Ustanowienie rozdzielności majątkowej

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-02-27

Od dwóch lat jesteśmy małżeństwem. Chcielibyśmy mieć rozdzielność majątkową (intercyzę). Żona nie pracowała, tylko ja utrzymywałem rodzinę. Przez te dwa lata wspólnego życia odłożyliśmy sporą sumę. Żona stwierdziła, że nie chce nawet złotówki z tej sumy. Chce, aby cała kwota przypadła mnie. W takim razie jak ustanawiając rozdzielność majątkową wprowadzić do niej zapis, który by mówił, że żona nie rości sobie żadnych praw do oszczędności ani do żadnej rzeczy, którą kupiliśmy w trakcie trwania naszej wspólności majątkowej?

Zgodnie z art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.):

„§ 1. Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.

§ 2. Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że strony postanowiły inaczej”.

Skoro ma Pan zgodę żony co do podziału wspólnego majątku i ustanowienia rozdzielności majątkowej, sprawa nie powinna być trudna.

Ograniczenie wspólności ustawowej polega na wyłączeniu z majątku wspólnego niektórych jego składników.

Ustawa nie określa granic, do jakich można ograniczyć wspólność ustawową. Tylko więc wyłączenie z majątku wspólnego wszystkich jego składników nie stanowi ograniczenia wspólności ustawowej, ale w istocie jest ustanowieniem rozdzielności majątkowej. W praktyce może zajść sytuacja, że na skutek ograniczenia wspólności ustawowej do majątku wspólnego małżonków nie będą należały żadne przedmioty.

Ustanowienie rozdzielności majątkowej może nastąpić w drodze umowy oraz w postępowaniu sądowym. Jeśli chodzi o umowę, to musi być ona sporządzona w formie aktu notarialnego. Stawka maksymalna notariusza za tego rodzaju czynności to 400 zł.

Z oczywistych względów, jako że umowa jest zgodnym oświadczeniem woli dwóch stron, ustanowienie rozdzielności w tym trybie może mieć miejsce tylko wtedy, gdy oboje małżonkowie są zgodni co do tego, że intercyzę trzeba podpisać i odnośnie treści takiej umowy.

Jeśli Pana małżonka nie zgodzi się na notarialne ustanowienie rozdzielności, wtedy jedyną drogą będzie droga postępowania sądowego.

Problematyka ta uregulowana jest w art. 52 K.r.o. Tak ustanowiona rozdzielność określana jest mianem ustroju przymusowego. Zgodnie z tym przepisem z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.

W takiej sytuacji, jeśli sąd pozytywnie rozpatrzy pozew, rozdzielność powstanie z chwilą wskazaną w wyroku (która, co do zasady, nie może być wcześniejsza niż dzień złożenia pozwu w sądzie). Jednak w wyjątkowych przypadkach sąd może wskazać w orzeczeniu jako początek obowiązywania rozdzielności termin wcześniejszy niż dzień wytoczenia powództwa. Taką wyjątkową okolicznością jest przede wszystkim fakt życia małżonków w rozłączeniu (separacji faktycznej). Należy pamiętać, że pozew musi być należycie uzasadniony, tj. muszą zostać wskazane przez powoda fakty mające znaczenie dla sprawy (trwonienie majątku wspólnego, nieprzyczynianie się do jego powstawania itp.), jak i dowody na ich poparcie.

Pozew o ustanowienie rozdzielności należy złożyć do sądu rejonowego, wydział cywilny, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego. Od takiego pozwu należy uiścić wpis sądowy w wysokości od 30 do 600 zł (jest to tzw. wpis tymczasowy). Po zakończeniu sprawy sąd określi wpis ostateczny – jeśli będzie on wyższy od wpisu tymczasowego, strona będzie musiała dopłacić różnicę; jeśli będzie niższy, różnicę zwróci sąd. Jego wysokość ustalona zostanie przez sąd w zależności od wartości przedmiotu rozstrzygnięcia ustalonego w czasie sprawy.

Podstawowym skutkiem wprowadzenia rozdzielności majątkowej jest to, że przestaje istnieć wspólność majątkowa oraz majątek wspólny. Każdy z małżonków będzie od tej chwili posiadać po 1/2 udziału w tych przedmiotach, które kiedyś były objęte wspólnością, chyba że małżonkowie zadecydują inaczej (jak to jest w Pana sytuacji). Ten udział będzie wchodzić już do prywatnego majątku każdego z małżonków.

Od chwili ustanowienia rozdzielności każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem, a wszystko co nabędzie w przyszłości, także wynagrodzenie, dochody ze swojej działalności gospodarczej, będą zasilać tylko jego majątek.

Warto na marginesie zaznaczyć, że ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wpływa w żaden sposób na Państwa wzajemne prawa i obowiązki wynikające z faktu pozostawania przez strony w związku małżeńskim. Małżonkowie w aspekcie finansowym muszą więc dalej wzajemnie wspierać się, pomagać sobie i łożyć na utrzymanie rodziny, którą razem założyli.

Jeśli jest zgoda Pana małżonki co do ustanowienia rozdzielności majątkowej, to warto udać się do notariusza, który szybko i sprawnie sporządzi umowę w formie aktu notarialnego, w którym uwzględni Państwa wnioski i sugestie.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »