Zwrot wpłaconych rat kredytu na mieszkanie po rozwodzie

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2019-07-10

Przed 6 laty zaciągnęłam z mężem kredyt hipoteczny na mieszkanie. Obydwoje z mężem jesteśmy kredytobiorcami, ale ja jestem głównym, ponieważ w tamtym okresie miałam dużo większe dochody od męża. Tak się wówczas złożyło, że korzystniejsze dla nas było, aby właścicielką mieszkania została moja teściowa, taką decyzję zgodnie podjęliśmy. Po pięciu latach teściowa miała darować nam mieszkanie, ale tego nie zrobiła, ponieważ w naszym małżeństwie zaczęły się problemy. W tym momencie jesteśmy w trakcie rozwodu, a za tydzień zgodnie podpisujemy rozdzielność majątkową u notariusza. Jako nadal kredytobiorca jestem zobowiązana solidarnie spłacać raty, stąd pytanie: czy mogę dochodzić od teściowej połowy wartości spłaconych rat w trakcie trwania naszego małżeństwa?

Wspólność ustawowa jest wspólnością majątkową obejmującą dorobek małżonków, na który składają się przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności przez oboje małżonków lub przez jedno z nich (aktualne brzmienie art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego; dalej „K.r.o.”), z wyjątkiem przedmiotów taksatywnie wymienionych w art. 33 K.r.o. (pkt 2-10), z modyfikacją wynikającą obecnie z art. 34 K.r.o. Dorobkiem małżonków są także pobrane wynagrodzenia za pracę oraz dochody z innej działalności zarobkowej, a także z majątku wspólnego oraz osobistego każdego z małżonków (art. 31 § 2 K.r.o.). O przynależności określonego składnika do majątku wspólnego nie decydują zatem okoliczności związane ze sposobem i formą jego nabycia czy udziałem w transakcji obojga małżonków, ale przede wszystkim czas nabycia, który przypadać musi na okres trwania wspólności ustawowej. Nadto należy podnieść, że zgodnie z dyspozycją art. 45 § 1 K.r.o. – każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, jak również może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Pojęciem majątku wspólnego należy przy tym obejmować nie tylko aktywa, które potocznie są utożsamiane z majątkiem, ale także pasywa, które z woli małżonków stały się elementem dorobku.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego w sprawie IIICZP 3/87 w przypadku sądowego podziału majątku wspólnego, z reguły powinien on obejmować cały majątek (art. 46 K.r.o. w związku z art. 1038 K.c.). W związku zaś z unormowaniem zawartym w art. 567 § 3 K.p.c., nakazującym stosowanie do postępowania o podział majątku wspólnego odpowiednich przepisów o dziale spadku, przyjąć należy – na podstawie art. 618 § 2 K.p.c. w związku z art. 686 i 688 K.p.c. – że dochodzenie roszczeń z tytułu wzajemnych rozliczeń nie jest możliwe po uprawomocnieniu się postanowienia o podziale majątku wspólnego, chociażby roszczenia te nie były zgłoszone w toku postępowania działowego i nie zostały objęte postanowieniem działowym.

W sprawie III CZP 18/70 Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o zwrot nakładów dokonanych przez małżonków z majątku wspólnego, w czasie trwania wspólności, na nieruchomość stanowiącą własność osoby trzeciej wchodzi w skład majątku wspólnego i jako prawo majątkowe powinno ono być objęte postępowaniem o podział majątku wspólnego.

Pominięcie w postępowaniu o podziale majątku wspólnego wierzytelności z tytułu nakładów poczynionych z tego majątku w czasie trwania wspólności majątkowej na nieruchomość stanowiącą własność osoby trzeciej nie pozbawia jednak żadnego z byłych małżonków możliwości dochodzenia połowy tej wierzytelności w późniejszym terminie od tej osoby trzeciej. Orzeczenie o podziale nie może rozstrzygać stosunku między tą osobą i uczestnikami postępowania działowego, a osoba trzecia, niebędąca uczestnikiem tego postępowania, nie może powoływać się na prekluzję wynikającą z art. 618 § 3 K.p.c. (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1987 r., III CZP 3/87, OSNCP 1988, nr 2-3, poz. 34).

Tak więc dokonane nakłady są przedmiotem podziału majątku wspólnego. Wierzytelność jest prawem majątkowym. Oboje macie Państwo wierzytelność do teściowej o zwrot nakładów na mieszkanie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Zwrot wpłaconych rat kredytu na mieszkanie po rozwodzie


Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »