Kategoria: Rozwód

Rozwód bez zbędnego stresu dla małżonków i dziecka

Marek Gola • Opublikowane: 2015-05-05

Jesteśmy małżeństwem od 10 lat, mamy 8-letniego syna. Oboje z żoną chcemy rozwodu. Jak się przygotować, by obyło się bez zbędnego stresu dla nas i dziecka? Czy możemy sami zadecydować o miejscu przebywania dziecka i alimentach – mamy to uzgodnione? Czy da się uzyskać rozwód na pierwszej rozprawie?

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego zwanego dalej w skrócie K.r.io.

Poniższa odpowiedź została oparta na następujących faktach i ich prawnej ocenie. Z treści Pana wynika, iż od 10 lat pozostaje Pan w związku małżeńskim, z którego pochodzi 8-letni syn. Zarówno Pan, jak i małżonka wyrażacie zgodę na rozwód. Podział majątku także będzie zgodny. Wolą Państwa jest nieorzekanie o miejscu pobytu dziecka oraz wysokości alimentów.

W pierwszej kolejności pozwoli Pan, że wskażę, jakie są przesłanki rozwiązania małżeństwa przez rozwód. Wśród przesłanek należy wyróżnić przesłanki pozytywne oraz przesłanki negatywne. Przesłanki pozytywne to zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Przesłanki negatywne to rozwód wbrew zasadom współżycia społecznego oraz działania na szkodę dziecka. Ustawodawca stanowi, iż mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Zasadą w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym jest orzeczenie o winie w rozkładzie pożycia małżeństwa. Powyższe wynika bezpośrednio z art. 57 § 1 K.r.io., zgodnie z którym „orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia”. Ustawodawca posługuje się zwrotem „sąd orzeka”, nie pozostawiając w tym zakresie sądowi żadnej alternatywy. Sad nie jest zatem uprawniony do orzekania o winie przy orzekaniu rozwodu, ale jest do tego zobligowany przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Pragnę zwrócić uwagę na stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt IV CK 557/2004, zgodnie z którym „należy pamiętać, że według art. 57 § 2 krio odstąpienie od orzekania w przedmiocie orzekania o winie może nastąpić tylko na zgodny wniosek stron. Nie zmienia to jednak ścisłego związku obydwu elementów wyroku orzekającego rozwód, tj. orzeczenia o rozwiązaniu związku małżeńskiego i orzeczenia w przedmiocie winy.”

W mojej ocenie, mając na uwadze Państwa porozumienie, zasadne jest sporządzenie pozwu o rozwód, w którego treści w sposób dokładny wskazać należałoby, na czym owa trwałość i zupełność rozkładu polega. Im lepiej powyższe zostanie opisane, tym większe szanse na orzeczenie rozwodu na pierwszej rozprawie. Należy zauważyć, że rozwód jest możliwy wyłącznie, jeżeli rozkład pożycia nastąpił w trzech sferach życiowych – duchowej, fizycznej i gospodarczej. Jeżeli rozpad pożycia nastąpił w tych trzech sferach i jest to rozkład zupełny (innymi słowy, nie występują okresy, kiedy wracacie Państwo np. do współżycia), wówczas można mówić o tym, że spełnione zostają przesłanki pozytywne orzeczenia rozwodu.

Przechodząc do kwestii syna, wskazać należy, iż w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i o kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka.

Proszę zwrócić uwagę na ostatnie zdanie. Mianowicie sąd uwzględni porozumienie małżonków. Konieczne jest zatem, aby już w treści pozwu o rozwód, jak również w odpowiedzi na pozew, powoływali się Państwo na porozumienie w zakresie sprawowania władzy rodzicielskiej. Jeżeli chodzi o świadczenie alimentacyjne to, jak pokazuje moja dotychczasowa praktyka, przy braku wniosku o zasądzenie alimentów w określonej kwocie sądy nie orzekają alimentów, lecz wskazują, iż obowiązek utrzymania i wychowania dziecka spoczywa na każdym z rodziców.

Odnosząc się natomiast do kwestii miejsca zamieszkania, to sprawa niestety nie może obyć się bez rozstrzygnięcia sądu. Wyraźnie podkreślić należy, że jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsca zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Innymi słowy, jeżeli syn miałby na przemiennie zamieszkiwać u Państwa, to sąd i tak będzie zobowiązany stosownie do dyspozycji art. 26 § 2 Kodeksu cywilnego orzec o miejscu zamieszkania syna.

W mojej ocenie miejsce pobytu dziecka należy do istotnych spraw dziecka. Jako że ustawodawca wskazuje, iż o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie, to jednak w przypadku braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy. Jak podnosi się w literaturze przedmiotu, „przepis ten wiąże się z treścią art. 93 § 1, z którego wynika, że zasada przynależności władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom nie oznacza wspólnego jej przysługiwania, tj. aby akty wykonywania tej władzy rodzice mogli podejmować tylko razem. Art. 97 § 1 wyjaśnia, że w zasadzie każde z rodziców władzę rodzicielską wykonuje osobno. Ważny wyjątek od tej zasady, co należy podkreślić, wynika z § 2 stanowiącego, że o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie” (M. Sychowicz i in. (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa).

Reasumując, im lepiej i dokładniej opiszecie Państwo powody rozstania, tym większe prawdopodobieństwo, że rozwód zostanie orzeczony już na pierwszej rozprawie. Co prawda pierwsza rozprawa ma charakter pojednawczy, to jednak coraz częściej sądy, widząc zgodną wolę stron postępowania rozwodowego, orzekają rozwód już na na niej. Podkreślam zatem, że z treści pozwu o rozwód powinno wynikać, iż między Państwem nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, proszę opisać, kiedy to nastąpiło, co było tego przyczyną, a jeżeli taka jest Państwa wola, wskazać, iż zgodnie wnosicie o nieorzekaniu o winie w rozkładzie pożycia. Do pozwu, jak również do odpowiedzi na pozew o rozwód winno być dołączone porozumienie, które będzie wskazywało sposób wykonywania przez Państwa władzy rodzicielskiej, a nadto prawo do kontaktów i kwestie utrzymania i wychowania dziecka. Jeżeli taka będzie Państwa wola, wskazać należy, iż wnoszą Państwo, by każdemu z Was przysługiwała pełna władza rodzicielska, kontakty stosownie do wzajemnych uzgodnień, tj. za porozumieniem według sytuacji życiowych, a nadto, że wnosicie Państwo o nieorzekaniu o wysokości świadczenia alimentacyjnego, a to z uwagi na porozumienie w kwestii wspólnego utrzymania i wychowania syna.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>



Szukamy ambitnego prawnika » Zadaj pytanie »