Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rodzinnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wniosek o przywrócenie władzy rodzicielskiej wobec złego wykonywania opieki nad dzieckiem

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2015-11-27

Złożyłam do sądu pozew o uregulowanie kontaktów z moim dzieckiem (mam ograniczone prawa rodzicielskie), nie ma jeszcze terminu rozprawy. Kilka dni temu dowiedziałam się niepokojących rzeczy o moim dziecku, które wskazują na złe wykonywanie opieki nad nim przez jego ojca. Czy mogę uzupełnić swój pozew w przedmiocie uregulowania kontaktów o wniosek o przywrócenie praw rodzicielskich wobec zaistnienia nowych faktów, czy muszę sporządzić nowy odrębny pozew?

Zatem niejako chciałaby Pani dokonać kumulacji roszczeń, a mianowicie wniosek o ustalenie kontaktów połączyć z wnioskiem o ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu dziecka.

Stosownie do art. 191 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) – powód może dochodzić jednym pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu, jeżeli nadają się one do tego samego trybu postępowania oraz jeżeli sąd jest właściwy ze względu na ogólną wartość roszczeń, a ponadto – gdy roszczenia są różnego rodzaju – o tyle tylko, o ile dla któregokolwiek z tych roszczeń nie jest przewidziane postępowanie odrębne ani też nie zachodzi niewłaściwość sądu według przepisów o właściwości bez względu na wartość przedmiotu sporu.

Powyższy przepis zawiera przesłanki, jakie muszą być spełnione dla skutecznej, przedmiotowej kumulacji roszczeń. Do jej powstania nie jest konieczny jakikolwiek związek faktyczny czy prawny pomiędzy skumulowanymi roszczeniami. Kumulacja może obejmować żądania sformułowane w różny sposób, np. o ustalenie i zasądzenie świadczenia.

Podstawową przesłanką kumulacji roszczeń jest dochodzenie ich przeciwko temu samemu pozwanemu. Warunek ten w przypadku współuczestnictwa jest spełniony wówczas, gdy skumulowane roszczenia kierowane są przeciwko wszystkim albo przez wszystkich współuczestników. Nie jest dopuszczalna kumulacja roszczeń o różnych podmiotowych zakresach (zob. np. postanowienie SN z 17 lutego 1964 r., II CZ 6/64, OSPiKA 65, nr 3, poz. 67, LexisNexis nr 315135).

Kolejnym wymaganiem warunkującym kumulację roszczeń jest zachowanie tego samego trybu postępowania. Warunek ten musi być spełniony niezależnie od tego, czy kumulacji podlegają roszczenia jednorodzajowe czy różnorodzajowe. Za tryb postępowania należy przy tym uważać jedynie proces i postępowanie nieprocesowe. Wyjątki od tej zasady zostały przewidziane w przepisach szczególnych, np. art. 618, 688 w zw. z art. 618, 567 § 3 w zw. z art. 688 i art. 618, czy też art. 36 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Zarówno sprawa o ograniczenie władzy jak i ustalenie kontaktów toczy się w trybie nieprocesowym.

Jeżeli dla skumulowanych roszczeń właściwy jest ten sam tryb postępowania, to następnie należy określić, czy dla któregokolwiek z nich nie jest przewidziane postępowanie odrębne, bądź też czy dla każdego z roszczeń nie są przewidziane różne postępowania odrębne. Nie jest dozwolone łączenie w jednym pozwie roszczenia, dla którego przewidziane jest postępowanie zwykłe, z roszczeniem podlegającym rozpoznaniu w jakimkolwiek postępowaniu odrębnym ani też takich roszczeń, dla których przewidziane są różne postępowania odrębne.

Zasadniczo dopuszczalne jest połączenie w jednym pozwie kilku roszczeń należących do tego samego postępowania odrębnego. Ich kumulacja wymaga jednak spełnienia kolejnej przesłanki dotyczącej właściwości sądu.

Roszczenia różnego rodzaju mogą być kumulowane tylko wówczas, gdy dla każdego z tych roszczeń przewidziana jest właściwość tego samego sądu.

Może Pani więc spokojnie wnieść pismo jako rozszerzenie o objęcie jednym wnioskiem Pani żądań. Nie można jedna wprost przewidzieć, co zrobi sąd.

Jeżeli jednak okaże się, że dla tych spraw sąd stwierdzi, że w myśl art. 191 K.p.c. kumulacja nie jest dopuszczalna, spowoduje to przede wszystkim ich wyłączenie do osobnego postępowania zarządzeniem przewodniczącego.

Jeśli oba roszczenia należą do właściwości tego samego sądu, sąd rozpozna je jako sprawy oddzielne.

Należy pamiętać, że kwestia władzy rodzicielskiej i jej ograniczenia nie ma wpływu na kontakty rodziców z dzieckiem. W tym zakresie należy odwołać się do utrwalonego poglądu zapoczątkowanego w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 18 marca 1968 r. (III CZP 70/66, LexisNexis nr 314673, OSNCP 1968, nr 5, poz. 77), że prawo do utrzymywania kontaktu z dzieckiem nie należy do sprawowania władzy rodzicielskiej skoro do zakazania styczności osobistej z dzieckiem rodzicom pozbawionym władzy rodzicielskiej konieczne jest specjalne orzeczenie sądu oraz w uchwale z 26 września 1983 r. (III CZP 46/83, LexisNexis nr 309560, OSNCP 1984, nr 4, poz. 49), w której stwierdził, że nieprzyznanie ojcu dziecka władzy rodzicielskiej w wyroku ustalającym ojcostwo nie wyłącza jego prawa do osobistej styczności z dzieckiem.

Obecnie przesądza o tym art. 113 § 1 K.r.o., zgodnie z którym niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

Rozpoznanie obu spraw mogłoby nastąpić łącznie przy założeniu, że ustalenie kontaktów z dzieckiem stanowi składnik władzy rodzicielskiej. Takie założenie jednak nie ma podstawy prawnej.

O tym, jakie prawa i obowiązki mieszczą się w pojęciu władzy rodzicielskiej, decydują przepisy prawa materialnego, a przede wszystkim przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 95 § 1, 96, 98, 101). Wynika z nich, że do władzy rodzicielskiej zalicza się prawa i obowiązki w zakresie pieczy nad dzieckiem, zarządu jego majątkiem i reprezentowania go. Kodeks rodzinny i opiekuńczy osobno reguluje kontakty z dzieckiem, wyraźnie wskazując w art. 113 § 1 w brzmieniu zmienionym ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2008 r. Nr 220, poz. 1431), że prawo i obowiązek rodziców oraz dziecka do utrzymywania ze sobą kontaktów jest niezależne od władzy rodzicielskiej.

W § 2 tego przepisu określone zostało pojęcie kontaktów z dzieckiem, które w szczególności obejmuje przebywanie z nim, bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Przebywanie zaś obejmuje odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu.

Samo ustalenie kontaktów z dzieckiem nie pozbawia drugiego rodzica władzy rodzicielskiej, ani jej nie ogranicza. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. zwłaszcza uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011 r. III CZP 20/2011 OSNC 2012/1 poz. 4).

Rozstrzygnięcie o kontaktach z dzieckiem jest zatem rozstrzygnięciem o istotnej sprawie dziecka (art. 582 K.p.c), a nie rozstrzygnięciem o pozbawieniu lub ograniczeniu władzy rodzicielskiej, nawet w sytuacji, w której brak porozumienia rodziców w tej kwestii stanowi główne zarzewie konfliktu.

Sprawa taka nie mieści się więc w wyczerpującym wyliczeniu spraw rozpoznawanych w sądzie pierwszej instancji w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. Kwestia ta nie może budzić wątpliwości wobec brzmienia art. 582[1] K.p.c, który w sprawach o kontakty z dzieckiem nakazuje odpowiednie stosowanie art. 582.

Sprawy, dla których właściwy jest różny skład sądu, nie mogą być zatem rozpoznawane łącznie, chyba że pozwala na to przepis szczególny.

Taki wyjątek zawiera art. 47 § 2 pkt 1 K.p.c, dotyczący spraw z zakresu prawa pracy, a w sprawach o rozwód i separację art. 445[1] K.p.c, zawierający zakaz wytoczenia odrębnej sprawy m.in. o ustalenie kontaktów, co oznacza, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zapada w orzeczeniu o rozwodzie lub separacji, a więc w składzie ławniczym.

Poza postępowaniem o rozwód lub separację sprawy te nie mogą być, z uwagi na różny skład sądu, rozpoznawane łącznie. Naruszenia przepisów o składzie sądu nie uzasadnia, wbrew obawom sądu okręgowego, wzgląd na dobro dziecka ani na ekonomię procesową. Nie ma przeszkód, aby sprawy te zostały rozpoznane w zbliżonym czasie, a nawet w tym samym dniu, w składzie sądu właściwym dla każdej z nich.

Powyższe rozważania potwierdza stanowisko Sądu Najwyższego przedstawione w uchwale Izby Cywilnej z dnia 23 maja 2012 r. (sygn. akt III CZP 21/2012, Lexis.pl nr 3877046, Biuletyn Sądu Najwyższego 2012/5).

Tak więc, jak z powyższego wynika, jeżeli uzupełni Pani wniosek o przywrócenie władzy rodzicielskiej, to ze względu na inny skład sądu orzekającego sąd skieruje sprawę do osobnego rozpoznania.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Pytania i odpowiedzi

Czy w serwisie można otrzymać pomoc prawną?

W serwisie udzielamy porad prawnych. Wystarczy wypełnić formularz i opisać problem. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Ile czasu trzeba czekać na poradę prawną?

Porada prawna udzielana jest do 24 godzin od momentu zaakceptowania wpłaty. W bardziej skomplikowanych sprawach terminy ustalane są indywidualnie.

Podobne tematy

Realizacja kontaktów ojca z dzieckiem z uwzględnieniem kosztów

Jestem rozwiedziona i od kilku lat z 7-letnim dzieckiem mieszkam w Niemczech. Były mąż do tej pory miał sporadyczne kontakty z dzieckiem,...

Zawieszenie władzy rodzicielskiej pijącym rodzicom

Jestem babcią 6-letniego dziecka, którego rodzice nadużywają alkoholu, a także mają problemy z narkotykami. Dziecko zastraszone w obawie...

Jak wpisać ojca do aktu urodzenia?

Mam 9-letniego syna, wychowuję go zupełnie sama. Nie ma w akcie urodzenia wpisanego ojca. Chciałabym to zrobić, ale ojciec dziecka się nie zgadza. Co...

Nie płacę alimentów, ale chcę mieć kontakt z córką - co robić?

Była żona założyła sprawę o pozbawienie mnie władzy rodzicielskiej nad córką. Faktycznie nie płacę alimentów, ale nie mam z czego. Była żona...

Prawo ojca do kontaktu z dzieckiem

Nie mieszkam z ojcem mojego dziecka, uznanego i noszącego jego nazwisko. Ustaliliśmy wspólnie, że on będzie się spotykał i opiekował...

Odebranie praw rodzicielskich matce, która opuściła dziecko

Mieszkam i pracuję za granicą, mam duży problem z matką mojego dziecka. Myślę, że powinienem wnieść do sądu o odebranie jej praw...

Dogadanie zmiany miejsca zamieszkania dziecka

Jestem rozwiedziona, mam 15-letnią córkę. Do tej pory mieszkała z ojcem. Obecnie chciałaby zamieszkać ze mną, bo ojciec się przeprowadza. Jestem...

Kontakty ojca z dzieckiem po rozstaniu konkubentów

Mam problem z byłą konkubiną, która znalazła sobie innego faceta i teraz zabrania mi odwiedzin i zabierania syna (5 lat). Byliśmy razem prawie...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »