Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z podziałem majątku?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sprawa o podział majątku - były mąż dewastuje majątek

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 2019-07-12

Jestem po rozwodzie, a obecnie od trzech lat trwa w sądzie sprawa o podział majątku, ponieważ były mąż zerwał ugodę. Wyszłam z domu z walizką ubrań i paroma drobiazgami, a on dalej mieszka w naszym wspólnym domu. Jednak w swoim pozwie twierdzi, że nie chce tam mieszkać i żąda ode mnie spłaty. Niepokoi mnie fakt, że były mąż nie dba o naszą nieruchomość, doprowadzając ją do ruiny i zabraniając mi wstępu (zmienił zamki). Nic nie mogę zrobić, a terminy spraw są bardzo odlegle. Obawiam się, że zanim sprawa się zakończy, on wszystko zdewastuje i kto wtedy poniesie tego konsekwencje? W ugodzie wyliczone zostały tylko najcenniejsze przedmioty, aby nie kłócić się o przysłowiową łyżeczkę, ale po jej zerwaniu te rzeczy zniknęły, łącznie z przedmiotami należącymi do mojego majątku osobistego. Czy jest szansa je odzyskać? Czy trzeba założyć nową sprawę?

Sprawa o podział majątku - były mąż dewastuje majątek

Podstawę prawną dla przedstawionego stanu faktycznego stanowią przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.). Zgodnie bowiem z treścią art. 567 K.p.c.:

§ 1. W postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi.

§ 2. W razie sporu co do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym sąd może w tym przedmiocie orzec postanowieniem wstępnym.

§ 3. Do postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, a zwłaszcza do odrębnego postępowania w sprawach wymienionych w paragrafie pierwszym stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku.”

W toku postępowania działowego sąd ustala wartość i skład majątku wspólnego. O ile z przedmiotami majątkowymi stanowiącymi przedmiot ugody nie będzie problemu, o tyle ustalenie składu pozostałego majątku może pewne problemy nastręczać. Podkreślić należy, że zgodnie z ogólną regułą dowodową ciężar udowodnienia, a więc i wykazania składu majątku wspólnego, ciąży na osobie, która z tego faktu chce uzyskać interes prawny. Oczywiście trzeba także wykazać wartość majątku. W tym celu konieczne jest posiłkowanie się opiniami biegłych sądowych. Przy relatywnie niewielkim stanie majątkowym wywoływanie opinii biegłego jest bezcelowe. Koszt sporządzenia opinii może przekraczać wartość majątku.

W postępowaniu o podział majątku sąd rozstrzyga także o ustaleniu nierównych udziałów w majątku wspólnym. Zgodnie z art. 43 § 1 K.r.o. – oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Z kolei § 2 tego przepisu dopuszcza ustalenie udziałów w majątku wspólnym z uwzględnieniem stopnia, w którym każde z nich przyczyniło się do powstania tego majątku, jeżeli żądanie takie złożyło jedno z małżonków. Co do zasady, ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym następuje w postępowaniu o podział tego majątku, nie jest jednak wykluczone ustalenie tej okoliczności w drodze powództwa – jeżeli nie toczy się postępowanie o podział majątku wspólnego (uzasadnienie uchwały SN z 2 marca 1972 r., III CZP 100/71, OSNCP 1972, nr 7-8, poz. 129, LexisNexis nr 300995). W przypadku złożenia wniosku o podział w toku takiego procesu zastosowanie będzie miał art. 618 § 2. Zgłoszenie takiego żądania w postępowaniu apelacyjnym nie jest możliwe, gdyż stanowi niedopuszczalne rozszerzenie wniosku w postępowaniu apelacyjnym (postanowienie SN z 27 maja 1998 r., I CKN 730/97, OSNC 1998, nr 12, poz. 221, LexisNexis nr 332622).

W sprawie o podział majątku wspólnego rozstrzygana jest ponadto kwestia wydatków i nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty małżonków oraz zwrotu wydatków i nakładów poczynionych przez małżonków z ich majątku osobistego na majątek wspólny (art. 45 § 1 i 2 K.r.o.).

Omawiane postępowanie nie jest natomiast właściwe dla rozstrzygania o roszczeniach z tytułu nakładów z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek osobisty drugiego. Odmienny pogląd wyrażony został w uchwale SN z 16 grudnia 1980 r., III CZP 46/80 (OSNCP 1981, nr 11, poz. 206, LexisNexis nr 303623), w której przyjęto, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego rozliczeniu podlegają również nakłady z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek osobisty drugiego z nich, podkreślające jednak wyjątkowy charakter takiego rozwiązania, a mianowicie, że dotyczy ono jedynie sytuacji, gdy na przedmiot majątkowy stanowiący majątek odrębny jednego z małżonków dokonano nakładów zarówno z majątku wspólnego, jak i z majątku odrębnego małżonków (zob. też uzasadnienie wyroku SN z 7 czerwca 2002 r., IV CKN 1108/2000, OSNC 2003, nr 9, poz. 123, LexisNexis nr 358937). Zasadą przy rozstrzyganiu o roszczeniach z tytułu nakładów z majątku osobistego jednego z małżonków na majątek osobisty drugiego jest droga procesu cywilnego i oparcie się na przepisach Kodeksu cywilnego, a nie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (postanowienie SN z 3 kwietnia 1970 r., III CRN 90/70, LexisNexis nr 356377, oraz uzasadnienie uchwały SN 5 marca 2003 r., III CZP 99/2002, LexisNexis nr 360076).

Ponadto w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga o roszczeniach z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego, pobranych pożytków i innych przychodów oraz nakładów poczynionych na majątek wspólny od chwili ustania wspólności do podziału oraz spłaconych w tym okresie długów obciążających majątek wspólny (art. 686 w zw. z art. 567 § 3). Zob. też postanowienie SN z 7 stycznia 2009 r., II CSK 390/2008 (LexisNexis nr 2073239). Należy jednak podkreślić, że pojęcie roszczenia z tytułu posiadania rzeczy należy interpretować szeroko i uznać należy za takie także roszczenie odszkodowawcze jednego z małżonków przeciwko drugiemu, spowodowane zachowaniem małżonka, który spowodował utratę pewnych praw wchodzących do majątku wspólnego, i tym samym wyrządził przez to drugiemu małżonkowi szkodę, przy czym to postępowanie jest zawinione (uchwała SN z 27 października 1967 r., III CZP 73/67, OSNCP 1968, nr 7, poz. 116, LexisNexis nr 299021, oraz postanowienie SN z 9 maja 2008 r., III CZP 26/2008, OSNC 2009, nr 6, poz. 90, LexisNexis nr 1912167). Uznanie takiego roszczenia odszkodowawczego za uzasadnione powoduje, że wartość utraconego przedmiotu (prawa) uwzględniana przy określeniu wartości majątku wspólnego objętego podziałem, a jego rozliczenie obciąża udział w majątku wspólnym przypadający temu z małżonków, z którego winy nastąpiło uszczuplenie majątku wspólnego.

 

Sąd z urzędu ustala skład i wartość majątku wspólnego podlegającego podziałowi (art. 684). W postępowaniu obowiązuje zasada, że podział obejmuje składniki wchodzące w skład majątku w chwili podziału. Od zasady tej orzecznictwo przewiduje wyjątek. Jeżeli przed podziałem majątku wspólnego jedno z małżonków doprowadzi do rozmyślnego zniszczenia lub wyzbycia się określonych składników majątku wspólnego ze szkodą dla rodziny, to przy ustaleniu masy podziału wartość uszczuplonego majątku powinna mieć wpływ na rozliczenie pieniężne między podmiotami tego majątku albo na ustalenie nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym (uzasadnienie uchwały SN z 19 maja 1989 r., III CZP 52/89, OSNCP 1990, nr 4-5, poz. 60, LexisNexis nr 315551).

Zgodnie z tym, co zostało wyżej powiedziane, zniszczenie czy uszkodzenie rzeczy wchodzącej w skład majątku wspólnego nie może wywołać negatywnych skutków dla Pani.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Rozwód a rozliczenie wydatków poczynionych na firmę męża

Mój mąż chce złożyć wniosek o rozwód. Pobraliśmy się w Polsce 10 lat temu, od tego czasu przebywamy w Irlandii. Po 3 latach małżeństwa...

Rozstanie a mieszkanie TBS

Rozstanie a mieszkanie TBS

W 2006 r. zaciągnąłem wraz z rodzicami kredyt hipoteczny na mieszkanie w TBS. Jestem najemcą tego mieszkania. W 2007 r. ożeniłem się i od...

Umowa małżonków w sprawie podziału majątku

Umowa małżonków w sprawie podziału majątku

Mam kilka pytań z zakresu podziału majątku pomiędzy małżonkami. Czy w umowie o podziale majątku można określić element majątku bez...

Zwrot wpłaconych rat kredytu na mieszkanie po rozwodzie

Zwrot wpłaconych rat kredytu na mieszkanie po rozwodzie

Przed 6 laty zaciągnęłam z mężem kredyt hipoteczny na mieszkanie. Obydwoje z mężem jesteśmy kredytobiorcami, ale ja jestem głównym, ponieważ...

Kupno garażu przed ślubem - czy żonie należy się jakaś część?

Kupno garażu przed ślubem - czy żonie należy się jakaś część?

Kupiłem garaż przed ślubem (posiadam na niego faktury). Czy po rozwodzie żonie należy się jakaś część tego garażu? Dodam, że nie mamy rozdzielności...

Żona nie chce wywiązać się z obietnicy rozliczenia finansowego

Żona nie chce wywiązać się z obietnicy rozliczenia finansowego

Jestem po rozwodzie z orzeczeniem mojej winy. Byłej żonie zostawiłem wszystko czego dorobiliśmy się przez cały okres trwania małżeństwa. Miesiąc...

Jak według prawa wygląda podział wartości domu?

Jak według prawa wygląda podział wartości domu?

Chcę podjąć się budowy domu z mężem. Moi rodzice są właścicielami działki, na której ma powstać planowany budynek (dwurodzinny z częścią...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »