Wyjazd dziecka do Egiptu po rozwodzie – czy potrzebna jest zgoda drugiego rodzica?

Rodzic planujący wakacje z dzieckiem często zakłada, że skoro po rozwodzie dziecko mieszka z nim na stałe, może samodzielnie zdecydować także o krótkim wyjeździe za granicę. To założenie bywa błędne. O tym, czy potrzebna jest zgoda drugiego rodzica, decyduje przede wszystkim zakres władzy rodzicielskiej określony w wyroku rozwodowym lub w późniejszym orzeczeniu sądu.

Czy po rozwodzie potrzebna jest zgoda na wyjazd dziecka do Egiptu?

Sam rozwód nie daje jednemu rodzicowi pełnej swobody

Zgodnie z art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice rozstrzygają wspólnie o istotnych sprawach dziecka, jeżeli oboje wykonują władzę rodzicielską. Gdy nie potrafią osiągnąć porozumienia, rozstrzyga sąd opiekuńczy. Rozwód nie znosi tej zasady. Sąd rozwodowy określa sposób wykonywania władzy rodzicielskiej i kontaktów, dlatego pierwszym dokumentem, który trzeba przeczytać, jest sentencja wyroku.

O potrzebie uzyskania zgody nie przesądza to, kto pobiera alimenty, przy kim dziecko jest zameldowane, z kim mieszka na co dzień, kto kupił wycieczkę ani kto przechowuje paszport. Znaczenie ma to, czy drugi rodzic nadal ma prawo współdecydować o zagranicznych podróżach dziecka. Takie uprawnienie może wynikać z pełnej władzy rodzicielskiej albo z orzeczenia, które ogranicza władzę, lecz pozostawia współdecydowanie o określonych sprawach.

Wyjazd wakacyjny jest istotną sprawą dziecka

Wyjazd do innego państwa nie jest zwykłą decyzją z zakresu bieżącej opieki. Za istotną sprawę dziecka uznaje się także czasowy wyjazd zagraniczny w celach wypoczynkowych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że wyjazd dziecka za granicę na wakacje wymaga zgody obojga rodziców wykonujących władzę rodzicielską, a przy braku zgody – rozstrzygnięcia sądu opiekuńczego.

Czy zgoda jest potrzebna również na tygodniowe wakacje?

Zasadniczo tak. Obowiązek wspólnego podjęcia decyzji nie dotyczy wyłącznie przeprowadzki za granicę, zmiany miejsca stałego pobytu czy kilkumiesięcznego wyjazdu. Obejmuje również typowy tygodniowy urlop w Hurghadzie, Marsa Alam lub Szarm el-Szejk, jeżeli oboje rodzice mają prawo współdecydować o istotnych sprawach dziecka.

Kiedy zgoda drugiego rodzica będzie potrzebna?

Zgoda będzie potrzebna przede wszystkim wtedy, gdy:

• oboje rodzice mają pełną władzę rodzicielską;
• dziecko mieszka przy jednym rodzicu, ale drugi nadal współdecyduje o istotnych sprawach;
• władza drugiego rodzica została ograniczona, lecz pozostawiono mu prawo współdecydowania o wyjazdach zagranicznych, paszporcie lub miejscu pobytu;
• wyrok rozwodowy nie reguluje wyraźnie podróży zagranicznych, a oboje rodzice nadal wykonują władzę rodzicielską;
• wyjazd przypada w całości lub częściowo na termin kontaktów drugiego rodzica.

Nie każde ograniczenie władzy rodzicielskiej zwalnia z uzyskania zgody. Sformułowania wyroków bywają różne. Sąd może pozostawić rodzicowi prawo współdecydowania na przykład o leczeniu, edukacji, wydaniu paszportu i wyjazdach zagranicznych, mimo że bieżącą pieczę sprawuje drugi rodzic. Dlatego trzeba czytać dokładną treść sentencji, a nie opierać się wyłącznie na potocznym stwierdzeniu, że władza została ograniczona.

Kiedy można wyjechać bez zgody drugiego rodzica?

Zgoda drugiego rodzica co do zasady nie będzie potrzebna, jeżeli nie może on wykonywać władzy rodzicielskiej albo nie ma prawa współdecydować o zagranicznych podróżach. Może to dotyczyć sytuacji, gdy drugi rodzic:

• nie żyje;
• został prawomocnie pozbawiony władzy rodzicielskiej;
• ma zawieszoną władzę rodzicielską;
• ma władzę ograniczoną w taki sposób, że nie współdecyduje o wyjazdach zagranicznych;
• nie jest prawnie ustalonym rodzicem dziecka;
• nie wyraził zgody, ale zastąpiło ją wykonalne orzeczenie sądu.

Rodzic podróżujący sam z dzieckiem powinien zabrać dokument potwierdzający podstawę samodzielnego działania, na przykład odpis prawomocnego orzeczenia o pozbawieniu lub zawieszeniu władzy rodzicielskiej, odpis aktu zgonu albo postanowienie sądu zastępujące zgodę.

Brak zainteresowania dzieckiem, niewykonywanie kontaktów, wielomiesięczne milczenie czy niepłacenie alimentów nie powodują automatycznie utraty prawa do współdecydowania. Alimenty, kontakty i władza rodzicielska są odrębnymi zagadnieniami. Dopóki odpowiednie orzeczenie nie zmieni zakresu władzy, trzeba respektować uprawnienia drugiego rodzica.

Zgoda na paszport a zgoda na wyjazd dziecka – dwie różne sprawy

Wydanie paszportu oraz zgoda na konkretną podróż to dwa odrębne zagadnienia. Zgoda udzielona w procedurze paszportowej nie oznacza zgody na każdy przyszły wyjazd dziecka. Z drugiej strony pisemna zgoda na wakacje nie zastępuje ważnego dokumentu podróży.

Jeżeli dziecko nie ma paszportu, a drugi rodzic odmawia zarówno zgody na dokument, jak i zgody na podróż, oba problemy trzeba ująć w żądaniu kierowanym do sądu. Nie należy zakładać, że rozstrzygnięcie dotyczące paszportu automatycznie zezwala na wyjazd albo odwrotnie.

W jakiej formie powinna być zgoda na wyjazd do Egiptu?

Czy zgoda musi być notarialna?

Polskie przepisy nie wprowadzają jednego urzędowego formularza zgody na czasowy wyjazd dziecka za granicę. Dla celów dowodowych zgoda powinna mieć jednak formę pisemną. Przy podróży poza Unię Europejską praktycznym i bezpiecznym rozwiązaniem jest podpis rodzica poświadczony notarialnie oraz przygotowanie wersji w języku angielskim.

Notarialne poświadczenie podpisu nie jest uniwersalnym warunkiem ważności każdej zgody wynikającym z art. 97 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Może jednak ułatwić wykazanie autentyczności dokumentu przed przewoźnikiem, organizatorem wycieczki lub zagranicznym organem. Przed wylotem trzeba sprawdzić wymagania linii lotniczej, biura podróży oraz aktualne zasady państwa docelowego.

Co wpisać do zgody?

Dokument powinien być jednoznaczny i pozwalać zidentyfikować dziecko, rodziców oraz konkretną podróż. Warto wpisać:

• imiona, nazwiska i dane dokumentów obojga rodziców;
• imię, nazwisko, datę urodzenia i numer paszportu dziecka;
• kraj oraz miejscowość lub region pobytu;
• datę wyjazdu i planowanego powrotu;
• dane osoby, która podróżuje z dzieckiem;
• nazwę organizatora, hotelu i numery lotów, jeżeli są znane;
• numer telefonu do rodzica pozostającego w Polsce;
• jednoznaczne oświadczenie o zgodzie na wyjazd i powrót dziecka w określonym terminie.

Co zrobić, gdy drugi rodzic odmawia zgody?

Wniosek do sądu opiekuńczego

Jeżeli rodzice nie osiągną porozumienia, rodzic planujący wyjazd może złożyć wniosek o rozstrzygnięcie istotnej sprawy dziecka na podstawie art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sprawę rozpoznaje co do zasady sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich, właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka, a w braku miejsca zamieszkania – dla miejsca jego pobytu.

Wniosek inicjujący postępowanie nieprocesowe podlega co do zasady opłacie stałej 100 zł. Należy złożyć go odpowiednio wcześnie. Przepisy nie gwarantują rozpoznania sprawy przed datą wykupionej wycieczki, dlatego zakup bezzwrotnej rezerwacji przed uzyskaniem zgody lub orzeczenia obciąża rodzica ryzykiem finansowym.

Sąd nie rozstrzyga, który rodzic ma rację w osobistym konflikcie. Bada dobro dziecka, bezpieczeństwo podróży, jej organizację, wpływ na naukę i kontakty oraz realność powrotu. Jeżeli termin wyjazdu jest bliski, we wniosku trzeba wyraźnie wskazać datę wylotu i wyjaśnić pilność, nie ma jednak podstaw do obiecywania, że sąd zdąży wydać rozstrzygnięcie.

Co powinno znaleźć się we wniosku?

Wniosek powinien precyzyjnie wskazywać, jakiej decyzji oczekuje rodzic. Należy podać:

• oznaczenie sądu, dane wnioskodawcy, drugiego rodzica i dziecka;
• treść żądania, czyli zgodę zastępczą na konkretny wyjazd;
• kraj, miejsce pobytu, termin podróży i termin powrotu;
• cel wyjazdu, sposób transportu i zakwaterowania;
• informacje o ubezpieczeniu, opiece medycznej i osobach towarzyszących;
• sposób zapewnienia kontaktu dziecka z drugim rodzicem;
• opis prób uzyskania zgody i przyczyn odmowy;
• informację, czy potrzebne jest również rozstrzygnięcie dotyczące paszportu.

Jakie dowody warto załączyć?

Przydatne mogą być:

• rezerwacja wycieczki, hotelu lub przelotu;
• plan lotów i transferów;
• polisa ubezpieczeniowa;
• korespondencja pokazująca próby uzyskania zgody;
• wyrok rozwodowy i późniejsze orzeczenia dotyczące władzy rodzicielskiej;
• dokumenty potwierdzające, że wyjazd nie narusza obowiązku szkolnego;
• propozycja zmiany lub odrobienia kontaktów;
• informacje o stanie zdrowia dziecka i zapewnionej opiece, jeżeli mają znaczenie.

Czy sąd może wyrazić zgodę również na wydanie paszportu?

Tak, ale problem paszportu powinien zostać wyraźnie przedstawiony. Ustawa o dokumentach paszportowych przewiduje, że w razie braku zgodności stanowisk rodziców zgodę na wydanie dokumentu może zastąpić orzeczenie sądu rodzinnego. Jeżeli równocześnie sporna jest sama podróż, wniosek powinien obejmować oba zagadnienia w sposób jednoznaczny.

Przykładowo rodzic może żądać rozstrzygnięcia o wydaniu paszportu dziecku oraz zezwolenia na wyjazd do Egiptu w oznaczonym terminie. Sąd oceni każde żądanie w kontekście dobra dziecka. Samo postanowienie umożliwiające wyrobienie paszportu nie powinno być traktowane jako blankietowa zgoda na dowolne przyszłe podróże.

Czy wyjazd może naruszać kontakty drugiego rodzica z dzieckiem?

Tak. Nawet dobrze zorganizowany wyjazd może kolidować z obowiązującym harmonogramem kontaktów. Problem powstaje zwłaszcza wtedy, gdy wakacje przypadają na weekend kontaktowy, obejmują część ferii lub wakacji przyznanych drugiemu rodzicowi albo uniemożliwiają jego wcześniej zaplanowany wyjazd.

Rodzic planujący podróż powinien odpowiednio wcześnie zaproponować rozwiązanie: inny termin, odrobienie kontaktu, wydłużenie kolejnego pobytu albo regularne rozmowy telefoniczne lub wideo podczas wakacji. Uzgodnienie warto potwierdzić pisemnie. Taka postawa pokazuje, że celem nie jest ograniczanie relacji dziecka z drugim rodzicem.

Odmowa zgody nie zawsze wynika ze złośliwości. Może być uzasadniona rzeczywistą kolizją terminów, brakiem informacji o podróży, stanem zdrowia dziecka albo obawą, że dziecko nie wróci w uzgodnionym czasie. Sąd będzie oceniał konkretne argumenty obu stron, a nie sam fakt, że rodzice pozostają w konflikcie.

Jakie dokumenty zabrać, lecąc z dzieckiem do Egiptu?

Przed podróżą należy przygotować nie tylko zgodę rodzicielską, ale cały zestaw dokumentów mogących potwierdzić prawo do wyjazdu i spełnienie wymogów wjazdowych. W bagażu podręcznym warto mieć:

• ważny paszport dziecka;
• dokumenty wizowe wymagane dla danej podróży;
• polisę ubezpieczeniową;
• pisemną zgodę drugiego rodzica, najlepiej również po angielsku;
• kopię aktu urodzenia, zwłaszcza gdy rodzic i dziecko mają różne nazwiska;
• kopię wyroku lub postanowienia określającego władzę rodzicielską;
• orzeczenie sądu zastępujące zgodę, jeżeli zostało wydane;
• dane kontaktowe drugiego rodzica.

Zgoda rodzicielska jest tylko jednym z elementów przygotowania podróży. Trzeba również sprawdzić ważność paszportu dziecka, zasady wizowe i pozostałe formalności wjazdowe. Praktyczną listę zawiera poradnik opisujący jakie dokumenty są potrzebne do Egiptu.

Jak przygotować dziecko do wyjazdu do Egiptu?

Po ustaleniu kwestii prawnych warto przygotować również samą podróż: wybrać odpowiedni hotel, sprawdzić warunki pogodowe, zakres ubezpieczenia, dostęp do opieki medycznej oraz zasady bezpieczeństwa. Pomocny będzie praktyczny poradnik o wyjeździe do Egiptu z dziećmi, obejmujący najważniejsze kwestie organizacyjne dla rodziców.

Dziecko powinno wiedzieć, jak będzie wyglądał lot, transfer i pobyt w hotelu. W zależności od wieku warto omówić zasady przebywania na słońcu, picia wody, korzystania z basenu oraz postępowania w razie zgubienia się. Rodzic powinien mieć przy sobie podstawowe leki przyjmowane przez dziecko, dokumentację medyczną potrzebną w podróży i numery alarmowe ubezpieczyciela.

Co grozi za wyjazd z dzieckiem bez zgody drugiego rodzica?

Przekroczenie granicy bez kontroli zgody nie oznacza, że wyjazd był zgodny z zasadami wykonywania władzy rodzicielskiej. Drugi rodzic może wystąpić do sądu rodzinnego, żądać powrotu dziecka i powoływać zdarzenie w późniejszym postępowaniu dotyczącym władzy rodzicielskiej lub kontaktów.

Możliwe są również problemy podczas odprawy, kontroli dokumentów albo realizacji świadczeń przez przewoźnika. Ryzyko prawne wyraźnie rośnie, gdy dziecko nie wraca w uzgodnionym terminie. Zatrzymanie dziecka za granicą po zakończeniu uzgodnionych wakacji jest sytuacją poważniejszą niż sam wyjazd bez właściwie udokumentowanej zgody.

Trzeba rozróżniać trzy przypadki: czasowy wyjazd bez wymaganej zgody, zatrzymanie dziecka za granicą po planowanym powrocie oraz stałą zmianę miejsca zamieszkania. Każdy z nich może wymagać innych działań i oceny właściwych przepisów krajowych oraz międzynarodowych. Nie należy próbować naprawiać konfliktu samowolą, ponieważ może to pogorszyć pozycję rodzica w kolejnych sprawach rodzinnych.

FAQ

Czy wystarczy, że dziecko ma ważny paszport?

Nie. Paszport pozwala dziecku przekraczać granicę, ale nie zastępuje zgody na konkretny wyjazd, jeżeli drugi rodzic ma prawo współdecydować o istotnych sprawach dziecka.

Czy po rozwodzie matka może sama zabrać dziecko do Egiptu?

Może samodzielnie zdecydować tylko wtedy, gdy wynika to z zakresu jej władzy rodzicielskiej, drugi rodzic nie ma prawa współdecydowania albo jego zgodę zastąpiło orzeczenie sądu.

Czy zgoda na wyjazd musi być sporządzona przez notariusza?

Nie istnieje jeden ustawowy formularz zgody na czasowy wyjazd. Ze względów dowodowych i praktycznych warto jednak przygotować pisemną zgodę z podpisem poświadczonym notarialnie, najlepiej również w wersji angielskiej.

Czy brak płacenia alimentów oznacza, że zgoda ojca nie jest potrzebna?

Nie. Obowiązek alimentacyjny i władza rodzicielska są odrębnymi zagadnieniami. Niepłacenie alimentów nie pozbawia automatycznie prawa do współdecydowania o wyjeździe.

Czy można kupić wycieczkę przed uzyskaniem zgody?

Można, ale jest to ryzykowne. Opłacenie wycieczki nie zobowiązuje drugiego rodzica ani sądu do wyrażenia zgody, a postępowanie może nie zakończyć się przed wylotem.

Co zrobić, gdy nie wiadomo, gdzie przebywa drugi rodzic?

Należy udokumentować próby kontaktu i wystąpić do sądu. Brak kontaktu nie jest automatycznie równoznaczny ze zgodą. Sąd podejmie czynności potrzebne do rozpoznania sprawy zgodnie z przepisami proceduralnymi.

Czy zgoda może obejmować kilka wyjazdów?

Może być sformułowana szerzej, ale przy podróży poza Unię Europejską bezpieczniejsza jest zgoda wskazująca konkretny kraj, termin i osobę podróżującą z dzieckiem. Ogranicza to wątpliwości co do zakresu oświadczenia.

Podsumowanie

Przed wyjazdem dziecka do Egiptu należy najpierw ustalić, czy drugi rodzic nadal ma prawo współdecydować o zagranicznych podróżach. Decyduje treść wyroku rozwodowego i późniejszych orzeczeń, a nie samo miejsce zamieszkania dziecka, alimenty ani posiadanie paszportu. Gdy zgoda jest wymagana, najlepiej uzyskać ją na piśmie i precyzyjnie opisać podróż.

Jeżeli porozumienie nie jest możliwe, trzeba odpowiednio wcześnie złożyć wniosek do sądu opiekuńczego. Wniosek powinien obejmować wszystkie sporne kwestie, w tym osobno zgodę na wyjazd i – gdy jest to potrzebne – zgodę na wydanie paszportu. Dołączenie planu podróży, polisy, korespondencji i propozycji odrobienia kontaktów ułatwi sądowi ocenę dobra dziecka.

Źródła

• Kodeks rodzinny i opiekuńczy, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 236, w szczególności art. 58 i art. 97 § 2.
• Kodeks postępowania cywilnego, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 468, w szczególności przepisy o właściwości sądu opiekuńczego.
• Ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w szczególności art. 23.
• Ustawa z 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 196.
• Postanowienie Sądu Najwyższego z 6 marca 1985 r., sygn. III CRN 19/85.
• Oficjalne informacje Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące zagranicznych wyjazdów dziecka i uprowadzeń rodzicielskich.
• Oficjalne informacje gov.pl oraz mObywatel dotyczące paszportu dla dziecka i zgody drugiego rodzica.