Kategoria: Alimenty

Uchylenie przez sąd wcześniej zasądzonych alimentów

Marek Gola • Opublikowane: 2018-02-02

Od 7 miesięcy, pomimo pozostawania w związku małżeńskim, nie mieszkam już z mężem. Wyprowadziłam się wraz z trójką naszych dzieci. Mąż, ich ojciec, nie poczuwa się do odpowiedzialności finansowej za moje i ich utrzymanie. W toku sprawy o rozwód najpierw sąd wydał postanowienie o zabezpieczeniu – zasądzając alimenty na rzecz dzieci po 300 zł miesięcznie, by następnie kolejnym postanowieniem uchylić wcześniej zasądzone alimenty. Nie rozumiem dlaczego, zarabiam najniższą krajową i ledwo wiążę koniec z końcem. Czy potrzeby dzieci się nie liczą?

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.).

W pierwszej kolejności powinna Pani, o ile nie dysponuje pełną dokumentacją w sprawie, zadzwonić do sądu, który rozpoznaje sprawę o rozwód, i zamówić akta do czytelni, celem zapoznania się z treścią dokumentów znajdujących się w aktach. Akta powinny jednak stanowić niemal lustrzane odbicie tego, co posiada Pani (za wyjątkiem zarządzeń sądu i zwrotnych potwierdzeń odbioru wysyłanej w sprawie korespondencji). Sąd, uchylając uprzednio wydane w sprawie postanowienia o zabezpieczeniu, musiał je uzasadnić. Nie wyobrażam sobie sytuacji, kiedy sąd uchyla postanowienie o zabezpieczeniu na małoletnie dzieci, obciążając kosztami utrzymania i wychowania dzieci wyłącznie Panią jak matkę.

Istotna z punktu widzenia Pani interesu jest treść art. 135 § 1 K.r.o., zgodnie z którym zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Nadto wskazać należy, iż wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

Nie ulega teraz wątpliwości, iż Pani, jako matka dzieci, czyni osobiste starania o ich wychowanie i utrzymanie w większym stopniu aniżeli ojciec, albowiem, jak sama Pani wskazuje, ojciec nie zamieszkuje z Państwem.

Ustawodawca w sposób jednoznaczny posługuje się sformułowaniem, iż zakres świadczeń alimentacyjnych jest m.in. uzależniony od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego nie należy kojarzyć z wysokością faktycznych zarobków bądź też czystego dochodu z majątku. W ocenie zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego mieszczą się także te niewykorzystane, jeżeli tylko są realne, a potrzebom uprawnionych zobowiązany nie jest w stanie sprostać posiadanymi środkami. Możliwości zarobkowe – to zarówno te przybierające postać pieniężną, jak i te, pobierane w naturze. Wynagrodzeniem są także świadczenia uzupełniające wynagrodzenie podstawowe (premie, dodatki, tzw. trzynasta pensja, nagroda jubileuszowa itp.).

Obecnie, o ile termin do zaskarżenia postanowienia o uchyleniu zabezpieczenia jeszcze nie upłynął, powinna Pani złożyć zażalenie (7 dni od otrzymania lub publikacji postanowienia o uchyleniu zabezpieczenia). Jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 maja 1975 r., sygn. akt III CRN 48/75: „zasadne i zgodne z treścią art. 135 kro – jest oparcie się na możliwościach zarobkowych pozwanego, a nie tylko na jego aktualnych zarobkach. Zakres obowiązku alimentacyjnego może i powinien być większy od wynikającego z faktycznych zarobków i dochodów zobowiązanego, jeśli przy pełnym i właściwym wykorzystaniu jego sił i umiejętności zarobki i dochody byłyby większe, a istniejące warunki społeczno-gospodarcze i ważne przyczyny takiemu wykorzystaniu nie stoją na przeszkodzie (por. orzeczenie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 9 stycznia 1959 r. III CR 212/58 OSPiKA 1960/2 poz. 41).”

W mojej ocenie powinna Pani przedstawić udokumentowane zestawienie kosztów utrzymania dzieci oraz żądać przedłożenia zestawienia rachunków i wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem ojca dziecka. Nie bez znaczenia dla wysokości alimentów będzie także kwestia dobrowolnego zabierania dzieci na wakacje, troszczenia się o ich rozwój fizyczny i umysłowy. Wszystko to sąd powinien wziąć pod uwagę przy ustalaniu wysokości alimentów. Istotne w Pani sprawie jest orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 1967 r., sygn. akt III CR 422/66, zgodnie z którym: „przez obowiązek alimentacyjny dostarczanie środków utrzymania przewidziany w art. 128 i 133 § 2 kro, rozumieć należy obowiązek zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb osoby uprawnionej potrzebującej alimentacji; obowiązek ten może polegać również na dostarczeniu osobie znajdującej się w niedostatku mieszkania, opieki lekarskiej i domowej.”. Nadto w wyroku z dnia 21 maja 1975 r., sygn. akt III CRN 72/75, sąd stwierdził, że: „usprawiedliwione potrzeby dziecka winny być ocenione nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu dziecka, jego środowiska, możliwości zarobkowych osób zobowiązanych do jego utrzymania oraz całego szeregu okoliczności każdego konkretnego wypadku. W szczególności pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te w praktyce pozostają we wzajemnej zależności i obie przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustalaniu przez sąd wysokości alimentów.”.

Reasumując, proszę złożyć zażalenie na postanowienie o uchyleniu alimentów, o ile to jeszcze możliwe. Nadto proszę wykonać zestawienie kosztów utrzymania dzieci i przedłożyć je do sądu, o ile tego jeszcze Pani nie uczyniła. Proszę nadto zwrócić się do sądu, by ten zobowiązał pozwanego (ojca dzieci) do wskazania nazwy banku, w którym posiada rachunek bankowy, aby następnie sąd wystąpił do tego banku o przesłanie zestawienia rachunku za ostatnie 12 miesięcy na okoliczność sytuacji majątkowej i zarobkowej ojca dzieci.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »