Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wyznanie męża o zdradzie a podział majątku

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2016-12-29

Mąż wyznał mi, że mnie zdradza od dość dawna. Nie chce jednak rozwodu. Mąż jest udziałowcem w spółce, ja jestem na rencie, ale zajmowałam się firmą na równi z nim. Ostatnio odsunął mnie od spraw finansowych, ale nie wzbudziło to moich podejrzeń. Jestem osobą schorowaną i bardzo boję się o przyszłość. Co mam zrobić? Jak się zabezpieczyć?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zwanego dalej K.r.io., przepisy Kodeksu postępowania cywilnego – K.p.c. oraz przepisy Kodeksu cywilnego – K.c.

W pierwszej kolejności należy sobie odpowiedzieć na pytanie, dlaczego Pani mąż nie chce rozwodu? Czy przesłanki do rozwodu zostały spełnione? Jak wygląda Państwa pożycie małżeńskie na przestrzeni ostatniego roku?

Pozwoli Pani, iż ocenię zachowanie męża. Moim zdaniem mąż nie chce rozwodu, gdyż obawia się przypisania mu wyłącznej winy w rozkładzie pożycia i zasądzenia na rzecz Pani wysokich alimentów.

Zgodnie z art. 56 § 1 K.r.io. jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód. Zachodzi zatem pytanie, czy pomiędzy Państwem mamy do czynienia z trwałym i zupełnym rozkładem pożycia? Rozkład pożycia małżeńskiego musi nastąpić we wszystkich trzech sferach, tj. fizycznej, duchowej i gospodarczej. Ostatnimi czasy zaobserwować można stanowisko sądów, że nawet występowanie więzi gospodarczej w postaci wspólnego zamieszkiwania i gospodarowania środkami nie czyni przeszkody do orzeczenia rozwodu. Trwały i zupełny rozkład pożycia musi być jednak w toku postępowania udowodniony. Zgodnie z art. 6 K.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Jeżeli Pani wolą będzie uzyskanie rozwodu, a mąż będzie się temu sprzeciwiał, na Pani będzie ciążył obowiązek wykazania rozkładu pożycia i jego trwałości. Najlepszym dowodem na taką okoliczność są świadkowie, którzy potwierdzą, że obserwując Państwa z zewnątrz, można było odnieść wrażenie, że w małżeństwie, delikatnie rzecz ujmując, nie dzieje się dobrze. Sąd będzie wówczas rozpytywał świadków, czy Pani wraz z mężem wspólnie spędza czas wolny, czy uczestniczycie Państwo w spotkaniach towarzyskich, czy razem spędzacie wakacje.

Wyraźnie podkreślić należy, iż mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Wyraźnie podkreślić należy, iż pojęcie winy nie ma definicji ustawowej nie tylko w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, ale i w Kodeksie cywilnym. Pojęcie to zostało natomiast wyjaśnione w doktrynie i orzecznictwie cywilistycznym. Wina rozkładu pożycia pozostaje w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa, i to zarówno tych, które sformułowane są w prawie, jak i tych, dla których źródłem są tylko zasady współżycia społecznego. Chodzi tu zwłaszcza o naruszenie obowiązków: wspólnego pożycia, wzajemnej pomocy, lojalności i wierności, współdziałania dla dobra rodziny itd. (por. wyrok SN z dnia 21 września 1997 r., sygn. akt I CKN 646/97). Wskazać należy, iż w przypadku skutecznego orzeczenie rozwodu z wyłącznej winy Pani męża będzie Pani mogła dochodzić alimentów od niego, bez względu na to czy znajdzie się w niedostatku, czy też nie. Zgodnie z art. 60 § 2 K.r.io. jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku. W sytuacji winy obojga małżonków konieczne będzie występowanie po stronie małżonki partnera niedostatku, jako przesłanki do żądania od niego alimentów.

Odpowiedź na pytanie, kiedy doszło do rozkładu w małżeństwie, będzie miała istotne znaczenie dla wykazania winy. Istotne jest jednak, iż jak pokazuje moja dotychczasowa kilkuletnia praktyka, zdrada, która występuje po rozkładzie pożycia małżeństwa, nie jest przez sądy brana pod uwagę. Innymi słowy jeżeli między Panią a mężem przed rokiem nastąpił rozkład pożycia w sferze: uczuciowej, fizycznej i gospodarczej, to nie może być mowy o zdradzie, która to zdrada przyczyniła się do rozkładu małżeństwa. Konieczne jest zatem ustalenie, kiedy nastąpił rozkład pożycia, a kiedy mąż zaczął Panią zdradzać. Potwierdzeniem powyższego jest stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w tezie orzeczenia (którego uzasadnienie nie zostało opublikowane) z dnia 19 września 1949 r., który przyjął, że „małżonek dopuszczający się cudzołóstwa nie wywołuje tym rozkładu pożycia małżeńskiego, jeżeli poprzednio rozkład ten nastąpił już z innych przyczyn, a zwłaszcza wskutek zachowania się drugiego małżonka”. Mimo upływu kilkudziesięciu lat stanowisko to jest nadal aktualne.

Zachodzi zatem pytanie, czy zdrada miała miejsce w czasie trwania pożycia, w trzech sferach, czy też już po rozkładzie pożycia. Innymi słowy, czy od roku są Państwo jedynie formalnie małżeństwem, czy też faktycznie? Ponadto należy sobie odpowiedź na pytanie, czy Pani w jakikolwiek sposób przyczyniła się do rozpadu małżeństwa? Czy ma Pani sobie coś do zarzucenia lub czy mąż może Pani cokolwiek zarzucić?

Istotne z punktu Pani widzenia jest stanowisko wyraża Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 stycznia 1999 r., sygn. akt I CKN 875/98, w którym podnosi, iż „dla przyjęcia współwiny za rozkład pożycia między małżonkami wystarczy, gdy drugi małżonek swoim postępowaniem przyczynił się do tego rozkładu, chociażby stopień jego zawinienia był mniejszy”.

Zgodnie z K.r.io.:

„Art. 60. § 1. Małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

§ 2. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

§ 3. Obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd, na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni”.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu tezy XIII wytycznych alimentacyjnych z 1987 r. wyraził następujące poglądy:

 „Przesłanka, od której także zależne jest powstanie obowiązku alimentacyjnego małżonka ponoszącego wyłączną winę rozkładu pożycia, jest spowodowanie przez rozwód istotnego pogorszenia sytuacji materialnej małżonka niewinnego, nie mającego jednak cech niedostatku. Dla oceny, czy przesłanka istotnego pogorszenia sytuacji materialnej występuje, przeprowadzić należy porównanie każdorazowej sytuacji materialnej małżonka niewinnego z tym położeniem, jakie istniałoby, gdyby rozwód nie został w ogóle orzeczony i gdyby małżonkowie kontynuowali pożycie. Nie są natomiast istotne ewentualne zmiany, jakie nastąpiły w położeniu materialnym małżonka niewinnego w czasie pomiędzy faktycznym rozejściem się małżonków a orzeczeniem rozwodu. W omawianej sytuacji uprzywilejowanie małżonka niewinnego polega na tym, że może on żądać alimentów od małżonka winnego, chociażby nie znajdował się w niedostatku. Przyjęte uregulowanie nie daje wprawdzie małżonkowi niewinnemu prawa do równej stropy życiowej z małżonkiem zobowiązanym, lecz małżonek niewinny ma prawo do bardziej dostatniego poziomu życia niż tylko zaspokajanie usprawiedliwionych potrzeb. Pojęcie stopy życiowej stanowi element, który przy określeniu usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego trzeba także brać pod uwagę”.

 „Obowiązek alimentacyjny małżonka wyłącznie winnego nie istnieje obligatoryjnie w każdym bez wyjątku przypadku, gdy tylko spełnione są ogólne przesłanki wyraźnie określone w art. 60 § 2 k.r.o. Ustawodawca uważał za konieczne uwzględnienie wszystkich nie dających się ująć ściśle i z góry przewidzieć okoliczności każdego przypadku. Przez użycie słów «sąd może orzec» dał wyraz pewnej swobodzie (nie dowolności) sędziowskiej, która pozwoli sądowi na oddalenie powództwa, jednakże tylko wyjątkowo, gdy będą za tym przemawiały konkretne, bardzo ważne powody”.

„Z reguły wieloletnie trwanie małżeństwa będzie częściej stwarzać sytuacje, w których możliwe będzie przyjęcie istnienia «rozszerzonego» obowiązku alimentacyjnego małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia. Nie można bowiem pomijać, że sam wiek małżonka niewinnego i szereg innych okoliczności będą często sprawiać, że małżonek ten nie będzie mógł własnymi siłami wyrównać istotnego pogorszenia własnej sytuacji materialnej, spowodowanego rozwodem. Dotyczyć to będzie częściej kobiet niż mężczyzn, skoro po dłuższym trwaniu małżeństwa, w którym zużywały one swe siły - w większym stopniu niż ich mężowie - na wychowanie dzieci i prowadzenie wspólnego gospodarstwa, zdobycie przez nie kwalifikacji, zapewniających możliwość osiągania większych wynagrodzeń za pracę, jest co najmniej bardzo trudne, jeśli nie wręcz niemożliwe”.

„Z sytuacją taką można się zresztą spotkać i wówczas, gdy małżeństwo trwało tylko kilka lat i żona ze względu na wychowywanie dzieci i prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego nie mogła zdobyć odpowiednich kwalifikacji zawodowych i nie może tego uczynić po rozwodzie ze względu na konieczność podjęcia pracy (nie wymagającej kwalifikacji zawodowych) zarobkowej i dalsze wychowywanie dzieci”.

„Przyczynienie się, o którym mowa w art. 60 § 2 k.r.o., powinno nastąpić «w odpowiednim zakresie». Takie ujęcie przepisu wskazuje na zamiar ustawodawcy nadania tej normie szczególnie elastycznego charakteru. W konkretnym przypadku zakres przyczynienia się małżonka wyłącznie winnego do zaspokajania «usprawiedliwionych potrzeb» będzie zależny od całokształtu okoliczności danej sprawy. Przy ocenie tej może być pomocne porównanie m.in. stopy życiowej, jaką obojgu rozwiedzionym małżonkom zapewniają ich możliwości zarobkowe i majątkowe”.

Z treści Pani pytania nie wynika, aby w trakcie trwania małżeństwa zawierana była umowa majątkowa małżeńska. Z uwagi na powyższe istnieje pomiędzy Państwem ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

„Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121)”.

W pierwszej kolejności winna Pani zatem usiąść w spokoju i zastanowić się, jakie dowody, prócz oświadczenia samego męża. ma Pani na jego zdradę. Od kiedy nie występuje u Państwa pożycie małżeńskie? Kto może być świadkiem w sprawie? Jakimi dowodami prócz świadków dysponuje Pani na zachowanie męża? Pozwolę sobie jeszcze raz wskazać na zasadę, iż to Pani, chcąc wykazać wyłączną winę męża, będzie musiała ją udowodnić przed sądem.

Nadto zachodzi pytanie, w jakiej wysokości przysługuje Pani renta. Jeżeli małżonek niewinny znajduje się w niedostatku, może dochodzić świadczeń alimentacyjnych od małżonka winnego rozkładu pożycia na zasadach ogólnych przewidzianych w art. 60 § 1 także wtedy, gdy rozwód nie pociągnął za sobą istotnego pogorszenia jego sytuacji materialnej (orz. SN z dnia 10 maja 1966 r., sygn. akt III CR 65/66, OSNCP 1967, nr 2, poz. 27, z glosą S. Rejmana, NP 1967, nr 4, s. 572). Przesłanką orzeczenia o obowiązku alimentacyjnym małżonka winnego rozkładu pożycia wobec małżonka niewinnego jest wzgląd na zasady współżycia społecznego (wyrok SN z dnia 29 stycznia 1998 r., sygn. akt I CKN 498/97, LEX nr 83803).

Zdaję sobie sprawę z tego, że powyższa opinia zrodzić może kolejne pytania, zatem uprzejmie wskazuję, że służę pomocą.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Wspólna sprzedaż domu przez byłych małżonków

Jesteśmy już kilka lat po rozwodzie. Nie było podziału majątku. Mamy wspólny dom, który w chwili obecnej chcielibyśmy wspólnie sprzedać. Czy musi...

Brak porozumienia w sprawie podziału majątku

Właśnie rozwiodłam się z mężem. Mamy wspólny kredyt hipoteczny na dom. Chciałabym przejąć ten kredyt, ale problem polega na braku porozumienia...

Mieszkanie zakupione z ukrytych przed żoną środków

Mąż kupił swojej córce w trakcie naszego małżeństwa (wspólnota) mieszkanie, ustanawiając ją właścicielką. Środki na zakup mieszkania pochodziły...

Odliczenie darowizny przekazanej córce przy podziale majątku

Córka jest w trakcie rozwodu, przed ślubem otrzymała od nas, rodziców, darowiznę w postaci działki z rozpoczętą budową domu. Po ślubie...

Obietnice żony przed rozwodem dotyczące majątku

Jestem po obopólnym podjęciu decyzji o rozwodzie. Obecnie mieszkam sam w domku jednorodzinnym na działce, która jest majątkiem żony –...

Odzyskanie pieniędzy od męża w razie rozwodu

Jestem 7 lat po ślubie. Mieszkam z moim mężem w mieszkaniu po teściach, na którego wykup dałam pieniądze. Przed około 8 laty teść przepisał...

Rozwiązanie problemu mieszkania po rozwodzie

W lutym 2015 roku nastąpiło rozwiązanie naszego małżeństwa przez rozwód z mojej winy. Przez cały ten okres wynajmuję mieszkanie, ponosząc ogromne...

Czy mogę starać się o część majątku po rozwodzie?

Jestem 8 lat po rozwodzie za porozumieniem stron. Matka mojego męża (teściowa) była moja opiekunką prawną, odkąd miałam 14 lat i zamieszkiwałam...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »