Kategoria: Dzieci

Wystąpienie ojca biologicznego o ustalenie ojcostwa

Marek Gola • Opublikowane: 2018-08-15

Jestem biologicznym ojcem dziecka urodzonego w trakcie trwania małżeństwa mojej byłej partnerki. Ani ona, ani jej mąż (nie będący ojcem biologicznym) nie zamierzają występować do sądu z powództwem o zaprzeczenie ojcostwa. Czy zatem z takim powództwem mogę wystąpić ja – ojciec biologiczny? Dziecko ma w tej chwili 5 miesięcy, a prokuratur odmówił wystąpienia z takim powództwem z uwagi na bierność rodziców w tym zakresie. Dodam, że testy genetyczne potwierdziły moje ojcostwo.

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.).

W pierwszej kolejności to aktualny mąż matki dziecka może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa. Pozew taki musi być złożony w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę, nie później jednak niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Mąż matki powinien wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko dziecku i matce, a jeżeli matka nie żyje – przeciwko dziecku. Zaprzeczenie ojcostwa następuje przez wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka.

Drugą osobą uprawnioną do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa jest matka dziecka. Matka może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa swego męża w ciągu sześciu miesięcy od urodzenia dziecka. Matka powinna wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko mężowi i dziecku, a jeżeli mąż nie żyje – przeciwko dziecku.

Trzecią osobą upoważnioną do wytoczenia ww. powództwa jest dziecko. Prawo to nabywa jednak dopiero po dojściu do pełnoletniości. Dziecko po dojściu do pełnoletności może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa męża swojej matki, nie później jednak niż w ciągu trzech lat od osiągnięcia pełnoletności. Dziecko powinno wytoczyć powództwo przeciwko mężowi swojej matki i matce, a jeżeli matka nie żyje – przeciwko jej mężowi. Jeżeli mąż matki nie żyje, powództwo powinno być wytoczone przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy.

Ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa przez biologicznego ojca osobiście. Zasadnym jest zatem posiłkowanie się przepisem art. 86 K.r.o., zgodnie z którym powództwo o ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa oraz o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa może wytoczyć także prokurator, jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego; wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa oraz o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa nie jest dopuszczalne po śmierci dziecka. Jeżeli uznanie ojcostwa nastąpiło po śmierci dziecka, prokurator może wytoczyć powództwo o ustalenie bezskuteczności uznania.

W konsekwencji uprawnienie prokuratora do wytoczenia powództwa w omawianych sprawach jest niezależne od stanowiska zainteresowanych osób i nie jest pochodne od ich uprawnień. Aktualna odmowa ze strony prokuratury spowodowana jest nieupłynięciem 6-miesięcznego terminu do wystąpienia z takim powództwem przez matkę i jej męża. Wskazuje Pan, iż obecnie dziecko ma 4 miesiące, co powoduje, że konieczne jest jeszcze odczekanie kolejnych 2 miesięcy, by móc spełnić wymóg, o którym mowa powyżej. Wówczas nie widzę podstaw do tego, by odmówiono skierowania takiego powództwa do sądu.

Wyraźnie wskazać należy na treść postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2000 r., sygn. akt II CKN 869/2000, zgodnie z którym „jeżeli w sprawie o zaprzeczenie pochodzenia dziecka wszczętej przez prokuratora na podstawie art. 86 kro to z rodziców, które jest uprawnione do wyrażenia zgody na pobranie krwi od dziecka liczącego poniżej 13 lat, zgody tej odmawia, sąd opiekuńczy może na podstawie art. 109 kro zarządzić pobranie krwi, gdy wymaga tego dobro dziecka.”

Należałoby zatem odczekać kolejne 2 miesiące, a po ich upływie udać się do prokuratury, sekcji cywilnej i wnosić o wszczęcie takiego postępowania. W sprawach o zaprzeczenie pochodzenia dziecka i unieważnienie uznania (art. 86 K.r.o.) – jeżeli powództwo wytoczył prokurator, to może on samodzielnie rozporządzać przedmiotem sporu w tym sensie, że może dokonać cofnięcia powództwa, jak i cofnąć powództwo ze zrzeczeniem się „roszczenia” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1973 r., sygn. akt II CR 211/73).

Celem należytego wykazania swojego stanowiska zasadnym jest wystąpienie do prokuratury z pismem, by w jego treści w sposób dokładny opisać dobro dziecka oraz ochronę interesu społecznego. Powyższe dwie okoliczności, jak wskazano powyżej, stanowią wymóg, dzięki któremu prokurator uzyskuje legitymację czynną. W chwili obecnej, jak pokazuje moja praktyka, ojcostwo biologiczne bierze prym nad ojcostwem prawnym. Należy jednak liczyć się z tym, że nawet w razie wytoczenia powództwa przez prokuraturę konieczne będzie, aby to Pan poniósł koszty badania DNA. Wyraźnie jednak podkreślam jeszcze raz, by prokuratura mogła podjąć działanie, musi upłynąć 6 miesięcy od urodzenia dziecka.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »