Ponowne złożenie pozwu o rozwód po wycofaniu sprawy

Skutek cofnięcia pozwu rozwodowego

Podstawowe znaczenie ma art. 203 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z tym przepisem pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli cofnięcie jest połączone ze zrzeczeniem się roszczenia – aż do wydania wyroku. W sprawach rozwodowych trzeba jednak pamiętać, że prawo do żądania rozwodu ma charakter osobisty i sąd ocenia skuteczność cofnięcia pozwu w konkretnych okolicznościach.

Najważniejszy skutek wynika z art. 203 § 2 K.p.c.: pozew cofnięty nie wywołuje skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Jeżeli cofnięcie jest skuteczne, sąd umarza postępowanie. W praktyce oznacza to, że nie zapadł wyrok rozwodowy, małżeństwo nadal trwa, a sprawa została zakończona bez merytorycznego rozstrzygnięcia.

Czy po wycofaniu pozwu można złożyć nowy pozew o rozwód?

Tak. Skuteczne cofnięcie pozwu i umorzenie postępowania nie zamyka drogi do ponownego wystąpienia o rozwód. Jeżeli po umorzeniu sprawy małżonkowie nadal nie potrafią się porozumieć, jeden z nich może wnieść kolejny pozew do sądu okręgowego.

Trzeba jednak liczyć się z tym, że będzie to nowe postępowanie. Sąd nada sprawie nową sygnaturę, doręczy odpis pozwu drugiemu małżonkowi i wezwie go do złożenia odpowiedzi na pozew w terminie nie krótszym niż dwa tygodnie. Dopiero później sąd podejmie dalsze czynności, w tym wyznaczy rozprawę albo zobowiąże strony do uzupełnienia stanowisk.

Czy ponowna sprawa rozwodowa będzie krótsza?

Nie ma przepisu, który nakazywałby sądowi skrócić nowe postępowanie tylko dlatego, że poprzednia sprawa rozwodowa była już prowadzona. Jeżeli wcześniejszy pozew został skutecznie cofnięty, a postępowanie umorzone, nowa sprawa co do zasady rusza od początku.

W praktyce czas trwania ponownego procesu zależy od kilku czynników: obciążenia danego sądu, kompletności pozwu, stanowiska drugiego małżonka, liczby spornych kwestii, konieczności przesłuchania świadków, a także od tego, czy strony mają wspólne małoletnie dzieci.

Sprawa może zakończyć się szybciej, jeżeli oboje małżonkowie zgodnie chcą rozwodu bez orzekania o winie, nie ma sporu o dzieci, alimenty ani mieszkanie, a sąd uzna, że materiał dowodowy jest wystarczający. Jeżeli jednak jeden z małżonków żąda orzekania o winie albo strony spierają się o dzieci, postępowanie zwykle wymaga szerszego postępowania dowodowego.

Co trzeba dołączyć do ponownego pozwu?

Do ponownego pozwu o rozwód należy podejść tak, jak do nowej sprawy. Trzeba przedstawić żądanie rozwodu, wskazać, czy ma to być rozwód bez orzekania o winie czy z orzekaniem o winie, opisać trwały i zupełny rozkład pożycia oraz dołączyć dowody potwierdzające twierdzenia strony.

Najczęściej potrzebne są: odpis aktu małżeństwa, odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci, dowód uiszczenia opłaty sądowej albo wniosek o zwolnienie od kosztów, odpis pozwu dla drugiej strony oraz dokumenty i inne dowody, na które powód się powołuje.

Jeżeli strony mają dzieci, w pozwie trzeba odnieść się również do władzy rodzicielskiej, miejsca zamieszkania dzieci, kontaktów i alimentów. Jeżeli małżonkowie chcą rozwodu bez orzekania o winie, warto jasno wskazać zgodne stanowisko w tym zakresie. Pomocny może być także uporządkowany plan wychowawczy, jeżeli rodzice są w stanie go uzgodnić.

Jeżeli dopiero przygotowujesz dokumenty, przydatny może być poradnik: rozwód bez orzekania o winie krok po kroku.

Czy można wykorzystać akta poprzedniej sprawy?

Nowy sąd nie prowadzi automatycznie sprawy na podstawie poprzednich akt. Można jednak w pozwie lub w późniejszym piśmie procesowym wnieść o dołączenie akt wcześniejszej sprawy albo wskazać konkretne dokumenty, protokoły lub dowody, które mają znaczenie dla obecnego postępowania.

Nie oznacza to, że sąd bezrefleksyjnie powtórzy wcześniejsze ustalenia. Sąd rozwodowy musi ocenić aktualny stan faktyczny na dzień orzekania, w szczególności to, czy rozkład pożycia jest zupełny i trwały oraz czy orzeczenie rozwodu nie narusza dobra wspólnych małoletnich dzieci.

Kiedy sąd może odmówić rozwodu?

Samo ponowne złożenie pozwu nie przesądza jeszcze o rozwodzie. Zgodnie z art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozwód jest dopuszczalny wtedy, gdy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Sąd bada więc, czy ustały więzi duchowe, fizyczne i gospodarcze oraz czy rozkład ma charakter trwały.

Nawet przy zupełnym i trwałym rozkładzie pożycia rozwód nie zostanie orzeczony, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci albo z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Ograniczenie dotyczy także sytuacji, gdy rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi małżonek nie wyraża zgody, chyba że odmowa zgody jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Opłata i koszty przy ponownym pozwie

Od pozwu o rozwód pobiera się obecnie opłatę stałą w wysokości 600 zł. Wniesienie nowego pozwu po umorzeniu poprzedniego postępowania oznacza co do zasady konieczność ponownego uiszczenia tej opłaty, chyba że sąd zwolni stronę od kosztów sądowych w całości lub w części.

To, czy w poprzedniej sprawie doszło do zwrotu części albo całości opłaty, zależy od podstawy cofnięcia pozwu i etapu postępowania. Nie zastępuje to jednak opłaty od nowej sprawy. W ponownym pozwie można natomiast złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania.

FAQ

Podsumowanie

Po skutecznym cofnięciu pozwu o rozwód i umorzeniu postępowania ponowne złożenie pozwu oznacza rozpoczęcie sprawy od początku. Sąd nie kontynuuje poprzedniego procesu tylko dlatego, że odbyła się już jedna rozprawa. Trzeba przygotować nowy pozew, załączniki, dowody i liczyć się z ponownym doręczeniem pisma drugiemu małżonkowi.

Nie oznacza to jednak, że poprzednia sprawa jest całkowicie bez znaczenia. Można powołać się na jej akta, a doświadczenie z wcześniejszego postępowania warto wykorzystać do lepszego przygotowania nowego pozwu. Największą szansę na sprawne zakończenie daje jasne stanowisko stron, kompletna dokumentacja i brak sporu o najważniejsze kwestie rodzinne.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, w szczególności art. 203, art. 205¹ i art. 355 - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296

2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, w szczególności art. 56 - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59

3. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w szczególności art. 26 i art. 79 - Dz.U. 2005 nr 167 poz. 1398