Uniknięcie kłopotów z komornikiem

Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-03-28

Czy odpowiadam za długi mojej żony? Jesteśmy po rozwodzie z winy żony, ale wciąż przed podziałem majątku – jak szybko go dokonać? Żona narobiła długów, a teraz ja i dzieci chcielibyśmy uniknąć problemów z komornikiem. Jak wyzwolić się z zadłużeń byłej żony?

Pan nie może w żaden sposób odpowiadać za ewentualne długi byłej małżonki. Również Pana dzieci, za życia byłej żony, nie będą odpowiadać za zaciągnięte przez nią długi. Dopiero po jej śmierci taka odpowiedzialność powstanie z uwagi na dziedziczenie. Jednakże i tutaj jest rozwiązanie. Spadkobierca ustawowy może bowiem przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Umowa o zrzeczenie się dziedziczenia według naszego prawa to umowa, na której mocy potencjalny spadkobierca zrzeka się dziedziczenia ustawowego po swym spadkodawcy. Umowę tę zawierają z jednej strony potencjalny spadkobierca ustawowy, z drugiej zaś – jego przyszły spadkodawca.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Jak zatem Pan widzi, żeby zrzec się dziedziczenia za życia byłej żony, musi między dziećmi a byłą żoną zostać spisana umowa notarialna. Niestety nie da się bez wiedzy byłej żony spisać takiej umowy.

Zrzeczenie się dziedziczenia wywołuje skutki prawne w chwili śmierci spadkodawcy (otwarcia spadku). Zrzekający się lub jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku. Nie mają też prawa do zachowku po spadkodawcy.

Podsumowując, należy stwierdzić, że zrzeczenie się dziedziczenia jest najskuteczniejszym sposobem, aby nie dziedziczyć po śmierci spadkodawcy. Zrzeczenie następuje w drodze umowy, stąd też do jej zawarcia niezbędna jest wola byłej żony. Zrzec się dziedziczenia można więc w każdym czasie, a termin końcowy wyznacza chwila otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy.

Jeżeli nie uda się dzieciom zrzec się dziedziczenia za życia ich matki, to po jej śmierci mogą one spadek odrzucić. Kwestię odrzucenia spadku reguluje art. 1012 Kodeksu cywilnego: „spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić”. Z kolei zgodnie z treścią art. 1015:

„§ 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jednakże gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych albo osoba, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia, albo osoba prawna, brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza”.

Spadek odrzucony przechodzi na dalszych zstępnych spadkodawcy, a więc na zstępnych dzieci. W celu uniknięcia takich konsekwencji zstępni Pana dzieci muszą również spadek odrzucić.

Pana dzieci mają zatem dwie możliwości, aby nie dziedziczyć po ich mamie długów: zrzeczenie się spadku (forma umowy, która może być zawarta w każdej chwili za życia spadkodawcy) lub odrzucenie spadku w terminie 6 miesięcy od dnia dowiedzenia się o tytule powołania, co w zasadzie odpowiada chwili śmierci spadkodawcy.

Jeśli chodzi o podział majątku wspólnego, to małżonkowie mogą podzielić majątek na drodze sądowej lub na mocy umowy. Jeśli zainteresowani dojdą do porozumienia w sprawie podziału umownego, z pewnością pozwoli to oszczędzić mnóstwo czasu i pieniędzy. Podział umowny jest bowiem o wiele szybszy, gdyż unika się długotrwałego postępowania sądowego. Dodatkowym atutem podziału umownego jest też fakt, że strony mogą go ograniczyć tylko do niektórych składników, odkładając podział pozostałych na później, co w przypadku podziału sądowego jest niemożliwe. Jeśli w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość, podział taki musi się odbyć u notariusza.

Jeżeli natomiast małżonkowie nie potrafią dojść do porozumienia w sprawie umownego podziału majątku, wówczas każde z nich może wystąpić ze stosownym wnioskiem do sądu.

Zgodnie z art. 566 Kodeksu postępowania cywilnego „w sprawie o podziale majątku wspólnego rozstrzyga sąd miejsca położenia majątku, a jeżeli jeden z małżonków zmarł – sąd spadku. Właściwy do rozpoznania wniosku jest sąd rejonowy”.

We wniosku o podział majątku należy dokładnie określić składniki majątku, podlegające podziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności. Przede wszystkim do wniosku należy dołączyć odpis z księgi wieczystej, jeżeli w skład majątku wchodzi nieruchomość.

W przypadku rzeczy ruchomych sądy w zasadzie nie wymagają specjalnych dokumentów. Jeżeli jednak dojdzie do sporu między małżonkami, konieczne będzie przedstawienie dowodów na poparcie swoich racji. Bardzo popularnym środkiem dowodowym jest przesłuchanie świadków wskazanych przez małżonków.

Wniosek powinien zawierać:

  • oznaczenie sądu, do którego jest skierowany, dane osobowe uczestników, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników,
  • formułkę „Wniosek o podział majątku wspólnego",
  • określenie wartości majątku podlegającego podziałowi,
  • przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie oraz przedstawienie dowodów na poparcie tych okoliczności,
  • podpis wnioskodawcy albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika,
  • załączniki.

Wraz z wnioskiem o podział majątku należy sądowi przedstawić dokument, który potwierdza ustanie wspólności majątkowej, np. wyrok rozwodowy, małżeńską umowę majątkową (w formie notarialnej), wyrok sądu ustanawiający rozdzielność majątkową w trakcie małżeństwa.

Skład i wartość majątku ulegającego podziałowi ustala sąd. Skład majątku ustala się według stanu na dzień ustania wspólności majątkowej, zaś jego wartość według cen rynkowych z daty podziału. Jeśli między małżonkami istnieje rozbieżność co do wartości majątku, niezbędne może się okazać powołanie biegłego. Koszty wynagrodzenia biegłego mogą wahać się od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych (szczególnie jeśli pojawią się spory między małżonkami i trzeba będzie powołać kilku biegłych).

W postępowaniu o podział majątku każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Regulują to odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli chodzi o sposoby podziału, to generalnie podział majątku wspólnego może nastąpić przez:

  1. podział w naturze (fizyczny podział rzeczy) – dotyczy głównie nieruchomości,
  2. przyznanie rzeczy jednemu z małżonków na wyłączną własność – z obowiązek spłaty na rzecz drugiego małżonka,
  3. sprzedaż rzeczy i podział sumy uzyskanej ze sprzedaży.

Podejmując decyzję o wyborze jednego ze sposobów podziału majątku, sąd przede wszystkim uwzględnia sposób podziału zgłoszony na zgodny wniosek małżonków, nawet jeśli okoliczności sprawy przemawiają za innym sposobem. Sąd dokonuje podziału majątku według własnego przekonania dopiero wówczas, gdy zainteresowani nie potrafią dojść w tym względzie do porozumienia.

Na zakończenie dodam iż sprawy te należą do trudnych i długotrwałych procesowo, dlatego sugeruję Panu skorzystanie z pomocy fachowego pełnomocnika w celu reprezentacji Pana interesów w postępowaniu sądowym.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »