Umowa o surogacji

Marek Gola • Opublikowane: 2016-08-31

Od kilku lat jestem w związku małżeńskim bez rozdzielności majątkowej. Przed zawarciem małżeństwa dostałam w spadku ziemię, którą chciałabym w najbliższym czasie sprzedać. Za pieniądze ze sprzedaży działki chcemy kupić dom i firmę, którą będzie prowadzić mąż. Chciałabym się wcześniej zabezpieczyć na wypadek ewentualnego rozwodu. Czytałam, że przedmioty nabyte za pieniądze ze sprzedaży dóbr osobistych również stają się dobrem osobistym na zasadzie surogacji. Czy wystarczy zawrzeć fakt taki w umowie kupna domu? Jeśli chodzi o firmę, to podejrzewam, że sprawa będzie bardziej złożona. Rozumiem, że środki z działalności będą należały do dóbr wspólnych, jednak co z kosztami otworzenia działalności (np. zakup lokalu, remont itp.), czy będę mogła po ewentualnym rozwodzie starać się o zwrot przynajmniej połowy kosztów? Co w przypadku, gdyby firma była wspólnie prowadzona? Czy zasady są wówczas takie same?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego zwanego dalej K.c. oraz przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – w skrócie K.r.io.

W pierwszej kolejności wyraźnie podkreślić należy, iż z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

„Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121)”.

„Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

W chwili obecnej nawet jeżeli sprzeda Pani ziemię, to przedmioty majątkowe kupione za środki pochodzące ze sprzedaży zgodnie z pkt 10 stanowić będą Pani własność. W mojej ocenie najlepszym rozwiązaniem z punktu widzenia Pani zabezpieczenia będzie zakup lokalu i jego wyremontowanie za uzyskane ze sprzedaży środki z jednoczesnym użyczeniem tegoż lokalu dla potrzeb prowadzenia działalności przez męża. W innym wypadku zmuszona byłaby Pani darować mężowi albo pieniądze ze sprzedaży, albo przedmioty nabyte z tych środków.

Z chwilą sprzedaży ziemi i zakupu nowych przedmiotów majątkowych te z mocy prawa wchodzą do Pani majątku osobistego. Dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej męża będzie wchodził do majątku wspólnego, albowiem jest on traktowany na równi z wynagrodzeniem uzyskiwanym z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę.

Zakupując lokal i remontując, musi go Pani w jakiś sposób wprowadzić do majątku męża, a to może Pani uczynić tylko darowizną. Moim zdaniem najlepszym rozwiązaniem jest jednak, by lokal pozostał Pani własnością, a Pani użyczałaby go do prowadzenia firmy. Powyższe ma zastosowanie bez względu na to, czy firma będzie prowadzona wspólnie czy jedynie przez Pani małżonka.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »