 787¹, 787², 840, 840¹, 841, 843, 845 i 891¹.
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, w szczególności art. 527–534.
• Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, w szczególności art. 29.