Uniknięcie zasady surogacji

Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 2016-08-15

Będąc jeszcze panną, nabyłam mieszkanie, które sprzedałam już po zawarciu związku małżeńskiego. Za uzyskane ze sprzedaży pieniądze nabyłam wspólnie z mężem nowe mieszkanie, przy czym brakującą kwotę mąż dołożył z pieniędzy uzyskanych w drodze darowizny od swojej siostry. Większy udział kwotowy jest z mojej strony (pieniądze uzyskane ze sprzedaży mieszkania wykupionego przed ślubem). W akcie notarialnym jest pokreślone, jaka kwota pochodzi z mojego majątku osobistego, oraz zaznaczono, że reszta pieniędzy pochodzi z majątku wspólnego. Podkreślono też, że następuje uchylenie zasady surogacji i nabywany przedmiot wchodzi w całości do majątku wspólnego. Jednak mi zależało, żeby kwota, którą wnoszę do nowego mieszkania, należała do mojego majątku osobistego i w razie rozwodu itp. była jasność, jaki był mój udział własny w mieszkaniu. Czy takie zapisy są wobec tego prawidłowe, a jeśli nie, to jak to teraz zmienić?

Punkt 3 art. 33 Kodeksu rodzinnego przewidywał tzw. surogację, która polega na zaliczeniu do majątku odrębnego każdego z małżonków przedmiotów majątkowych nabytych w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej w zamian za przedmioty majątkowe nabyte m.in. przez darowiznę.

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 maja 2000 r. (sygn. akt V CKN 50/00), przesłankami surogacji są dwa wymagania:

  1. aby jedno i to samo zdarzenie spowodowało wyjście określonego przedmiotu majątkowego z majątku osobistego (środki pieniężne uzyskane z darowizny) i nabycie innego przedmiotu majątkowego (mieszkanie),
  2. aby przedmiot majątkowy nabyty był uzyskany, także w sensie ekonomicznym, kosztem majątku osobistego.

Mianowicie, małżonek ten może postanowić, że nabyty przedmiot wejdzie w skład majątku wspólnego, np. z zastrzeżeniem zwrotu na rzecz tego małżonka równowartości środków majątku osobistego, w zamian za które przedmiot ten został nabyty (art. 45 § 1). Wola uchylenia surogacji jednak musi być wyrażona w tej samej czynności prawnej, przez którą nastąpiło nabycie przedmiotu majątkowego.

Jeśli nie ma takiego zapisu w akcie notarialnym, pozbyła się Pani de facto możliwości rozliczenia nakładów na majątek wspólny.

Obecnie mąż mógłby na siebie wziąć zobowiązanie, na którego mocy zobowiązałby się do spłaty na Pani rzecz kwoty wyłożonej na zakup lokalu czy też rozliczenia w przypadku podziału majątku.

Możecie także zawrzeć umowę majątkową małżeńską na mocy której dokonacie podziału majątku z wyrównaniem dorobku w taki sposób, aby miała Pani udział w nieruchomości odpowiadający nakładowi, np. 3/4 Pani udział, 1/4 udział męża.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »