Zakres odpowiedzialność małżonka za zobowiązania w ZUS

Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2017-06-07

Mąż od 2006 r. prowadził własną jednoosobową firmę, w której zatrudniał paru pracowników. Niestety nie płacił żadnych składek do ZUS. Od 5 lat jesteśmy po rozwodzie. Otrzymałam wczoraj decyzję z ZUS o zadłużeniu męża z 6 lat działalności od 2006 r. W piśmie jestem wskazana nadal jako współmałżonka. Nie mieliśmy z mężem ani majątku wspólnego, ani odrębnego. Czy będę musiała płacić długi byłego męża?

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.).

Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające z zobowiązań podatkowych podatki. Istotny z punktu widzenia Pani interesu jest przepis art. 29 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność, o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka.

Skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem:

  • zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej;
  • zniesienia wspólności majątkowej prawomocnym orzeczeniem sądu;
  • ustania wspólności majątkowej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka;
  • uprawomocnienia się orzeczenia sądu o separacji.

Odpowiedzialność Pani jest zatem ograniczona do majątku wspólnego małżeńskiego.

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Do majątku wspólnego należą w szczególności:

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  • środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
  • kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;
  2. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
  3. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  4. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  5. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  6. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  7. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  8. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  9. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  10. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Teraz należałoby zatem dokonać zestawienia Państwa majątku z powyższymi przepisami i sprawdzenia, które przedmioty stanowią Pani majątek osobisty (I), które przedmioty stanowią majątek osobisty Pani byłego męża (II), a które przedmioty objęte są wspólnością majątkową małżeńską (III).

Tak więc za zadłużenie z tytułu nieopłaconych w terminie składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych odpowiada co do zasady sam przedsiębiorca. Jednakże w pewnych okolicznościach, a zwłaszcza gdy brak jest możliwości wyegzekwowania należności od płatnika składek, koniecznością uregulowania zadłużenia może zostać obarczony jego współmałżonek.

Należy też wspomnieć, że rozwiedziony małżonek podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z byłym małżonkiem za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w czasie trwania wspólności majątkowej, jednakże tylko do wysokości wartości przypadającego mu udziału w majątku wspólnym (art. 110 § 1 Ordynacji podatkowej).

Do zasad odpowiedzialności za podatki odnosi się odpowiedzialność za składki wobec ZUS, do których ustawa o ZUS wprost się odnosi.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »