Indywidualne Porady Prawne

Masz problem z rozwodem?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Rozwód z winy męża

Autor: Iryna Kowalczuk • Opublikowane: 2015-01-27

Jestem mężatką od 6 lat, mamy dwoje dzieci, z mężem wzięliśmy kredyt na dom („rodzina na swoim”, oboje jesteśmy kredytobiorcami), aktualnie przebywam na urlopie wychowawczym, nie otrzymuję zasiłku, mąż zarabia ok. 5 tys. zł netto. Myślę o rozwodzie z mężem z jego winy, bo dowiedziałam się, że mąż najprawdopodobniej ma romans. Nie jest to pierwsza taka sytuacja. Za pierwszym razem ze względu na dobro dziecka zdecydowałam się ratować rodzinę, wybaczyłam zdradę, ale teraz nie mam zamiaru kolejny raz się na to godzić, stąd proszę o wyjaśnienie kilku zagadnień związanych z rozwodem. Czy dla uzyskania rozwodu z winy męża potrzebne są niezbite dowody zdrady, czy on powinien się do tego przyznać, czy mam je sama zdobyć? Jak ustala się wysokość możliwych alimentów na dzieci oraz jak rozwiązać kwestię domu, który chciałabym zatrzymać ze względu na dzieci, ale nie jestem pewna, czy uda mi się spłacać kredyt? Chciałabym się również dowiedzieć, czy wymienione sprawy można załatwić podczas negocjacji przed rozprawą sądową.

Na początku pozwolę sobie przytoczyć regulacje prawne dotyczące rozwodu. Kwestię rozwodu reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy (K.r.o.).

Zgodnie z treścią artykułu 56 K.r.o.:

„§ 1. Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

§ 2. Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

§ 3. Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego”.

Powyższe wskazuje zatem, jakie roszczenia i jakie okoliczności uzasadniające rozwód powinny znaleźć się w treści pozwu, tj. roszczenie co do orzeczenia rozwodu z oznaczeniem żądania orzeczenia winy lub odstąpienia od orzekania w tym zakresie, a gdy z małżeństwa pochodzą małoletnie wspólne dzieci, to również porozumienie co do władzy rodzicielskiej nad nimi i kontaktach oraz ewentualnie również roszczenia co do wspólnego mieszkania. Możliwym jest również żądanie dokonania przez sąd podziału majątku wspólnego.

Przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego można podzielić na trzy podstawowe grupy:

  1. zawinione (np. groźba skierowana pod adresem drugiego z małżonków, nieetyczne postępowanie, bezczynny tryb życia, nadużywanie alkoholu, narkomania, agresja, odmowa wzajemnej pomocy, poniżanie małżonka, zdrada małżeńska, niewłaściwy stosunek do dzieci, zły stosunek do rodziny małżonka),
  2. niezawinione (np. długotrwała, nieuleczalna choroba uniemożliwiająca albo w wysokim stopniu utrudniająca wykonywanie obowiązków małżeńskich, poważna choroba psychiczna, zasadnicza różnica charakterów, niedobór seksualny),
  3. mogące być uznane – w zależności od okoliczności – za zawinione lub niezawinione (np. bezpłodność, niewłaściwe zachowanie się rodziny współmałżonka, różnica światopoglądów, różnica stanowisk co do sposobu wychowywania dzieci, duża różnica wieku między małżonkami).

Mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia sąd nie orzeknie rozwodu, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Według Sądu Najwyższego – ocena skuteczności odmowy zgody na rozwód (art. 56 § 3 K.r.o.) powinna być dokonywana przede wszystkim z uwzględnieniem przyczyn rozkładu oraz okoliczności i zdarzeń, jakie powstały po ustaniu pożycia małżonków (np. związków pozamałżeńskich oraz dzieci w nich urodzonych, jak też społecznej celowości legalizacji tych związków). Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż z uznaniem odmowy na rozwód za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego nie musi się łączyć ujemna kwalifikacja moralna małżonka, a na wynikach oceny zachowania małżonka odmawiającego zgody na rozwód powinny ważyć przede wszystkim przesłanki o charakterze przedmiotowym. Pominięcie odmowy zgody na rozwód jako sprzecznej z zasadami współżycia społecznego powinno zatem nastąpić wówczas, gdy w danych okolicznościach nie ma podstaw do przyjęcia, że orzeczenie rozwodu może wywołać niepożądane skutki społeczno-wychowawcze (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r. III CKN 1032/99).

Sąd Najwyższy w sprawie badał i akcentował elementy obiektywne, a wśród nich przede wszystkim fakt, czy jakiekolwiek stosunki między małżonkami całkowicie ustały, czy powód opuścił dom oraz to, że zerwał kontakty z żoną oraz że zaistniały stan rzeczy ma charakter stabilny, w związku z czym brak pozytywnej prognozy powrotu powoda do pożycia z małżonką.

Jak zatem Pani widzi, aby uzyskać rozwód muszą zaistnieć przesłanki do jego orzeczenia (przy czym trzeba je będzie przed sadem udowodnić).

Uzasadnienie pozwu powinno zawierać informacje odnośnie daty zawarcia małżeństwa, jego przebiegu oraz okoliczności uzasadniających jego rozwiązanie (trwały i zupełny rozpad pożycia gospodarczego, cielesnego i emocjonalnego oraz dlaczego powód nie widzi możliwości naprawienia stosunków z małżonkiem), a w przypadku żądania orzeczenia winy, także okoliczności winę taką opisujące. Należy również wskazać, czy z małżeństwa pochodzą wspólne małoletnie dzieci stron.

Powód zobowiązany jest również wskazać dowody na poparcie swoich twierdzeń, którymi mogą być zeznania świadków, dokumenty, zdjęcia, czasem również nagrania audio lub video.

W każdej sprawie rozwodowej sąd zawsze przesłuchuje strony. Jeśli pozwany małżonek zgadza się z twierdzeniami zawartymi w pozwie, to sprawa przebiegnie szybko i pomyślnie. Sąd może zdecydować się również na przesłuchanie świadków.

Zgodnie z art. 436 Kodeksu postępowania cywilnego – jeżeli istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa, sąd może skierować strony do mediacji.

Jeżeli więc celem Pani jest tylko i wyłącznie rozwód z winy męża, należy wykazywać okoliczności świadczące o tym, iż doszło do trwałego rozpadu małżeństwa z przyczyń wywołanych zachowaniem męża (zdrada małżeńska) bez możliwości pojednania się Pani i męża. Musi Pani mieć mocne dowody na te okoliczności. Same Pani słowa o zdradzie męża bez dowodów dla sądu będą niewiele warte.

Rozstrzygnięcia w wyroku orzekającym rozwód podejmowane przez sąd z urzędu dotyczą:

  1. władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi rozwodzących się małżonków (art. 58 § 1 i 1a),
  2. kontaktów rodziców z ich małoletnimi dziećmi (art. 58 § 1),
  3. wysokości, w jakiej każde z małżonków jest zobowiązane do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania małoletnich dzieci (art. 58 § 1), tzn. sąd ustali kwotę alimentów na dziecko niezależnie od woli męża, chyba że Pani i mąż spiszecie u notariusza umowę o alimenty na dziecko w formie aktu notarialnego. Podstawowa różnica między umową a wyrokiem jest taka, iż w przypadku umowy strony mogą samodzielnie i w miarę szybko ustalić wysokość alimentów, termin i formę ich płacenia. Natomiast w przypadku wyroku sądowego to sąd decyduje, czy alimenty faktycznie się należą, oraz określa ich wysokość. Wiąże się to z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd, ustalenia istotnych okoliczności sprawy, co niewątpliwie zabiera więcej czasu.
    Trzeba zauważyć, że zarówno wyrok sądowy, jak i umowa o alimenty w formie aktu notarialnego mogą być tytułami egzekucyjnymi, które po zaopatrzeniu przez sąd w klauzulę wykonalności będą tytułami wykonawczymi umożliwiającymi wszczęcie egzekucji komorniczej.
  4. sposobu korzystania przez rozwiedzionych małżonków ze wspólnie zajmowanego mieszkania (domu) przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania po rozwodzie (art. 58 § 2 zd. 1),
  5. kwestii, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia (art. 57 § 1), chyba że małżonkowie zgłosili zgodne żądanie o zaniechanie orzekania w tym przedmiocie (art. 57 § 2).

Na wniosek (żądanie) strony sąd w wyroku orzekającym rozwód może:

  1. w wyjątkowych wypadkach, gdy jedno z małżonków zajmujących wspólne mieszkanie swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, nakazać jego eksmisję (art. 58 § 2 zd. 2),
  2. orzec o podziale wspólnego mieszkania (domu) –jest do tego niezbędny zgodny wniosek obojga małżonków – jeżeli ów podział jest możliwy (art. 58 § 2 zd. 3),
  3. przyznać mieszkanie jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, a przyznanie mieszkania jednemu z małżonków jest możliwe (art. 58 § 2 zd. 3),
  4. dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu (art. 58 § 3),
  5. orzec o obowiązku dostarczania jednemu z rozwiedzionych małżonków przez drugiego rozwiedzionego małżonka środków utrzymania (art. 60 K.r.o. i art. 444 K.p.c.).

Orzekając rozwód sąd rozstrzyga (jeżeli w pozwie oczywiście był taki wniosek) o podziale majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie podziału nie spowoduje przedłużenia czasu trwania procesu.

W tym miejscu należy zaznaczyć, iż sąd w sprawie rozwodowej niezwykle rzadko rozstrzyga kwestię podziału majątku (tym bardziej, iż między małżonkami może nie być zgody co do podziału majątku).

Ponadto podziału majątku można dokonać na podstawie umowy byłych już małżonków – jeśli w skład masy majątkowej wchodzi nieruchomość, wówczas podział taki musi być dokonany notarialnie.

Jeśli małżonkowie nie mogą porozumieć się co do podziału majątku między sobą, wówczas każde z nich może złożyć pozew do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania o podział majątku.

Wyrok rozwodowy znosi bowiem wspólność majątkową, jednak podział składników majątku wspólnego zależy od porozumienia stron. Jeżeli zgody w tej kwestii nie ma, po uzyskaniu wyroku rozwodowego należy złożyć wniosek o podział majątku do sądu rejonowego.

Co się tyczy kwestii kredytów hipotecznych, to stwierdzić należy, iż umowa o kredyt hipoteczny zawarta z bankiem w czasie trwania małżeństwa nie przestaje obowiązywać w przypadku rozwodu czy podziału majątku. Dla banku jako przedsiębiorcy najważniejsze jest, aby spłata zaciągniętego kredytu hipotecznego przebiegała według umowy kredytowej i harmonogramu, czyli by w ustalonym w umowie terminie pieniądze na ratę kredytu hipotecznego zostały wpłacone. Jeśli któryś z byłych małżonków nie będzie dysponował pieniędzmi pozwalającymi na regularną spłatę kredytu hipotecznego, przelewy na poczet kredytu hipotecznego będą realizowane z opóźnieniem lub ich spłata zostanie zupełnie zawieszona, wtedy bank upomni się o swoje pieniądze u każdego współkredytobiorcy. Najważniejsza jest więc zdolność kredytowa po rozwodzie, której zmiany mogą wpłynąć na dalsze warunki spłaty kredytu hipotecznego. Ograniczenie tej zdolności powoduje powstanie roszczenia ze strony banku o dodatkowe zabezpieczenie kredytu hipotecznego, a jego brak może doprowadzić nawet do zerwania umowy kredytowej.

Kredyt hipoteczny zaciągnięty wspólnie, a powstały w czasie trwania małżeństwa obciąża oboje małżonków nawet po rozwodzie czy podziale majątku. Rozwód i ustanowienie między małżonkami rozdzielności majątkowej powodują, że małżonkowie w częściach równych są zobowiązani do spłaty kredytu hipotecznego. W przypadku rozwodu powstaje bowiem pomiędzy małżonkami rozdzielność majątkowa pod warunkiem, że wcześniej nie podpisywali rozdzielności majątkowej tzw. intercyzy.

Zarówno w przypadku podziału sądownego jak i umownego, podziałowi podlegają przede wszystkim aktywa majątkowe, czyli to, co małżonkowie posiadają. Długi nie podlegają podziałowi.

Jeżeli podział będzie dokonywany sądownie, sytuacja wygląda następująco. W przypadku kredytu mieszkaniowego pozostającego do spłaty po rozwodzie sąd nie dokona jego podziału tylko przyzna dom np. Pani, ale z obowiązkiem spłaty męża. Jeśli nieruchomość jest obciążona kredytem hipotecznym, który małżonkowie zaciągnęli wspólnie, to obydwoje mają obowiązek jego spłaty, chyba że sąd zdecyduje, iż zobowiązanie do spłaty spada na jednego z małżonków.

Zobowiązanie sądowe jest wiążące pomiędzy małżonkami, jednak nie wywiera bezpośredniego skutku wobec banku, który udzielił kredytu hipotecznego. Takie porozumienie skuteczne będzie dopiero, gdy bank udzieli zgody na przejęcie zobowiązania przez drugiego z małżonków na podstawie umowy oraz przepisów art. 519 i następnych Kodeksu cywilnego.

Jeszcze raz podkreślę, że zaciągnięte w banku zobowiązanie w postaci kredytu hipotecznego nawet po rozwodzie wciąż obciąża obydwoje małżonków – tak sytuacja wygląda z punktu widzenia banku, który udzielił kredytu. Dzieje się tak, ponieważ umowa kredytu hipotecznego zawarta z bankiem w czasie trwania małżeństwa nie przestała obowiązywać. Jeśli małżonkowie zaciągali kredyt wspólnie na zakup mieszkania, które po rozwodzie przypadło w udziale jednemu z nich, to nawet jeśli sąd nakazał spłatę kredytu osobie, której mieszkanie przyznał, bank nadal może domagać się spłaty od obojga małżonków.

Zawarta z bankiem w czasie trwania małżeństwa umowa kredytowa po rozwodzie nadal obowiązuje.

Oczywiście, w sytuacji gdy małżonek zwolniony przez sąd z obowiązku płacenia rat kredytu hipotecznego zostanie przez bank wezwany do zapłaty i ureguluje dług, może dochodzić od byłego współmałżonka roszczenia regresowego. Wymaga to jednak, w braku dobrowolnej zapłaty, wszczęcia postępowania sądowego. Ratunkiem w tej sytuacji jest próba renegocjacji umowy kredytu hipotecznego z bankiem, na mocy której w miejsce obojga małżonków zostanie jeden z nich, biorąc na siebie obowiązek spłaty kredytu.

Trzeba jednak pamiętać o tym, że bank nie musi się zgodzić na opisaną wyżej zmianę umowy kredytu hipotecznego. Mimo że zgodnie z obowiązującą w polskim systemie prawnym zasadą swobody umów, umowa kredytu hipotecznego może być zmieniona, to należy liczyć się z faktem, że dla banku posiadanie po stronie kredytobiorcy dwóch osób jest bardziej dogodne niż jednej. Jeśli jednak zarobki i zabezpieczenie spłaty kredytu hipotecznego np. w postaci przedstawienia dodatkowych poręczycieli przez jedno z byłych małżonków będzie dla banku wystarczające, wówczas bank nie powinien sprzeciwić się takiej zmianie w umowie kredytowej. Bank nie jest jednak zobligowany w razie rozwodu kredytobiorców do zmieniania treści umowy kredytowej, o czym należy w każdym przypadku pamiętać. Kredyt hipoteczny pozwala bowiem bankowi dochodzić spłaty niezależnie od tego, kto jest właścicielem nieruchomości – czyli niezależnie, który z byłych małżonków posiada nieruchomość po podziale majątku.

Na podstawie powyższego można zatem wskazać, że jeżeli, załóżmy hipotetycznie, Pani przestanie spłacać zobowiązania, to bank rozpocznie procedurę egzekucyjną wobec tego małżonka, od którego łatwiej będzie te pieniądze ściągnąć.

Oczywiście po spłacie takiego kredytu będzie mężowi przysługiwało roszczenie regresowe wobec Pani.

Zaznaczę jeszcze, że strony mogą wszystkie sprawy dotyczące rozwodu załatwić polubownie, np. ustalenie kwoty alimentów na dzieci, podział majątku itp.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>


Podobne tematy

Rozwód i podział majątku

Jesteśmy po ślubie przeszło 20 lat, ale od dłuższego czasu mąż zaczął nadużywać alkoholu, po którym staje się agresywny. Chcę wnieść sprawę...

Brak zgody na rozwód

Mąż wyprowadził się przed kilkoma miesiącami i prawdopodobnie mieszka z inną kobietą. Właśnie otrzymałam pozew rozwodowy. Nie zgadzam się, że...

Przesłanki orzeczenia rozwodu

Jesteśmy 10 lat po ślubie. Mamy 9-letnie dziecko. Chciałabym rozwieść się z mężem, jednak on twierdzi, że mnie kocha i nie da mi rozwodu. Od...

Dowody w sprawie rozwodowej - nagrania, wydruki

Czy w sprawie rozwodowej może zostać wykorzystane jako dowód nagranie z mieszkania małżonków, z którego wynika zdrada jednego...

Jak starać się o rozwód, gdy żona go nie chce?

Jak starać się o rozwód, gdy żona go nie chce?Od roku mam inną partnerkę i chcę z nią prowadzić dalsze życie. Z żoną mam troje...

Rozwód z podziałem majątku

Jak szybko i sprawnie otrzymać rozwód z podziałem majątku? Rozstaliśmy się z mężem 5 lat temu, mąż się wyprowadził i od tego czasu...

Rozwiązanie małżeństwa po zdradzie

Zostałam przyłapana przez męża na intymnym spotkaniu z innym mężczyzną. Mąż już od dawna mnie śledził, przeglądał mój telefon, logował się na...

Zdrada męża, jak się przygotować do rozwodu z orzeczeniem o winie?

Chciałabym uzyskać informacje na temat rozwodu z orzeczeniem o winie męża, który mnie zdradza. Dowodem są SMS-y z telefonu męża, a poza...


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »