Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z prawem rodzinnym?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ustalenie ojcostwa i alimenty

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-01-09

Zadzwoniła do mnie kobieta, z którą jakiś czas temu spędziłem kilka nocy, z informacją, że jest w ciąży. Nie mam z nią kontaktu i nie wiem, czy to był żart, czy nie. Na wszelki wypadek chciałbym uzyskać fachową poradę na temat ustalenia ojcostwa, ewentualnych alimentów. Jestem kawalerem, ale jeśli się ożenię, czy zasądzone alimenty będą niższe? Jeśli nie będę płacił alimentów, czy jest możliwość, że będą one egzekwowane od mojej rodziny (rodziców lub rodzeństwa)? Czy na wysokość alimentów ma wpływ fakt, że praktycznie nie znamy się z matką „mojego” dziecka?

W sytuacji, gdy rodzice dziecka nie są małżeństwem, by móc ubiegać się o alimenty oraz uregulować kontakty z dzieckiem, dziecko musi być uznane przez ojca. Uznanie dziecka może być przeprowadzone na dwa sposoby: w drodze postępowania sądowego przed sądem rodzinnym (co ze względu na odległe terminy rozpraw jest procesem dość długotrwałym) lub też przed kierownikiem USC.

Uznając dziecko przed kierownikiem USC, wystarczy by ojciec dziecka złożył jeszcze przed urodzeniem dziecka oświadczenie, iż jest to jego dziecko, a matka w terminie 3 miesięcy od tego dnia potwierdziła, iż jest to ojciec dziecka. W takiej sytuacji w akcie urodzenia dziecka od razu matka i ojciec będą figurować jako rodzice dziecka.

W przypadku gdyby domniemany ojciec, czyli Pan, odmówi uznania dziecka, a matka dziecka zaraz po porodzie lub w okresie późniejszym chciałaby potwierdzić Pana ojcostwo, to w tym celu będzie musiała wystąpić do sądu z pozwem o ustalenie ojcostwa. Postępowanie to wiąże się z koniecznością przeprowadzenia badań DNA. Jeżeli Pan nie zgodzi się na badanie lub nie stawi się we wskazanym przez sąd laboratorium na tym badaniu, to sąd oceni to zachowanie, i zazwyczaj w takich sytuacjach przyjmuje się, iż stanowi to potwierdzenie ojcostwa. Jeżeli nie dojdzie do badania DNA, jako dowód ojcostwa uznaje się także: zeznania świadków, czy też dokumenty, które mogą poświadczyć, iż nie ma możliwości, by domniemany ojciec był ojcem dziecka.

Dopiero po uznaniu dziecka (ustaleniu ojcostwa) matka będzie mogła wnosić do sądu o zasądzenie alimentów na dziecko od Pana.

Obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych bliższego stopnia przed krewnymi dalszego stopnia. Najpierw alimenty zapłacą rodzice, a dopiero potem dziadkowie.

W momencie, gdy osoba zobowiązana do alimentacji w bliższej kolejności będzie mogła zaspokoić potrzeby uprawnionego, gaśnie obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności.

Dziecko, które nie jest w stanie samo się utrzymać, może wystąpić do sądu o alimenty od swoich rodziców. Z pozwem o alimenty od swoich dziadków, może wystąpić tylko, kiedy rodzice:

  • nie żyją,
  • gdy nie są w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub
  • gdy uzyskanie od nich na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Czyli jeśli Pan nie będzie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego, to możliwie jest, że dziecko będzie mogło domagać się alimentów np. od Pana rodziców.

Załóżmy, że sąd ustali, że Pan jest ojcem dziecka, a więc po Pana stronie powstanie obowiązek alimentacyjny względem dziecka. Jeżeli Pan nie porozumie się co do kwoty alimentów i nie zawrze ugody alimentacyjnej z matką dziecka to na pewno matka dziecka wniesie sprawę do sądu.

Co do zasady ma Pan prawo negocjować wysokość alimentów proponowanych przez matkę dziecka.

Wysokość alimentów od Pana jako rodzica zależna jest od wielu czynników. Sędziowie mają niestety różne poglądy w tym temacie. Stąd trudno jest wyrokować w sprawie.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje:

Art. 133. § 1. Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

§ 2. Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.

§ 3. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.”

Art. 135. § 1. Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

§ 2. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

§ 3. Świadczenia z pomocy społecznej lub funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378 oraz z 2008 r. Nr 134, poz. 850) podlegające zwrotowi przez zobowiązanego do alimentacji oraz świadczenia dla rodziny zastępczej nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego.”

Pojęcia „usprawiedliwione potrzeby” oraz „możliwości zarobkowe i majątkowe” oznaczają m.in. to, że:

  1. nie ma jednego stałego kryterium odniesienia, a tym samym definicji tych pojęć i są one ustalane indywidualnie w każdej sprawie,
  2. istotne są cechy osoby uprawnionej, jej stan zdrowia, inne okoliczności (w tym natury społecznej i gospodarczej),
  3. ważna jest także sytuacja zobowiązanego,
  4. po ustaleniu wskazanych sytuacji i okoliczności możliwe jest ustalenie potrzeb życiowych uprawnionego (dziecka), oraz ustalenie zakresu obowiązku alimentacyjnego jego ojca.

Dzieci mają prawo do takiej samej stopy życiowej jak rodzice. Odnosi się to do sytuacji, gdy żyją wspólnie z rodzicami, jak i wtedy, gdy żyją oddzielnie. Stosownie do tej zasady rodzice powinni zapewnić dziecku warunki (w tym materialne) odpowiadające warunkom, w jakich sami żyją. Należy mieć na uwadze, że „usprawiedliwione potrzeby” to nie każda zachcianka dziecka, a jedynie coś, co jest niezbędne dla jego życia i prawidłowego funkcjonowania.

Według wskazanych przepisów sąd, ustalając alimenty dla dziecka, ich wysokość, bada potrzeby dziecka i możliwości zobowiązanego rodzica – czyli Pana. Potrzeby muszą być zawsze usprawiedliwione, a możliwości wykorzystywane w pełni.

Do podstawowych potrzeb należą:

  1. potrzeby związane z wyżywieniem,
  2. potrzeby związane z edukacją,
  3. potrzeby związane ze zdrowiem,
  4. potrzeby związane z wypoczynkiem, rekreacją,
  5. potrzeby związane z zakupem środków higieny i odzieży.

Oceniając zatem możliwości osoby zobowiązanej do alimentowania sąd bada:

  1. Pana zarobki lub potencjalne możliwości ich uzyskania,
  2. Pana stan posiadania,

Badając możliwości zarobkowe zobowiązanego, sąd zwykle żąda zaświadczeń z pracy, a także deklaracji podatkowych składanych po zakończeniu roku podatkowego.

Dotyczy to każdego z rodziców, pozwala bowiem ustalić, czy faktycznie uzyskiwane dochody, odpowiadają rzeczywistym możliwościom.

W przypadku zmiany sytuacji, potrzeb lub możliwości zobowiązanego można żądać odpowiednio ich obniżenia lub podwyższenia.

Pana stan posiadania także będzie oceniany w kontekście tego, w jakim zakresie Pan może zaspokajać potrzeby dziecka. Może dojść do sytuacji, że sąd uzna, iż nie jest Pan w stanie łożyć kwoty alimentów zaproponowanej przez matkę na dziecko z tej przyczyny, że nie będzie Pan w stanie fizycznie przekazywać określonej kwoty (z uwagi na jej nieposiadanie). Dlatego ważne będzie udokumentowanie przez Pana swoich wydatków.

Sądy uznają, że rodzic posiadając majątek ruchomy lub nieruchomy powinien dokonać jego spieniężenia, aby sprostać swemu obowiązkowi alimentacyjnemu. Nie jest to jednak obowiązek. Konieczność taka pojawia się w sytuacji, gdy zobowiązany rodzic nie łoży na utrzymanie dziecka pomimo zasądzonych alimentów, ale posiada majątek ruchomy lub nieruchomy (utrzymuje go, przeznaczając na ten cel część swoich dochodów zamiast na alimenty).

Jak wynika z art. 135 § 2 – wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

W oparciu o wyżej wymienione kryteria sąd będzie ustalał obecne dochody Pana. Ustalał będzie też dochody matki Pana dziecka, jak również stan posiadania Pana i matki. Porównywał. A na koniec orzeknie o kwocie alimentów.

Jeśli Pan założy inną rodzinę, to kwota alimentów może zostać zwiększona, ponieważ również będzie się liczył dochód Pana małżonki.

Na kwotę alimentów nie ma żadnego wpływu fakt, że praktycznie nie znał się Pan z matką dziecka.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Zabezpieczenie kontaktów z dziećmi

Mój mąż od początku małżeństwa stosował wobec mnie przemoc i terror psychiczny. W końcu tego nie wytrzymałam i wyprowadziłam się do...

Jak walczyć o regularność widzeń z córką?

Moje małżeństwo się rozpadło. Żona potajemnie wyprowadziła się z córką do swoich rodziców. Teraz utrudnia mi kontakty z dzieckiem, grozi, nie...

Z kim mieszkają dzieci przed rozprawą rozwodową?

Z kim mieszkają dzieci przed rozprawą rozwodową? Chcę wnieść pozew rozwodowy, ale boję się, że jak mąż się o tym dowie, to zabierze dzieci...

Uregulowanie kontaktów z dzieckiem

Zachowanie byłego męża i ojca mojego dziecka (6 lat) zmusza mnie do podjęcia kroków do uregulowania jego kontaktów z dzieckiem. Ojciec nie wykazuje...

Zabranie dziecka za granicę

Czy jeżeli jestem po rozwodzie i oboje jako rodzice sprawujemy opiekę nad dzieckiem (15 lat), to mogę wyjechać z nim za granicę na stałe bez...

Kontakty z dzieckiem agresywnego męża

Z mężem rozstałam się 2 lata temu z powodu jego agresji, wniosłam sprawę o rozwód. Pół roku temu postanowiliśmy spróbować terapii...

Matka nie dba o zdrowie dzieci – co robić?

Rozwodzę się z żoną, mamy dwie córki, mieszkają z matką. Martwię się ich zdrowiem i postawą żony – ona nie dba o ich zdrowie....

Miejsce zamieszkania dziecka w czasie rozwodu

Miałem pierwszą rozprawę rozwodową i sąd wydał decyzję, że mój syn zostanie ze mną do zakończenia procesu sądowego. Przebywamy w Anglii, lecz...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »