Kategoria: Alimenty

Wycofanie roszczenia alimentacyjnego a zapłacone już kwoty

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 2016-08-02

Małżonkowie nie mają wspólnego majątku i wspólnych dzieci. W grudniu 2015 r. złożono pozew o rozwód z orzekaniem o winie. Pozwana wystąpiła z wnioskiem o zabezpieczenie roszczeń alimentacyjnych. Sąd przyznał jej zabezpieczenie w wysokości 500 zł. Od wtedy płacę tę kwotę. Po pierwszej rozprawie pozwana wycofała roszczenie o zasądzenie na jej rzecz alimentów. Czy dalej należy płacić miesięcznie po 500 zł? Czy można domagać się zwrotu zapłaconych już kwot dotyczących zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu postępowania cywilnego zwanego dalej K.p.c. oraz przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego –  w skrócie K.r.io.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Zgodnie z art. 742 § 1 K.p.c. obowiązany może w każdym czasie żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia, którym udzielono zabezpieczenia, gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia. Postanowienie w przedmiocie uchylenia lub ograniczenia zabezpieczenia może zapaść tylko po przeprowadzeniu rozprawy. Z uwagi na fakt wycofania żądania w zakresie alimentów przez Pana małżonkę zasadne jest wniesienie do sądu wniosku o uchylenie prawomocnego postanowienia.

Jak podkreśla się w literaturze, „podstawą wniosku może być odpadnięcie lub zmiana podstawy zabezpieczenia. Z odpadnięciem podstawy zabezpieczenia mamy do czynienia przede wszystkim w razie odpadnięcia interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia, np. gdy wobec zmiany okoliczności faktycznych (uzyskanie przez uprawnionego zabezpieczenia materialnoprawnego, polepszenie się kondycji finansowej obowiązanego) nie istnieje już problem zapewnienia wykonalności orzeczenia. Zmiana przyczyny zabezpieczenia wchodzi zaś w grę, gdy dotychczasowy sposób zabezpieczenia stał się nadmiernie uciążliwy dla dłużnika, a inny sposób zapewnia wierzycielowi należytą ochronę. Jak słusznie podnosi się w orzecznictwie, zasadność żądania uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia o zabezpieczeniu uwarunkowana jest wykazaniem zmian, jakie nastąpiły w stanie faktycznym sprawy stanowiącym podstawę wydania postanowienia (por. postanowienie SN z dnia 23 sierpnia 1989 r., II CZ 135/89, LEX nr 8982). Nie wystarcza więc jedynie ogólnikowe uzasadnienie. Uchylenie lub zmiana postanowienia o zabezpieczeniu może nastąpić także podczas zawieszenia postępowania (uchwała SN z dnia 16 października 1972 r., III CZP 67/72, OSP 1973, z. 5, poz. 87)” (patrz: Andrzej Jakubecki, Komentarz aktualizowany do art.742 Kodeksu postępowania cywilnego, 01.04.2014).

W mojej ocenie w przedstawionej przez Pana sytuacji odpadła podstawa zabezpieczenia. Skoro pozwana, małżonka wycofała żądanie zasądzenia od Pana na jej rzecz alimentów, to zabezpieczenie w tym zakresie także nie znajduje uzasadnienia. Od wniosku o uchylenie prawomocnego postanowienia o zabezpieczeniu alimentów opłata wynosi 100 zł.

Jak podkreśla Andrzej Jakubecki, „upadek zabezpieczenia oznacza zniweczenie bezpośrednich skutków postanowienia o zabezpieczeniu. Przyjmuje się jednak, że nie powoduje sam przez się umorzenia postępowania egzekucyjnego toczącego się na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Dla umorzenia egzekucji niezbędne jest przedstawienie orzeczenia pozbawiającego postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wykonalności”.

W mojej ocenie żądanie zwrotu wypłaconych dotychczas alimentów będzie jednak bardzo trudne, bowiem po pierwsze żona może powoływać się na zasady współżycia społecznego, a po drugie należy oddzielić sytuację, do kiedy żona nie wycofała żądania alimentów.

Nie można żądać zwrotu świadczenia:

  • jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej;
  • jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego;
  • jeżeli świadczenie zostało spełnione w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu;
  • jeżeli świadczenie zostało spełnione, zanim wierzytelność stała się wymagalna.

W mojej ocenie Pana żona może próbować wykazywać, że do czasu wycofania żądania zasądzenia alimentów istniał Pana obowiązek zapłaty. Od tego dnia do nadal żona jest jednak teoretycznie nieuprawniona, co z kolei powoduje, że uiszczenia na jej rzecz alimentów może być potraktowane jako spełnienia świadczenia do którego nie był Pan zobowiązany, co z kolei powoduje, że nie będzie Pan mógł żądać jego zwrotu. Pragnę jednak podkreślić, iż każdy tego rodzaju przypadek jest indywidulanie rozstrzygany.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »