Kategoria: Alimenty

Zniesienie lub zmniejszenie alimentów na pełnoletnie dzieci

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2016-06-13

Płacę alimenty na dwóch synów z pierwszego związku po 750 zł na każdego. Starszy ma 22 lata, jest na trzecim roku studiów zaocznych, pracuje dorywczo, a obecnie odbywa staż. Młodszy, 19 lat, jak dotąd nie ukończył żadnej szkoły średniej, obecnie uczy się w liceum dla pracujących, ale nigdzie nie pracuje. Ja przed 5 laty ożeniłem się ponownie, mam z tego związku 3-letnią córkę oraz utrzymuję córkę mojej żony (15 lat) z jej pierwszego związku, na którą wprawdzie ma zasądzone alimenty, ale nigdy ich nie otrzymywała. Czy w mojej sytuacji mam szansę na zniesienie lub zmniejszenie alimentów na pełnoletnich synów?

Zgodnie z art. 133 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.io.) „rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się”.

Art. 144(1): „zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie dotyczy to obowiązku rodziców względem ich małoletniego dziecka”.

Przywołanie powyższych zasad współżycia społecznego niejako pomocniczo nada szczególny wymiar art. 133 § 3 –oczywiście przesłanki z obu tych przepisów mają być oparte na dowodach, a nie tylko twierdzeniach.

Oceniając zatem możliwości osoby zobowiązanej do alimentowania, sąd zbada:

  • Pana zarobki lub potencjalne możliwości ich uzyskania,
  • Pana stan posiadania.

Badając możliwości zarobkowe zobowiązanego, sąd zwykle żąda zaświadczeń z pracy, a także deklaracji podatkowych składanych po zakończeniu roku podatkowego.

Dla Pana oznaczałoby to konieczność udowodnienia w sądzie:

  • Pana sytuacji materialnej,
  • sytuacji rodzinnej,
  • niemożności wykonania obowiązku alimentacyjnego.

Warto zrobić sobie wstępne zestawienie wydatków, przychodów oraz zgromadzić dowody na tę okoliczność. Bez dowodów może to być niewiele warte dla sądu. Powinien Pan przede wszystkim udokumentować aktualnie ponoszone wydatki, przedstawić np. zaświadczenia o posiadanych kredytach, które dodatkowo obciążają Pana budżet, opłaty za czynsz, rachunki za zakupy, leki itp. Istotny będzie na pewno fakt założenie nowej rodziny, co z pewnością wiąże się ze znacznymi kosztami dla Pana. Oczywiście na wszystkie te okoliczności musi Pan mieć stosowne zaświadczenia (lekarskie, o niezdolności do pracy itp.).

Aktualnie proszę zgromadzić materiały dowodowe dotyczące Pana sytuacji materialnej i majątkowej – warto przedstawić ją szeroko, tak jak napisałam powyżej – im bardziej będzie wynikało, że nie ma Pan z czego płacić alimentów, tym lepiej to rokuje w sprawie.

Na marginesie tylko zaznaczę, że w przypadku alimentacji dzieci przez rodziców, niskie dochody rodziców nie zwalniają ich od obowiązku świadczenia alimentów na rzecz dziecka (por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 stycznia 2000 r., I CKN 1077/99, niepubl., wyrok z 24 marca 2000 r. I CKN 1538/99, niepubl.). Ponadto zasada łożenia przez oboje rodziców na utrzymanie i wychowanie dziecka nie wyklucza dochodzenia alimentów wyłącznie od jednego z nich, w szczególności gdy dochodzenie świadczeń od drugiego rodzica jest niemożliwe.

Kluczowy wydaje się tu wątek szkoły. Wbrew powszechnemu przekonaniu podjęcie studiów przez dziecko nie odbiera mu prawa do żądania alimentów. Jeżeli Pana dzieci kontynuują naukę, uczą się zawodu, to za usprawiedliwione uznać należy ich alimentowanie.

Jak przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 lutego 1998 r., sygn. akt I CKN 499/97 (niepubl.) – nawet zdobycie dwóch zawodów przez dziecko nie uwalnia rodziców od obowiązku świadczenia alimentów, jeżeli uprawniony kontynuuje studia.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy nakłada na rodziców obowiązek troszczenia się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i należytego przygotowania go do pracy dla dobra społeczeństwa, odpowiednio do jego uzdolnień.

Przyjęte jest, że alimentacja występuje zwykle do momentu, w którym dziecko jest zdolne samo podjąć pracę. Studia dzienne, co do zasady, uniemożliwiają podjęcie pracy, natomiast studia wieczorowe, zaoczne – jak najbardziej podjęcie pracy umożliwiają.

Ważne będzie w sprawie, jakie są relacje między Panem a dziećmi. Jeśli między Panem a dziećmi jest brak wzajemnych relacji i brak komunikacji, to korzystnie dla Pana jest ukazanie i obiektywne uwydatnienie faktu, że to dzieci, a nie Pan, nie utrzymują kontaktu, nie interesują się Pana stanem zdrowia itp.

W razie przesłuchania dzieci sąd zezwoli Panu na zadawanie im pytań – proszę skorzystać z prawa uzyskania odpowiedzi na pytania o szkołę, czy dzieci podejmują próby znalezienia pracy, czy zostały zarejestrowane w urzędzie pracy, czy pobierają jeszcze jakieś zasiłki lub świadczenia np. socjalne z uczelni, proszę również zapytać ich o podejście do kontaktów z Panem, tak by sąd wyrabiał sobie pogląd na całość Państwa wzajemnych relacji.

W swojej obronie powinien Pan zatem wykazać wszystkie okoliczności wskazujące na możliwość ewentualnego podjęcia pracy i samodzielnego utrzymania dzieci (wskazując na ich wiek, wykształcenie, stan zdrowia itp.) oraz opisać ich dotychczasowy tryb życia.

Bardzo poważnie proszę potraktować prawny obowiązek udowodnienia okoliczności (faktów), z których wywodzi się skutki prawne – art. 232 K.p.c., art. 6 K.c. Szczególnie ważne jest przygotowanie sensownej argumentacji oraz związanych z nią dowodów – dowody i argumenty powinny się wspierać (być komplementarne). Proszę pamiętać o tym, że bardzo ważne jest uzasadnienie Pana twierdzeń oraz aktywne odnoszenie się do twierdzeń (np. żądań, odpowiedzi na pozew, treści zeznań) innych osób. Bierność – w tym milczenie (brak merytorycznych odniesień do słów kogoś innego) – sąd jest uprawniony uznać za przejaw zgody z twierdzeniami innej osoby (art. 230 K.p.c.), a to może wpłynąć na orzeczenie.

Reasumując, na obecnym etapie nie uważam, aby miał Pan szanse na całkowite zniesienie alimentów, ale na ich obniżenie jak najbardziej szanse są.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »